آرمان ملي- رها معيري : طبق آمار 10درصد از آمار ساليانه مرگ و مير در ايران مربوط به آلودگي هوا در شهرهاي مختلف است و هر روز بر تعداد آن افزوده ميشود. در يک دهه گذشته کاهش آلودگي هوا و افزايش روزها با معيار هواي سالم به يکي از مطالبات اصلي مردم و دغدغه نهادهاي نظارتي تبديل شده است. اين در حالي است که به اعتقاد بسياري از کارشناسان اجرايي نشدن مصوبات طرح کاهش آلودگي هوا و ناديده گرفتن اين مصوبات توسط دستگاههاي اجرايي، باعث تشديد روزافزودن آلودگي هوا در شهرهاي کشور شده است. در اين رابطه «آرمان ملي» با محمدرضا اميرحسنخاني، عضو فراکسيون محيط زيست مجلس گفتوگويي انجام داده که در ادامه ميخوانيد.
در روزهاي اخير هواي چند کلانشهر از جمله پايتخت براي افراد سالمند و کودکان ناسالم گزارش شده است، چه اقداماتي مجلس فراکسيون محيطزيست در رابطه با کاهش اين آلودگيها انجام داده است؟
معمولا در فصل تابستان که بارندگي کمتر رخ ميدهد، آلودگي هوا و پديده ريزگردها در کلانشهرهاي کشور از جمله تهران تشديد ميشود و در برخي از مواقع به حالت هشدار در ميآيد. متاسفانه سالهاست که دستگاههاي مختلف وظيفهشان را درباره حفظ محيط زيست و مسأله آلودگي هوا به درستي انجام نميدهند. در اين باره پروندهاي در کميسيون اصل 90 وجود دارد و گزارش جامعاي از مشکلات و مسائل پيرامون آلودگي هوا تدوين شد. اين گزارش بيانگر آن است که دستگاههاي مختلف چه ميزان به تعهداتشان در موضوع کاهش آلودگي هوا عمل کردهاند. دستگاههاي دولتي شوراي کاهش آلودگي هوا دارند و بنا به وظايفشان به آنها در اين رابطه مسئوليت ميدهند. مثلا به شهرداري تهران ابلاغ ميشود که اتوبوسهاي دودزايش را جمعآوري کند، اما سالهاست که شهرداري اين کار را انجام نميدهد. يکي ديگر از وظايف شهرداري گسترش حملونقل عمومي است، اما آمار آنها نسبت به چند سال گذشته تغييري نکرده، در حالي که هر روز بر تعداد خودروهاي شهر تهران افزوده ميشود. اين بيخيالي دستگاهها نسبت به محيط زيست باعث افزايش آلودگي هواي شهرها ميشود. پليس راهنمايي و رانندگي نيز بايد خودرويي که دودزاست را متوقف کند، اما چرا اتوبوسهاي دودزاي شهرداري را متوقف نميکند، جاي سوال دارد. خيلي از اتوبوسها به اندازه يک کارخانه دود توليد ميکنند و همه ما اين را ميبينيم ولي اتفاق خاصي رخ نميدهد.
چند وقتي است که استفاده از دوچرخه در شهرها، بهخصوص در پايتخت مطرح شده است، آيا به آينده اين طرح و گسترش فرهنگ آن در ميان مردم اميدوار هستيد؟
اين طرح در اکثر کشورهاي توسعه يافته دنيا در حال انجام است و نقش بسيار زيادي در کاهش آلودگي هواي کلانشهرها داشته است، ولي ما در کشورمان زيرساختهاي استفاده از دوچرخه را نداريم. شما ببينيد که در پايتخت چند مسير مخصوص براي دوچرخه سواران وجود دارد. بالاخره بايد يک همتي و عزم عمومي از سوي مسئولان و مردم صورت بگيرد تا موضوع آلودگي هوا ريشهکن شود. از سوي ديگر هرچه در سالهاي گذشته مجلس قوانين مختلفي گذاشته، اجرايي نشده است. متاسفانه نه مردم همتي دارند و نه دستگاهها به وظايف خود در اين باره عمل ميکنند. اگر صدا و سيما و رسانهها کمک کنند و مردم را به اين موضوع حساس نمايند، شايد بتوان راه درماني براي اين زخم کهنه پيدا کرد، ولي تا زمانيکه مردم چشمشان به دستگاههاي دولتي باشد و آنها نيز اقدام خاصي انجام ندهند، هواي شهرها همچنان خاکستري است. ما معتقديم که راه مبارزه با آلودگي هوا و فرهنگسازي بايد از دبستان آغاز شود و آن زمان اين امر براي مردم فرهنگ ميشود که براي سلامتيشان و حفظ محيط زيست شهر برخي از روزها را با دوچرخه تردد کنند و بهصورت تک نفره با خودروي شخصي به سرکار نروند.
وضعيت صنايع آلاينده را در اين بخش چطور ارزيابي ميکنيد؟
مجلس اعلام کرده که تا 20 کيلومتري شهرها هيچ صنعتي حق احداث ندارد ولي متاسفانه اين امر نيز خيلي اجرايي نشده و امروزه بخشي از آلودگي شهرها به خاطر وجود صنايع در نزديکي آنهاهاست.
در صحبتهايتان به اين موضوع اشاره کرديد که دستگاهها به درستي به وظايفشان در قبال آلودگي هوا عمل نميکنند. ظاهرا در اين موضوع ضعف قوانين يا قانون شکني هم وجود دارد، نظر شما در اين باره چيست؟
اصلاح قوانين با لايحه دولت امکانپذير است و دستگاهها و دولت به خوبي ميداند که نواقص کجاست و دولت بر مبناي آن لايحه تنظيم و به مجلس ارائه دهد. اما متاسفانه ارائه لايحه از طرف دولت به مجلس خيلي زياد نيست، بنابراين مجلس در بسياري از موارد طرح ارائه ميکند. چون بدنه کارشناسي مجلس گسترده نيست اين طرحها با نواقص و کمبودهايي همراه است و بايد متمم به طرح زده شود و مشکلات آن را بررسي کرد، در کل ارائه طرح زمانبر است. ما معتقديم که اگر لايحه از طرف دولت ارائه شود فني تر و اجراييتر خواهد بود.