وضعیت پیچیده مذاکرات
همچنین رئیس مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه آنها با این دروغگوییها در جنگ پیروز نشدند افزود: «حتما در مذاکره هم راه به جایی نخواهند برد». در این بین طرف پاکستانی نیز دست از میانجیگری بر نداشت و فیلد مارشال سید عاصم منیر فرمانده ارتش این کشور در ادامه تلاشهای اسلامآباد با هدف پیشبرد میانجیگری به ایران سفر کرد. به گزارش رسانههای پاکستانی در این سفر رئیسجمهور آمریکا در تماس تلفنی مستقیم با عاصم منیر، با او درباره اوضاع در تنگه هرمز و جنگ علیه ایران گفتوگو کرد. روزنامهها و شبکههای محلی پاکستان اعلام کردند که در تماس ترامپ با منیر، تحولات مرتبط با جنگ آمریکا و ایران و امنیت مسیرهای کشتیرانی در منطقه و نقش اسلامآباد در دستیابی آمریکا و ایران به تفاهم، بررسی شد. ترامپ همچنین تماسهایی با شهباز شریف نخست وزیر پاکستان برقرار کرد. در همین راستا ترامپ اعلام کرد: نمایندگان من به اسلامآباد پاکستان میروند، آنها عصر دوشنبه برای مذاکرات آنجا خواهند بود. ترامپ به نیویورک تایمز گفت که استیو ویتکاف و جرارد کوشنر برای مذاکره با ایران به اسلامآباد خواهند رفت و ونس به دلیل ملاحظات امنیتی به پاکستان نمیرود، اما ساعتی بعد CNN نوشت کاخ سفید اعلام کرده است که جیدی ونس در مذاکرات آینده ایران در پاکستان همراه با استیو ویتکاف و جرارد کوشنر حضور خواهد داشت. این در حالی است که به زعم برخی کارشناسان در صورت عدم حضور ونس، احتمالا مسئول تیم ایران عراقچی خواهد بود و قالیباف به پاکستان نمیرود. همچنین وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد وزرای خارجه پاکستان و ایران در تماس تلفنی بر لزوم ادامه مذاکرات تأکید کردند و محمد اسحاقدار و عراقچی توافق کردند که تماسی بین شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران برقرار شود. همه این گفتوگوها در حالی صورت گرفته که مجددا ترامپ جمهوری اسلامی را مورد تهدید قرار داد و گفت: یا توافق کنید، یا زیرساختها نابود میشود. رئیسجمهور ایالات متحده مدعی شد ما یک توافق بسیار منصفانه پیشنهاد دادهایم و امیدوارم آن را بپذیرند، چون اگر این کار را نکنند، تکتک نیروگاهها و تمام پلهای ایران را نابود خواهیم کرد. ترامپ پا را از تهدید فراتر گذاشت و ادامه داد دیگر خبری از رفتار ملایم نیست! آنها سریع تسلیم خواهند شد، راحت تسلیم خواهند شد و اگر توافق را نپذیرند، آنچه باید انجام شود، کاری که باید طی ۴۷سال گذشته توسط رؤسای جمهور قبلی انجام میشد، برای من افتخار خواهد بود. این در حالی است که تسنیم در خبری نوشت: «ایران فعلاً تصمیمی بر اعزام هیات مذاکرهکننده ندارد؛ تا محاصره دریایی هست، مذاکرهای انجام نمیشود».
* جلوگیری از تشدید تنش
یک کارشناس مسائل بینالملل در خصوص روند مذاکرات ایران و آمریکا اظهار داشت: در موضوع مذاکرات ایران و آمریکا، آنچه در سطح علنی بیان میشود الزاماً بازتابدهنده واقعیت پشتپرده نیست. وی توضیح داد که رهبران سیاسی هنگام سخن گفتن در رسانهها، مخاطبان متعددی را مدنظر دارند و همین امر باعث میشود اظهاراتشان همیشه بیانگر موضع نهایی نباشد. کوروش احمدی به «آرمان ملی» گفت: برای مثال، زمانی که رئیسجمهور آمریکا صحبت میکند، بخشی از سخنان او خطاب به پایگاه رأی و مخاطبان داخلی است؛ بخشی دیگر متوجه بازارهای مالی و انرژی است؛ و بخش دیگری نیز به جامعه بینالمللی مربوط میشود؛ بنابراین نمیتوان اظهارات علنی را بهعنوان موضع قطعی تلقی کرد. وی با بیان اینکه همین وضعیت درباره مقامات ایرانی نیز صدق میکند، افزود: مقامات ایرانی هنگام سخن گفتن، هم مردم ایران را مدنظر دارند، هم پایگاه سیاسی خود را، هم مطالبات شکل گرفته در هفتههای اخیر و هم پیامهایی که ممکن است برای طرف آمریکایی یا جامعه بینالمللی ارسال شود. احمدی در خصوص جمعبندی مشخص از اظهارات علنی مقامات بیان کرد: نمیتوان صرفاً بر اساس اظهارات علنی مقامات به نتیجهگیری دقیق رسید. برای تحلیل درست، باید مجموعهای از عوامل را در نظر گرفت. عواملی همچون میزان تکرار یک موضع، اینکه چند مقام مختلف آن را بیان میکنند، اظهارات طرفهای ثالث مانند پاکستان و همچنین نشانههای رفتاری مانند سفرها، تماسها و تبادل پیامها. این دیپلمات سابق در مورد چرایی دشوار بودن رسیدن به توافق طرفین تصریح کرد: مسأله بسیار پیچیده است. ایران و آمریکا پس از یک دوره جنگ و تنش شدید، با صدمات فیزیکی و حیثیتی مواجه شدهاند و طبیعی است که رسیدن به توافق آسان نباشد. موضوعات مورد مذاکره بیش از دو دهه محل چانهزنی بوده و اکنون نیز هر دو طرف ملاحظات داخلی و بینالمللی جدی دارند. آمریکا نگران پیامدهای آغاز جنگ و نتایج نامشخص آن است و ایران نیز تلاش میکند از تشدید درگیری جلوگیری کند. ما اکنون در وضعیتی بسیار دشوار قرار داریم؛ وضعیتی که برای هر دو طرف تقریباً به یک اندازه پیچیده و حساس است.
