اقتضائات امنیتی عراق در سایه حضور اسرائیل در تنگه هرمز

محمد علی حکیم، وزیر امور خارجه عراق در یک تماس تلفنی با سامح شکری، همتای مصری‌اش از مخالفت صریح بغداد با حضور اسرائیل در هر گروه و ائتلاف نظامی به منظور تأمین امنیت کشتی‌های تجاری بین‌المللی و نفتکش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز سخن گفت. اما به واقع دلیل یا دلایل مخالفت عراق با حضور اسرائیل در خلیج فارس چیست؟ آیا بغداد از این حضور تل‌آویو در تنگه هرمز احساس تهدید می‌کند؟ برنامه صهیونیست‌ها از پیوستن به ائتلاف نظامی مدنظر کاخ سفید و لندن در تنگه هرمز علاوه برای محدود کردن ایران می‌تواند کشورهای دیگر مانند عراق را هم شامل شود؟ ناگفته پیداست که هدف اولیه و یا مهمترین دلیل حضور اسرائیل در ائتلاف نظامی بین‌المللی با محوریت ایالات متحده در تنگه هرمز به مهار ایران در منطقه خلیج‌فارس باز می‌گردد. اما زمانی که بغداد هم مخالفت خود را با این حضور تل‌آویو اعلام می‌کند به نظر می‌رسد که عراق هم منافع خود را در خطر می‌بیند، چرا که یقینا اسرائیل علاوه بر نزدیک‌تر شدن به مرزهای ایران به تلافی و موازنه قوا در سایه حضور تهران در کنار مرزهای اسرائیل، هم به واسطه حزب ا... و هم به واسطه نیروهای ارتش سوریه در گام‌های بعدی به دنبال عدم شکل گیری و توسعه روابط میان ایران با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس است، به خصوص که طی هفته‌ها و ماه‌های اخیر پالس‌هایی هم از طرف ریاض و ابوظبی در این رابطه به گوش می‌رسد. به موازات آن اسرائیل در مراحل بعدی با از بین بردن روابط ایران با برخی از بازیگران منطقه خلیج فارس در صدد گسترش نفوذ تل‌آویو در میان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس است که مورد حمایت بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل قرار دارند واین همان چیزی است که تمام تلاش‌های دیپلماتیک و میانجیگرانه بغداد و رشته‌های عراق را در خصوص کاهش تنش میان ایران با برخی از کشورهای عربی منطقه به ویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی که با کمک کویت، عمان، قطر و حتی مصر انجام گرفته است، پنبه می‌کند. بدیهی است که عراق مخالفت جدی خود را با حضور اسرائیل در منطقه اعلام کند. علاوه بر این، اقتضائات امنیتی عراق در سایه حضور اسرائیل در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز هم مطرح است. بعد از حمله 19 ژوئیه اسرائیل به پایگاه حشد‌الشعبی در آمرلی از توابع استان صلاح‌الدین عراق و حمله مجدد تل‌آویو به پایگاه حشد الشعبی موسوم به«ابومنتظر المحمداوی» در استان دیاله به فاصله 10 روز بعد از حمله اول، یقینا هر گونه تحرک نظامی وامنیتی اسرائیل در منطقه برای عراق می‌تواند حکایت از سناریوهایی باشد که در آن عراق نیز نمی‌تواند از قلم بیفتد. اگر به هر دلیلی نقش و جایگاه عراق در این محور کم رنگ شود، یقینا ارتباط تهران با مناطق مذکور تحت الشعاع قرار خواهد گرفت و تبع آن به همان میزان هم جولان و نقش آفرینی ایران در کنار مرزهای اسرائیل کاهش پیدا خواهد کرد. به ویژه که «اسرائیل کاتز»، وزیر جدید امور خارجه اسرائیل 6 آگوست (15 مرداد) صراحتا عنوان داشت که اسرائیل قصد دارد در بخش اطلاعاتی و دیگر حوزه‌های مربوطه به ماموریت امنیت دریایی در خلیج فارس بپیوندد. مسأله مهمتر به امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس به واسطه حضور اسرائیل در این آبراه مهم باز می‌گردد که یقینا می‌تواند اقتصاد عراق و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. چرا که حضور تل آویو در تنگه هرمز یکی از خطوط قرمز ایران است که می‌تواند دایره ناامنی را در این منطقه افزایش دهد. به هر حال ایران هیچ‌گاه نمی‌تواند حضور اسرائیل را، چه به صورت انفرادی و چه در قالب یک ائتلاف نظامی بین‌الملل در کنار مرزهای آبی خود تحمل کرده و آن را به عنوان امر واقع هضم کند. همین مسأله می‌تواند منطقه خلیج فارس را آبستن هر اتفاقی بکند. این مسأله می‌تواند انتقال انرژی و ورود کالاهای تجاری را که یکی از مهمترین نیازهای کشورهای منطقه است، به‌طور کامل متوقف کند.