آرمان ملي- مرتضي رفيعي: جرمي هانت پس از پايان سومين نشست اضطراري دولت موسوم به کميته کبري، درباره توقيف يک فروند نفتکش انگليس گفت: «يک تيم دريانوردي اروپا مأموريت حفاظت از کشتيهاي تجاري در منطقه خليج فارس را برعهده ميگيرد. اگر ايران بخواهد تنشها را افزايش دهد، بايد هزينه حضور يک نيروي بزرگ غربي را در منطقه بپذيرد. اين اقدام به معناي همسويي با سياست فشار حداکثري آمريکا عليه ايران نيست و انگليس همچنان حامي برجام است». به همين منظور «آرمان ملي» گفت وگوي کوتاهي را با رحمان قهرمانپور، کارشناس ارشد روابط بينالملل ترتيب داده که در ادامه ميخوانيد:
با توجه به آنکه معاون سياسي وزير امور خارجه کشورمان به عنوان نماينده ويژه رئيسجمهور براي تقديم پيام دکتر روحاني به امانوئل مکرون راهي پاريس شد، عراقچي در اين سفر ديپلماتيک حامل چه پيام احتمالي براي پاريس خواهد بود؟
مکرون پيشنهاد تازهاي به ايران نداشت. همچنين پيشنهاد «فريز تو فريز» نيز عملياتي نشده است. اخباري که به رسانهها درز کرد نشان داد که ظاهرا ترامپ بر خلاف وعدهاي که داده بود با اين طرح موافقت نکرده است. ممکن است سفر معاون وزير خارجه کشورمان به پاريس پاسخ رسمي ايران به پيشنهاد امانوئل مکرون باشد. اما تاکنون هيچ خبري در رابطه با فرمول توقف در برابر توقف رسانهاي نشده که بر مبناي آن بدانيم تهران تا چه ميزان با اين فرمول موافق و يا مخالف است. آنچه که پيش از اين عراقچي اعلام داشته اين است که ايران با حضور واشنگتن در کميسيون مشترک برجام مخالف نيست. البته به شرط آنکه آمريکا تحريمهايش را بر ضد ايران لغو کند. حال بايد منتظر ماند و ديد که آيا موضع ايران ثابت بوده و يا معاون وزير خارجه کشورمان حامل پيشنهاد تازهاي است. اما به نظر ميرسد مجموعه علائم مثبت نيست.
لندن چه اهداف مشخصي را از حضور بيشتر در منطقه دنبال ميکند؟
اروپاييها بر اين نظر هستند که ايران ميبايستي تا حدودي صبر پيشه کند. اما در طرف مقابل تهران مطرح ميدارد که ايران تاکنون صبر کرده اما از اين صبر استراتژيک هيچ نتيجهاي را نديده است. بنابراين در اين مساله بنبست وجود دارد. به اين معنا که اروپاييها مطرح ميدارند ايران ميبايستي فرصت بيشتري به اروپا دهد تا طرف اروپايي بتواند اينستکس را عملياتي کند. اما از سوي ديگر اروپاييها رسما اعلام داشتهاند که در سازوکار مالي نميتوانند پول حاصل از فروش نفت را وارد کنند. اين مساله خود خلاف خواستههاي تهران است. بنابراين به نظر ميرسد سياست آنها اين است که تهران دست به اقدامي نزند. اما اينکه سياست بريتانيا در برابر تهران چيست. لندن همواره روابطي با تهران در حد فاصله اتحاديه اروپا و آمريکا داشته، به عبارت ديگر يعني نرمتر از آمريکا و تندتر از اتحاديه اروپا. لذا توقيف نفتکش ايراني در جبل الطارق در قالب رفتاري تندتر از اتحاديه اروپا قابل تحليل است. علت اين توقيف درخواست آمريکا بوده است. اما به نظر ميرسد توقيف نفتکش ايراني توسط بريتانيا به دليل آن بوده که نيروهاي طرفدار برگزيت در بريتانيا در موقعيت بهتري هستند. لذا بر اين تصورند که ميبايستي سياست خارجي بريتانيا در قبال ايران را از چارچوب اتحاديه اروپا خارج کنند.
با توجه به اعلام منابع خبري مبني بر سفر وزير خارجه عمان به تهران طي روزهاي آينده، يوسف بن علوي حامل چه پيامي به تهران خواهد بود؟
به نظر ميرسد تا زماني که اروپاييها و يا آمريکاييها اقدام مشخص عيني انجام ندهند ايران ميانجيگري را نميپذيرد. آنها در پي اين هستند که در وضعيت فعلي وارد مذاکره شده و از ايران امتياز بگيرند. قاعدتا ايران در پي آن است تا اين وضعيت را به هم زده و تا حدودي موازنه ايجاد کرده و سپس مسير ديپلماسي را باز کند. اما اينکه ساير کشورها از ايران بخواهند هيچ اقدامي انجام ندهد و دست نگه دارد. در چنين چارچوبي مورد پذيرش ايران نيست؛ چون گذشت زمان به ضرر ايران تمام ميشود. بايد منتظر ماند و ديد که آيا ميانجيگريها منجر به نتيجه ميشود يا خير.
با توجه به آنکه جرمي هانت مدعي شد بريتانيا به دنبال رويارويي با ايران نيست. لندن از افزايش تنش و همراهي با واشنگتن چه اهدافي را دنبال ميکند؟
به نظر ميرسد چنين استدلالي زياد محکم نيست. همگان ميدانند که شروع کننده اين بازي ترامپ بوده است. به گونهاي که بسياري از کشورها از جمله طرفهاي اروپايي به ترامپ هشدار دادند که خروج از برجام ميتواند تنشها را افزايش دهد. ايران به هيچ عنوان به دنبال افزايش نبوده و نيست. بلکه ترامپ با مجموعه اقداماتش از جمله خروج از برجام و تلاش براي به صفر رساندن نفت ايران، تهران را ناگزير به واکنش کرده است.
انتخاب بوريس جانسون به عنوان نخست وزير در بريتانيا، چه تاثيري بر روابط تهران-لندن و لندن-واشنگتن خواهد داشت؟
بوريس جانسون بيشتر تاکيد بر روي روابط دوجانبه دارد. در حال حاضر روابط تهران-لندن در چارچوب اتحاديه اروپا است، اما اگر بريتانيا از اتحاديه خارج شود روابط حالت دوجانبه خواهد يافت که با توجه به روند کنوني جنبه تهديد آن بيشتر از فرصت است.