تعامل دیپلماتیک در خاورمیانه

البته مشکلات بین سایر کشور‌های منطقه به‌خصوص اعراب خاورمیانه همچنان خود نمایی می‌کند ولی هرچه به جلو می‌رویم مشاهده می‌کنیم با توجه به تهدید‌های آمریکا علیه تهران ولی کشور‌های منطقه خود را در کنار ایران نشان می‌دهند و تلاش می‌کنند تا با استفاده از کانال‌های سیاست‌خارجی و دیپلماتیک خودشان روابط تهران و واشینگتن را بهتر کنند. این روز‌ها کشور‌هایی مانند عمان، عربستان، ترکیه، امارات، عراق، پاکستان و... تلاش می‌کنند تا ایران و آمریکا را برای رسیدن به یک توافق که سایه جنگ را از منطقه دور کند تشویق کنند. بسیاری از این کشور‌ها به‌خصوص عراق و عربستان طرح‌های توسعه بسیاری در دستور کار قرار داده‌اند که پیش‌نیاز آنها آرامش و امنیت در منطقه است. اینکه این تلاش‌ها چه نتیجه‌ای در نهایت خواهد داشت در قالب این گزارش نخواهد گنجید ولی آنچه مشخص است می‌توانیم با قاطعیت بگوییم که چنین فضای دیپلماتیک در منطقه سابقه نداشته است. لازم به ذکر است که با در نظر گرفتن تهدید‌های آمریکا کشور‌های منطقه حمایت خود از ایران اعلام کرده‌اند. این کشور‌ها که آمریکا در آنها پایگاه‌های نظامی دارد بیم این را دارند که استفاده واشینگتن از این مکان‌های نظامی علیه ایران و پاسخ تهران به این اقدامات، منطقه را با خطر جنگی همه‌گیر روبه‌رو کند به‌همین دلیل است که تحرکات دیپلماتیک افزایش پیدا کرده است. برخی معتقدند که شاید برای حمایت از تهران و البته میانجیگری کمی دیر شده باشد ولی در سوی دیگر تحلیلگران تاکید دارند که مسیر‌های دیپلماسی می‌تواند در سخت‌ترین شرایط مانع از گسترش جنگ شود. در این مورد به واکنش‌های کشور‌های منطقه بعد از دور اول گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا اشاره خواهیم کرد. 

امیدواری بغداد

دولت عراق از برگزاری گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در پایتخت عمان استقبال کرد. دولت عراق اعلام کرد که از مذاکرات جاری میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا که در شهر مسقط برگزار می‌شود استقبال می‌کند و آن را گامی مثبت در جهت کاهش تنش‌ها و تقویت فرصت‌های گفت‌و‌گو می‌داند. دولت عراق همچنین بر حمایت کامل خود از تلاش‌ها برای کاهش تنش و تقویت ثبات و امنیت در منطقه تأکید کرد و افزود: این موضع از باور بغداد به اهمیت گفت‌و‌گو و دیپلماسی به‌عنوان راهکار حل اختلافات ناشی می‌شود. 

حمایت ریاض و قاهره

بعد از اتمام دور اول گفت‌و‌گو‌ها وزیر خارجه سعودی اعلام کرد که این کشور امیدوار است که مشکلات میان ایران و ایالات متحده حل و فصل شود و به تحقق صلح و ثبات در منطقه کمک کند. شاهزاده فیصل بن‌فرحان، وزیر خارجه عربستان در جریان کنفرانس خبری که در پایتخت اسلوونی، گفت: «ریاض امیدوار است که مسائل میان ایران و ایالات متحده به گونه‌ای حل‌وفصل شود که به تحقق صلح و ثبات در منطقه کمک کند.» 
از سوی دیگر، «بدر عبدالعاطی»، وزیر خارجه مصر در همین نشست با اشاره به پرونده هسته‌ای ایران بر اهمیت کاهش تنش تاکید کرد و گفت: «راهکار‌های نظامی مسائل را پیچیده‌تر می‌کند و باید اختلافات میان تهران و واشینگتن از طریق دیپلماسی و بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک حل‌وفصل شود تا به دور شدن سایه جنگ از منطقه کمک کند.» 

حمایت امارات

با توجه به برخی از چالش‌های ایران و امارات ولی شیخ‌های این کشور حاشیه خلیج فارس هم در مورد مذاکرات ابراز امیدواری کردند. در این مورد وزارت خارجه امارات در بیانیه‌ای از انجام مذاکرات میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در عمان استقبال و تاکید کرد این اقدام مثبت نشان‌دهنده تلاش‌های جاری برای حمایت از راه‌های گفت‌و‌گو و کاهش تنش است. امارات بار دیگر بر باور خود مبنی بر اینکه تقویت گفت‌و‌گو، کاهش تنش، پایبندی به حقوق بین‌الملل و احترام به حاکمیت کشور‌ها اساسی‌ترین راه برای مقابله با بحران‌های جاری است تاکید و به رویکرد همیشگی خود مبتنی بر حل اختلافات از طریق ابزار‌های مسالمت آمیز اشاره کرد. 

تعامل قطری‌ها

قطر هم یکی از کشور‌هایی است که خود حامی ایران نشان می‌دهد. در این مورد عباس عراقچی، وزیر خارجه که برای شرکت در هفدهمین نشست «مجمع الجزیره» به دوحه سفر کرده بود، با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست وزیر و وزیر خارجه قطر دیدار کرد. وزیر امور خارجه کشورمان ضمن تقدیر از مساعی قطر در رابطه با موضوع هسته‌ای ایران، گزارشی از تعامل دیپلماتیک اخیر بین ایران- آمریکا در مسقط ارائه کرد. طرفین ضمن بررسی تحولات منطقه‌ای، بر مسئولیت مشترک همه کشور‌های منطقه برای کمک به حفظ و صیانت از امنیت و ثبات پایدار در منطقه تاکید کردند.