آرمان ملی- مرتضی رفیعی: نیویورک تایمز گزارش داد «وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهایی بر کشتی آدریان دریا اعمال کرد که این اقدام خطر افزایش تنش میان تهران-واشنگتن را افزایش میدهد. مقصد این کشتی روز جمعه چند بار تغییر کرد. ابتدا گفته شد که به سمت ترکیه و پس از آن اعلام شد که به سمت لبنان میرود اما مقامات لبنانی گفتند که فکر نمیکنند این کشتی راهی لبنان باشد.» لذا به منظور بررسی این موضوع «آرمان ملی» گفتوگوی کوتاهی را با علیاکبر فرازی سفیر اسبق ایران در رومانی انجام داده که در ادامه میخوانید:
با توجه به آنکه وزارت خزانهداری آمریکا اعلام داشته هر کشوری از آدریان دریا حمایت کند مورد تحریم قرار میگیرد آیا میتوان این اقدام ایالات متحده را در چارچوب سناریوی تحریم نفتی ایران تلقی کرد؟
به نظر میرسد این اقدام تازه آمریکاییها در چارچوب حاکمیت زور به جای حاکمیت قانون در روابط بینالملل تلقی میگردد. به دلیل آنکه این حق طبیعی هر کشوری است که در دریاهای آزاد کالاهای خود را صادر و یا وارد نماید. بنابراین آمریکا نمیتواند سایر کشورها را تحت فشار قرار دهد در صورتی که نفت ایران را خریداری کنند مورد تحریم قرار میگیرند. این مساله استفاده از ابزار زور بهجای ابزار قانون است. به نظر میرسد از نظر حقوق بینالملل چنین اقدامی در مخالفت با حقوق دریاهاست و قطعا این کشتی میتواند محموله خود را به سایر کشورها به فروش برساند. اما اینکه آمریکاییها از حربه تحریم برای تضعیف حقوق بینالملل و حقوق دریاها استفاده میکنند این مساله میبایستی هشداری برای همه کشورهای جهان باشد تا جلوی چنین امر غیر قانونی ایستادگی کنند.
مشخصا چرا اروپاییها از مانور نظامی میان تهران-مسکو نگران هستند؟
همکاریهای مشترک میان کشورها در چارچوب منافع ملی آنها تعریف میشود. لذا یکی از مدلهای همکاری انجام مانورهای مشترک نظامی بوده که هر کشوری ممکن است با سایر کشورها چنین مانورهایی را برگزار نماید. اظهارات مسئول سیاست خارجی اروپایی تعجب برانگیز است. چون نه تنها ایران از مواهب برجام و پایبندی طرف اروپایی به برجام برخوردار نیست حال کار به جایی رسیده که مانور نظامی که حق طبیعی هر کشوری است مورد انتقاد قرار میگیرد. این مساله به معنای دخالت در امور یک کشور مستقل تلقی میگردد.
با توجه به اعلام تشکیل ائتلاف در منطقه خلیج فارس با حضور سه کشور بحرین، استرالیا و بریتانیا چه اهدافی از پس تشکیل چنین ائتلاف ضعیف دنبال میشود؟
آمریکاییها سعی میکنند تا با کمک مستقیم انگلیسیها به بهانه ائتلاف به حضور خودشان در منطقه خلیج فارس مشروعیت قانونی بخشند. بنابراین سایر کشورها از این طرح مشکوک آمریکاییها استقبال نکردند. چرا که در نهایت چنین طرحی شکست خورده است. لذا این ائتلاف نیمبند اگرچه بهطور کامل شکل نخواهد گرفت. اما لازم است تا ضمن هوشیاری، این مساله را در نظر داشته باشیم که انگلیسیها که یک سابقه دیرینه در حضور در خلیج فارس داشتهاند سعی میکنند تا جای پای خودشان در خلیج فارس مستحکمتر کنند. بنابراین کشورهای منطقه نباید اجازه تشکیل چنین ائتلافی را حتی بهصورت نیمبند دهند. چراکه امنیت خلیج فارس بر عهده کشورهای ساحلی است و ایران به عنوان بزرگترین کشور ساحلی خلیج فارس ثابت کرده که همیشه این توان را برای حفظ امنیت منطقه و حفظ رفت و آمد آزاد کشتیها دارد. بنابراین میبایستی با هوشیاری حرکتهای مرموزانه انگلیسیها و آمریکاییها رصد کرد.
جان بولتون اعلام داشته «تهدید ایران علیه بنیاد دفاع از دموکراسیها خارج از عرف است». این موضع مشاور امنیت ملی آمریکا را چگونه ارزیابی میکنید؟
همین قدر که تندروها در آمریکا همچون بولتون از این تحریم عصبانی شدهاند نشان میدهد که اقدام ایران اقدام مناسبی بوده است. اما اینکه این امر را خارج از عرف میداند اگرچه طرح چنین مسالهای از سوی بولتون خندهدار است. کدام یک از تحریمهایی که آمریکاییها و خود جان بولتون سردمدار آن بوده در عرف بینالملل پذیرفته شده بوده است. تمام تحریمهایی که بر علیه ایران اعمال شده استفاده از ابزار زور بر علیه سایر کشورها بوده است. بنابراین همین مقدار که تاکید میکنند که چنین مسالهای خارج از عرف است امیدواریم که خودشان نیز به عرف بینالملل بازگشت داشته باشند.
هایکو ماس وزیر خارجه آلمان مطرح داشته که «اولویت ما ایجاد امکان مذاکره میان تهران-واشنگتن است.» آیا طرفهای اروپایی میتوانند به کاهش تنش میان ایران و آمریکا کمک کنند؟
بدون شک اروپاییها میتوانند به کاهش تنش میان ایران و آمریکا کمک کنند. شاهکلید این مساله نیز آن است که آمریکاییها را به بازگشت به برجام متقاعد کنند. در صورت بازگشت ایالات متحده به توافق هستهای در چارچوب برجام امکان مذاکره با تمامی کشورها از جمله آمریکا امکانپذیر است. اما تا زمانی که مردم ایران را تحریم کرده و روز به روز بر حلقه تحریمهای ظالمانه خودشان میافزایند جایی برای مذاکره باقی نمیماند. لذا اگر آمریکاییها علاقهمند به مذاکره هستند بهتر است که در چارچوب برجام و با بازگشت به آن، این خواسته خودشان را اثبات کنند.
برخی از کارشناسان بر این نظرند که رژیم صهیونیستی و برخی از کشورهای منطقه به دنبال امنیتی کردن پرونده ایران در سطح جهانی هستند. مشخصا این رژیمها چه اهدافی را از پس چنین اقداماتی دنبال میکنند؟
بدون شک فشارهایی که با همکاری ایالات متحده و رژیم صهیونیستی و برخی از رژیمهای مرتجع منطقه انجام میشود نشان دهنده استیصال چنین کشورهایی است. چون آنها نتوانستهاند ایران را منزوی کنند. بنابراین آمریکا با استفاده از ابزار زور دست و پا میزند. بنابراین واشنگتن باید هوشیار باشد تا در دام تندروها نیفتد چون نتانیاهو امنیت رژیمش را در ایجاد بحران در منطقه میدانند. اگر آمریکاییها تصور میکنند که با ایجاد بحران در منطقه منافعشان تامین میشود چنین مسالهای برداشتی اشتباه بیش نیست. تنها فردی که از ایجاد بحران در منطقه سود میبرد نتانیاهو است. با توجه به نزدیک بودن انتخابات در آمریکا و سرزمینهای اشغالی به نظر میرسد که نتانیاهو به دنبال آن است تا منافع مردم آمریکا را فدای حزب خود و پیروزی در انتخابات کند.