ال‌نینو چه زمانی به تهران می‌رسد؟/ پدیده اقلیمی اقیانوس آرام چه تأثیری بر بارش و دمای پایتخت دارد؟
پاسخ کوتاه این است که ال‌نینو قرار نیست مانند یک موج بارشی، سامانه سرد یا توده هوای گرم وارد تهران شود. ال‌نینو پدیده‌ای اقلیمی است که در اثر افزایش غیرمعمول دمای سطح آب در بخش‌هایی از اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد و می‌تواند گردش عمومی جو و الگو‌های دما و بارش را در مناطق مختلف جهان تغییر دهد.
بر اساس گزارش ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ مرکز پیش‌بینی اقلیم آمریکا (NOAA)، ال‌نینو هم‌اکنون برقرار است و به تقویت خود ادامه می‌دهد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد این پدیده احتمالاً در زمستان ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ به شدت قوی یا بسیار قوی خواهد رسید و دست‌کم تا ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا می‌کند.
بنابراین، اگر منظور از رسیدن ال‌نینو به تهران، آغاز اثرگذاری احتمالی آن بر شرایط جوی پایتخت باشد، نمی‌توان یک روز یا ماه مشخص را برای آن تعیین کرد. اثرات این پدیده به شکل غیرمستقیم و در تعامل با سایر عوامل جوی و اقیانوسی نمایان می‌شود.
آخرین پیش‌بینی‌ها درباره ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ چه می‌گویند؟
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) در گزارش‌های پاییز ۲۰۲۶ خود از تقویت ال‌نینو خبر داده است. پیش‌بینی مجموعه‌ای از مدل‌های اقلیمی نشان می‌دهد شرایط این پدیده در ماه‌های نوامبر و دسامبر ۲۰۲۶ و ژانویه ۲۰۲۷ همچنان تقویت خواهد شد.
مرکز پیش‌بینی اقلیم آمریکا نیز در گزارش ۱۲ نوامبر اعلام کرده است که احتمال تداوم ال‌نینوی قوی تا بسیار قوی در بازه ژانویه تا مارس ۲۰۲۷ بیش از ۷۹ درصد است.
این پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد ال‌نینو در ماه‌های پیش رو یکی از عوامل مهم تأثیرگذار بر الگو‌های اقلیمی جهان خواهد بود؛ با این حال، شدت بالای آن به معنای وقوع قطعی بارندگی بیشتر، سیل یا خشکسالی در همه مناطق نیست.
ال‌نینو چه تأثیری بر بارندگی تهران دارد؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره ال‌نینو، تأثیر احتمالی آن بر بارندگی ایران و به‌ویژه تهران است. برخی مطالعات اقلیمی نشان می‌دهند میان پدیده ال‌نینو و تغییرات بارش در حوضه‌های آبریز ایران ارتباط وجود دارد؛ اما این ارتباط در تمام مناطق کشور یکسان نیست.
بر اساس یک پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶ در نشریه علمی Journal of Hydrology: Regional Studies، فاز‌های ال‌نینو در برخی حوضه‌های آبریز ایران با افزایش ناهنجاری بارش همراه بوده‌اند. با این حال، نتایج همین پژوهش نشان می‌دهد واکنش مناطق مختلف کشور به شدت ال‌نینو و مرحله وقوع آن متفاوت است.
در این مطالعه، برای دوره‌های ال‌نینوی قوی، کاهش حدود ۱۵ درصدی بارش در بخش‌هایی از مناطق مرکزی ایران گزارش شده است؛ در حالی که برای جنوب شرق کشور افزایش بارندگی نیز مشاهده شده است. این ارقام نتایج آماری پژوهش درباره مناطق و دوره‌های بررسی‌شده هستند و نباید به‌عنوان پیش‌بینی قطعی بارش تهران در زمستان امسال در نظر گرفته شوند.
به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً با استناد به وقوع ال‌نینو نتیجه گرفت که تهران زمستانی پربارش خواهد داشت یا با کمبود بارندگی مواجه می‌شود.
آیا ال‌نینو باعث بارش‌های سیل‌آسا در تهران می‌شود؟
گاهی با انتشار خبر تقویت ال‌نینو، این تصور ایجاد می‌شود که بارندگی‌های شدید و سیلابی در انتظار شهر‌هایی مانند تهران است. اما چنین نتیجه‌گیری‌ای از نظر علمی دقیق نیست.
ال‌نینو می‌تواند احتمال تغییر الگو‌های بارش و دما را در مناطق مختلف افزایش دهد، اما وقوع بارش شدید به عوامل دیگری مانند مسیر سامانه‌های بارشی، رطوبت ورودی، وضعیت جوی منطقه و شرایط محلی نیز بستگی دارد.
حتی در صورت افزایش بارندگی در یک منطقه، نمی‌توان وقوع سیل را قطعی دانست. برای پیش‌بینی بارش‌های سنگین و هشدار سیلاب باید نقشه‌های هواشناسی کوتاه‌مدت، پیش‌بینی‌های فصلی و هشدار‌های رسمی سازمان هواشناسی ایران بررسی شود.
## آیا ال‌نینو باعث گرم‌تر شدن تهران می‌شود؟
ال‌نینو علاوه بر بارش، می‌تواند بر دمای هوا نیز تأثیر بگذارد. گزارش‌های سازمان جهانی هواشناسی نشان می‌دهد این پدیده در بسیاری از مناطق جهان با افزایش احتمال دما‌های بالاتر از میانگین همراه است.
با این حال، اثر آن بر دمای تهران به عوامل منطقه‌ای و شرایط جوی هر فصل بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان گفت صرفاً به دلیل وقوع ال‌نینو، تهران حتماً زمستان گرم‌تر یا سردتری را تجربه خواهد کرد.
همچنین باید توجه داشت که ال‌نینو و تغییرات اقلیمی دو مفهوم متفاوت هستند. ال‌نینو یک پدیده طبیعی و دوره‌ای در سامانه اقیانوس و جو است، در حالی که تغییرات اقلیمی بلندمدت تحت تأثیر عوامل مختلف، از جمله افزایش گاز‌های گلخانه‌ای، رخ می‌دهد. این دو پدیده می‌توانند بر یکدیگر اثر بگذارند، اما یکسان نیستند.
تهران در زمستان ۱۴۰۵ و بهار ۱۴۰۶ منتظر چه شرایطی باشد؟
با توجه به فعال بودن ال‌نینو و پیش‌بینی تقویت آن تا زمستان، بررسی دقیق‌تر شرایط بارش و دمای ایران در ماه‌های آینده اهمیت دارد. با این حال، برای پاسخ به این پرسش که تهران در زمستان ۱۴۰۵ و بهار ۱۴۰۶ پربارش خواهد بود یا نه، باید پیش‌بینی‌های فصلی ویژه ایران و به‌روزرسانی‌های سازمان هواشناسی کشور را نیز در نظر گرفت.
در حال حاضر، نمی‌توان از روی وضعیت ال‌نینو به‌تنهایی درباره زمان بارش‌های مؤثر در تهران، میزان بارندگی یا احتمال خشکسالی تصمیم‌گیری کرد. پیش‌بینی‌های فصلی نیز ماهیت احتمالاتی دارند و با نزدیک شدن به زمان وقوع پدیده‌های جوی، اطلاعات دقیق‌تری ارائه می‌شود.
جمع‌بندی اینکه ال‌نینو در نوامبر ۲۰۲۶ از قبل شکل گرفته و در حال تقویت است، اما این پدیده در تاریخ مشخصی وارد تهران نمی‌شود. آنچه برای پایتخت اهمیت دارد، اثر احتمالی ال‌نینو بر الگو‌های بارش و دما در ماه‌های آینده است؛ موضوعی که برای اعلام نتیجه قطعی درباره آن باید منتظر پیش‌بینی‌های منطقه‌ای و گزارش‌های رسمی هواشناسی ماند. **
