هنرنمايي والدين در ميدان تحصيل فرزندان
يک روانشناس کودک مطرح کرد
هنرنمايي والدين در ميدان تحصيل فرزندان
جملاتي همچون «باز هم اول مهر شد و مکافات بيدارشدن تو؟ دير شد سرويس رفت؟ ميام مدرسه به همه ميگويم چقدر صبحها اذيت ميکني» و هزاران جمله ديگر ديالوگهايي است که با آغاز سال تحصيلي در خانوادههايي که فرزند دانشآموز دارند، مشترک است غافل از اينکه بيان کلمات اميدبخش والدين، شوق رفتن به مدرسه را دوچندان ميکند.
ماجراي آغاز سال تحصيلي
هرساله با آغاز سال تحصيلي و پايانيافتن زنگ تعطيلات تابستاني، چهره شهر تغيير ميکند؛ دانشآموزان شادان و خندان دستدردست والدين با لباس فرمهاي رنگارنگ و کيفهاي پر از دفترهاي کارتني و مدادرنگيهاي تراشيده، راهي خانه دوم ميشوند تا طعم آموزش را بچشند. ايرنا نوشت؛ خانه دومي که اولياي جديد، سکاندار آن و همکلاسان رقبايي محسوب ميشوند که علاوه بر احاطهکردن فضاي آموزشي، ذهن را هم تسخير ميکنند تا رقيب را از دوستي معلم کنار بزنند. اما اينکه چه کنيم تا دانشآموزان شوق رفتن به خانه دوم داشته باشند و در آنجا احساس نشاط و شادي بيشتري کنند و هرگز عطاي رفتن به مدرسه را به لقايش نبخشند، هنري است که والدين بهعنوان معماران ذهنيتي با نشاط از مدرسه براي فرزندان بايد داشته باشند. موضوعي که عطيه سروش به بيان چند و چون هنرنمايي والدين در ميدان تحصيل فرزندان پرداخت. وي با يادآوري اين مطلب که دانشآموزان در تابستان زمان بيشتري براي استراحت و تفريح داشتند و حال با بازگشايي مدارس و اجبار بر حضور منظم در آن، دچار استرس، پرخاشگري و گاه تنفر از حضور در کلاس درس ميشوند، گفت: لازم است والدين براي کمشدن اين اضطرابها و بازگشت کودکان به روال عادي، مديريتهايي انجام دهند.
نقش موثر نوع بيان والدين
اين روانشناس کودک، در ادامه بر نقش موثر کلام و نوع بيان والدين در ايجاد يا کاهش استرس دانشآموز تاکيد کرد و اظهار داشت: از اصرار زيادي، بيان کلمات استرسزا و تهديدآميز با اين مضمون که واي مدرسه دير شده يا بايد زود بخوابي وگرنه دير ميرسي، بکاهند تا کودکان پروسه رفتن به مدرسه را همراه با استرس و اضطراب تجربه نکنند. وي خاطرنشان کرد: نکتهاي که والدين نبايد از نظر دور بدارند اين است که رفتار نامناسب والدين ناقل اين اضطراب و استرس است و باعث ميشود کلمه بازگشايي مدارس براي کودکان از خوشايندي به ناراحتي تغيير جهت دهد. تمام تلاش والدين بر اين استوار است که فرايند ورود به مدرسه يک فرايند همراه با خوشحالي براي کودکان باشد، پس بايد نکاتي که سودمند و خوشايند است، براي کودکان استفاده کنند بهعنوان مثال از تجربيات خوب خود در دوران مدرسه بگويد نه از دلآشوب شبهاي امتحان.
لزوم حفظ آرامش توسط والدين
سروش با اشاره به اينکه مسئوليت بيدارشدن کودک را بايد به خود او سپرد، گفت: والدين براي بيدارشدن صبح کودکان حتما ساعت زنگدار در کنار آنان قرار دهند و به اين وسيله مسئوليت بيدارشدن را بر عهده وي بگذارند. ممکن است اين روند بيدارشدن کودک يکي دو هفته طول بکشد تا کودکان به روال عادي بازگردند اما بايد در کنار افزايش آستانه تحمل، دانست که استرس و اضطراب و به زبانآوردن کلمات تهديدآميز به روال عادي افتادن اين مساله ميافزايد و تشديد ميکند. به بيان اين روانشناس باليني، بزرگترين کمک به کودک اين است که والدين آرامش خود را حفظ کنند و در گفتار و رفتارشان استرس وجود نداشته باشد چراکه کودکان بيشتر از اينکه سخن ما را بشنوند رفتار ما را ميبينند.
گوش شنواي دانشآموز باشيم
در ادامه مساله کاهش استرس دانشآموزان در فضاي آموزشي مطرح شد که سروش درباره آن خاطرنشان کرد: با گوشدادن به درددلهاي کودک از فضاي آموزشي بدون هيچگونه برخورد سلبي، ميتوان هر آنچه را که در ذهنشان منجر به ايجاد افکار منفي ميشود، تعديل کرد. پس والدين بايد تلاش کنند مواردي را که به گوشکردن فعال کمک ميکند، مدنظر داشته باشند. وي با بيان اينکه نصيحت و پند و اندرز بيموقع از بار مثبت آن ميکاهد و احساس کودک را بياهميت ميکند، يادآور شد: هرگونه بياهميتي و کمارزشکردن احساس کودک، فاجعه ميسازد. پس اگر فرزند با والدين دردل ميکند، بهتر است بدون هيچ قضاوت و برچسبي گوش دهند و سپس احساس خود را منعکس کنند. سروش توضيح داد: وقتي اين رابطه خوشايند و همدلانه ايجاد شود در کودک اطمينان و اعتماد قلبي به وجود ميآيد که با آن ميتواند فضاي آموزشي و در کنار همسالان و اولياي مدرسه بودن را به نحو احسنت بگذراند.
کاستن از اضطراب جدايي در دانشآموز
وي درباره شرايط اضطراب شديد فرزندان از جداشدن از والدين هم توصيه کرد: بهتر است والدين با يک روانشناس کودک در ارتباط باشند و طبق توصيههاي او گام بردارند و کمکم از دانشآموز فاصله بگيرند. بايد والدين زمان جدايي و بازگشت را به کودک بگويند و از دادن وعدههاي دروغين بکاهند. اين روانشناس درباره چگونگي کاستن بار اضطراب دانشآموز از فضاي آموزشي هم اظهار داشت: خوب است که والدين همهجاي مدرسه را به او نشان دهند و با آرامش به سوالهاي احتمالي او پاسخ دهند، چراکه بچهها وقتي نميدانند قرار است چه اتفاقي برايشان بيفتد، دچار استرس ميشوند پس بايد بدانند در هنگام دستشويي رفتن، تغذيه خوردن يا درخواست از معلمان در مدرسه چهکارکند. وي تاکيد کرد: اين آموزشها را بدون کلام منفي و تحقيرآميز و با روي خوش و آرام به بچه ياد دهيم و به او اطمينان دهيم که در مدرسه کساني هستند که پاسخگوي سوالات تو باشند.
