چند و چونی پیرامون اعتبار ۱۵میلیاردی برای ایران

يکي از انتقادهايي که همواره دونالد ترامپ در خصوص برجام از اوباما مطرح مي‌کند اين است که طي اين توافق ميلياردها دلار به ايران کمک شده است. در حالي که چنين نبوده و اين ادعا دروغ بزرگي است. يعني ترامپ آزادشدن پول بلوکه‌شده ايران را طوري معنا مي‌کند که انگار آمريکا اين کمک را به‌صورت مجاني به ايران داده است، در حالي که در اين اتفاق، تنها بخشي از پول بلوکه‌شده ايران آزاد شده است. در موضوع 15ميليارد دلاري که در پيشنهاد فرانسويان عنوان شده، چرا تاکنون اين 15ميليارد دلار معطل نظر آمريکا مانده است؟ به اين دليل که تا ترامپ تحريم مالي را برندارد، فرانسه نمي‌تواند حتي يک‌دلار يا‌ يک يورو به حساب ايران منتقل کند. متاسفانه سلطه مالي که آمريکا بر بانک‌هاي ملي دنيا دارد به‌گونه‌اي است که عملا کل دنيا در حال تحريم بوده تا از اين طريق هيچ‌گونه معامله‌اي با ايران صورت نگيرد. بنابراين احتمال اينکه ترامپ برخلاف نظر وزير خزانه‌داري خود يا وزيرخارجه خود يا هر مقام ديگر، شخصا در اين خصوص تصميمي اتخاذ کند و چنين اجازه‌اي را براي فرانسويان صادر کند، وجود دارد. ضمن اينکه قرار است فرانسوي‌ها وامي را به ايران پرداخت کنند که بلاعوض نيست، بلکه قرار است ايران از طريق فروش نفت، 15ميليارد دلار را به طرف فرانسوي بازگرداند. البته آنها انتظار دارند پس از موفقيت اين طرح فرانسوي، ايران مذاکرات در موضوعات غير از برجام را هم بپذيرد و درخواست بازگشت به مذاکرات را دارند! مذاکراتي که طرف مقابل انتظار دارد همان موضوع سه‌گانه‌اي که ترامپ در پي آن است؛ از قبيل مسائل دفاعي ايران، حمايت از جنبش‌هاي آزاديبخش و خط مقاومت و برخي مسائل هسته‌اي. يعني اين سه موضوع شاخص است که طرف غربي خواهان پذيرش مذاکره روي آنهاست. بنابراين قصد آنها اين است که ايران را پاي ميز مذاکره آورده تا بتوانند در اين خصوص تبليغات به راه اندازند. حالا سوال اين است که اگر اين 15ميليارد دلار به ايران داده شود، آيا ايران مذاکره راجع به ساير موضوعات را بپذيرد يا خير؟ در پاسخ به اين سوال اغلب کارشناسان معتقدند تا زماني که اين تحريم‌ها پايان پيدا نکند، مذاکرات جديد خطاي بزرگي است. حالا اگر آمريکايي‌ها و فرانسويان 15ميليارد فوق را قبل از مذاکره، گشايش حساب کرده و ايران يقين پيدا کند که اين مبلغ فضاي تازه‌اي در اقتصاد کشور ايجاد خواهد کرد، آيا صلاح خواهد بود راجع‌به موضوعات غيربرجامي مذاکره شود؟ در اين زمينه بين کارشناسان اختلاف‌نظر وجود دارد. برخي معتقدند مي‌توان مذاکره را انجام داد، اما برخي ديگر معتقدند مذاکراتي که نتيجه آن معلوم بوده و يک‌طرفه است -برخلاف برجام- حداقل تا زماني که اهرم تحريم وجود دارد و وضعيت ايران به‌گونه‌اي نشده که وادار به تجديدنظر شود، صلاح نيست که مذاکره‌اي انجام شود، حتي اگر گشايش اعتبار 15ميليارد دلاري صورت بپذيرد. من جزو گروه دوم هستم و معتقدم که اصولا نمي‌توانيم با اين وعده دلخوش باشيم، چون اولا مذاکرات طولاني‌مدت خواهد بود و ثانيا نمي‌دانيم بعد از مذاکرات طرف مقابل دوباره دبه خواهد کرد يا خير؟ ضمن اينکه در مذاکرات رفتار ترامپ با کره‌شمالي و طالبان را به تجربه ديده‌ايم. ترامپ کسي نيست که بتوان روي رفتار او در هر زمينه‌اي حساب کرد.