تجليل پارلمان شهر از استاد كاتوزيان

کاتوزيان؛ پدر علم حقوق ايران

در اين مراسم دکتر سيدابراهيم اميني نايب رئيس شوراي شهر که مراسم به همت کميته تحت مديريت او يعني کميته حقوق شهروندي برگزار شد، گفت: کاتوزيان بحق به‌عنوان پدر علم حقوق ايران ناميده شده است و تمامي کساني که در عرصه حقوقي فعاليت مي‌کنند به‌نوعي از آثار ارزشمند اين استاد فقيد دانشگاه تهران بهره جسته‌اند. وي آزادانديشي، عدالت جويي و اخلاق‌مداري را سه ويژگي بارز در زندگي کاتوزيان دانست و ضمن بيان بخشي‌ از سختي‌ها و ناملايمتي‌هايي که دکتر کاتوزيان در زمان سلطنت پهلوي به‌واسطه انتقادهاي صريحش به شاه و دربار او متحمل شد، تصريح کرد: کاتوزيان قانون را ابزاري براي اجراي عدالت مي‌دانست و معتقد بود نبايد به بهانه اجراي قانون زمينه را براي بي‌عدالتي و ظلم فراهم ساخت. اميني در ادامه شهامت، آزادي‌طلبي، اخلاق‌مداري و عدالت‌جويي و اتکاي کاتوزيان به خدا را عواملي دانست که تهديدات پيش‌آمده در زندگي استاد کاتوزيان را به فرصتي براي ايشان تبديل کرده‌اند. وي بيان کرد: حدود 11سال خانه‌نشيني کاتوزيان پس از انقلاب و محروم شدن دانشجويان از استاد فرصتي را فراهم ساخت تا ايشان مهم‌ترين کتاب‌هاي حقوقي را در همان دوران تدوين كنند. نايب رئيس شوراي شهر تهران در ادامه افزود: جا داشت تنديس شخصيتي با ويژگي‌ها و جايگاه کاتوزيان در موزه مشاهير برج ميلاد که نماد ايران و مورد بازديد چهره‌هاي برجسته علمي داخلي و خارجي است در کنار ساير نام‌آوران وجود داشته باشد. سيدابراهيم اميني، نايب رئيس شوراي شهر تهران با اشاره به ديدار سال گذشته خود با خانواده استاد اميرناصر کاتوزيان و گلايه همسر و فرزند اين استاد حقوق نسبت به نام‌گذاري خياباني که در شأن استاد نيست به نام او در دوره چهارم شورا بيان داشت: در اين ديدار به خانواده استاد قول داده شد تا با تلاش همکاران شورا و مجموعه مديريت شهري تنديس استاد در موزه مشاهير برج ميلاد رونمايي و جايابي شود و همچنين خياباني که در شأن استاد باشد جايابي و به نام ايشان نامگذاري شود.

کاتوزيان و تامين مصالح جامعه

معاون حقوقي رئيس‌جمهور هم در اين مراسم گفت: مرحوم کاتوزيان اين جسارت را داشت که بگويد حقوق براي خواص ماموريت ديگري جز اجراي قانون تعريف کرده که آن در نظر گرفتن مصالح اجتماعي است. دکتر لعيا جنيدي اظهار داشت: دکتر کاتوزيان بر اين باور بود که خواص جامعه مکلف هستند در جايي که قوانين سکوت کرده و صراحت ندارد، با تفسيرعادلانه خود مصالح اجتماعي را در نظر گرفته و در احکام و نظرات خود دخالت دهند. معاون حقوقي رئيس‌جمهور خاطرنشان کرد: در بحث بين منطق حقوق و هدف آن، دکتر کاتوزيان در عين حال که منکر منطق و استفاده از ابزار‌هاي حقوقي نبود، اما هدف اصلي حقوق را تامين مصالح جامعه و اجراي عدالت اجتماعي مي‌دانست و همواره به اثر احکام در جامعه توجه مي‌کرد. دکتر جنيدي خاطرنشان کرد: استاد کاتوزيان به اثر آنچه که مي‌گفت و اثر فتوا يا حکمي که مي‌داد، توجه مي‌کرد و از تکنيک براي هدف مورد نظرش که همان مصالح جامعه بود، بهره مي‌برد. «جنيدي با بيان موضوعي ديگر گفت: روزي وارد اتاق گروه حقوق دانشگاه تهران شدم دکتر دروديان و دکتر کاتوزيان راجع به سکه حرف مي‌زدند و سر قيمت سکه به توافق رسيدند و دکتر کاتوزيان سکه‌اي گرفتند و رفتند. از استاد دروديان داستان سکه را پرسيدم او پاسخ داد هر وقت استاد کتاب سالش را برنده مي‌شوند سکه‌ها را برنمي‌دارند در دانشگاه به من تحويل مي‌دهند تا براي دانشجويان کم‌بضاعت خرج کنم و اگر خودش زماني به سکه نياز داشته باشد آن را به قيمت روز از من مي‌خرد و من پول را براي دانشجويان خرج مي‌کنم». محسن محبي دبير کل مرکز داوري اتاق ايران و عضو هيات علمي دانشگاه آزاد نيز کاتوزيان را از نسل دوم حقوقدانان مدرن ايران دانست و گفت: بزرگترين کار استاد، پايه‌گذاري همان شيوه تحليل و رويکرد خاص وي در حقوق است و وي ارتباط مناسبي را بين فقه و حقوق برقرار کرد. هادي وحيد، عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي نيز دکتر کاتوزيان را اهل علم و عمل دانست.