ایران، روسیه و سوریه از اردوغان چه می‌خواهند؟

مسکو، میزبان مذاکرات دو روزه بین «ترکیه، سوریه و ایران» بود. ظاهراً تمرکز این نشست روی آشتی ترکیه و سوریه متمرکز بود، اما از نظر رسانه‌های غربی پیامد این نشست به بیرون و فراتر از منطقه هم سرایت خواهد کرد. نشریه فوربس آمریکا معتقد است با وجود اینکه هیچ‌کس انتظار نتیجه ملموس از این نشست نداشته، اما پیامدهای آن مهم است. این نشریه معتقد است کرملین با این نشست می‌خواست نشان دهد هنوز می‌تواند یک بلوک یا پنج قدرت منطقه‌ای ایجاد کند. پوتین به این اقدامات برای مصرف داخلی خود نیاز دارد. اما یک نگاه دقیق‌تر خبر از ماجرایی مهم‌تر می‌دهد. فوربس نوشته یک‌بار دیگر به ترکیب تیم نگاه کنید: ترکیه یک کشور عجیب و غریب و تنها عضو ناتو است که در مقابل یک بلوک متحد از رقبای خود قرار گرفته است. حال بیایید از خود بپرسیم چرا اردوغان باید نمایندگان ارشد خود را به چنین همایشی بفرستد؟ او یک انتخابات سراسری در اواسط ماه می‌دارد و قرار است در یک رقابت عادلانه، ببازد بنابراین او عصبی است. او می‌خواهد بداند رقبای خارجی‌اش در این مقطع حساس چه نقشه‌ای علیه او می‌کشند. به عبارت دیگر، جلسه مذکور فقط برای عکس یادگاری گرفتن نبوده است بلکه با این هدف بوده که بداند بلوک «روسیه / ایران / سوریه» درست در لحظه‌ای که او در آسیب‌پذیرترین وضعیت خود قرار دارد، چه وعده‌های مثبت و تهدید‌های منفی در سر دارند، چه چیزی را می‌خواهند و چه چیزی را ارائه می‌دهند. به هر حال، این وضعیت آسیب‌پذیر او نه تنها دوره پیش از انتخابات، بلکه هفته‌ها و ماه‌های پس از آن هم ادامه خواهد داشت؛ نتیجه انتخابات به طور اجتناب ناپذیری مشروعیت او را متزلزل خواهد کرد. اردوغان قرار نیست بی‌سر و صدا قدرت را ترک کند، یا در واقع او اصلاً قرار نیست چنین کاری کند. اردوغان نمی‌تواند قدرت را ترک کند، زیرا اپوزیسیون خانواده او، حزب او، الیگارش‌هایش، رسانه‌ها، قوه قضائیه و تقریباً کل نخبگان دولتی را به دلیل فساد حذف خواهند کرد؛ بنابراین او راه‌هایی را برای پیروزی در انتخابات یا «تقسیم» قدرت یا حکومت غیرقانونی مانند ایوانیشویلی در گرجستان پیدا خواهد کرد. به هر حال، مردم ترکیه او را دوست نخواهند داشت، زیرا آن‌ها می‌دانند که او بازنده شده بود. انتظار بی‌ثباتی و احتمالاً تجدید انتخابات، سردرگمی بر سر مسند قدرت، شکاف در ارتش، فرار سرمایه و بسیاری موارد دیگر را داشته باشید. بنابراین، جلسات مسکو فقط در مورد انتخابات ماه می‌نبود، بلکه در مورد دوره بعد از آن بود که اردوغان به کمک همه نیاز خواهد داشت.
اردوغان و بلوک RIS
بلوک RIS می‌تواند با پول حاصل از فروش گاز طبیعی یا نفت از خطوط لوله روسیه یا عراق به او کمک کند. در واقع، اردوغان از قبل با ارائه مزایای اقتصادی مختلف مانند گاز طبیعی ارزان و برق و افزایش تورمی حداقل دستمزد‌ها و مواردی از این دست، شروع به رشوه دادن به رای دهندگان کرده است؛ بنابراین RIS قرار بود امتیاز‌هایی به ترکیه ارائه کند، اما اینکه اردوغان کدام یک از این‌ها را انتخاب می‌کند مشخص نیست. او احتمالا می‌گوید شاید من این پیشنهاد‌ها را قبول کنم، اما برای ماندن در قدرت نیازی به شما ندارم؛ و اینجاست که چانه‌زنی سخت شروع می‌شود. هویج ممکن است کار نکند، چماق چطور؟ ایران، روسیه و سوریه چه تهدیدی می‌توانند علیه اردوغان داشته باشند؟ اردوغان به ویژه در مورد سه یا چهار میلیون پناهجوی ترکیه که عمدتاً از سوریه هستند، آسیب‌پذیر است. او مایل است آن‌ها را به کشورشان بازگرداند. ترک‌ها احساس می‌کنند با وجود این پناهجویان در حال غرق شدن است به ویژه در زمانی که اقتصاد ترکیه به شدت در حال رکود است. با نزدیک شدن به انتخابات، اردوغان می‌خواهد ژست‌هایی مبنی بر بازگشت قابل توجه پناهجویان به مناطق امن در سوریه انجام دهد. رقبای ترکیه (RIS) می‌توانند سخت‌تر هم عمل کنند. آن‌ها می‌توانند نفت روسیه و عراق را برای مدت کوتاهی قبل از انتخابات قطع کنند. این‌ها تهدید‌های بلندمدت نیستند و نمی‌توانند هم باشند. روسیه و عراق به درآمد نفت از ترکیه نیاز دارند. اما، به موقع، این اقدامات ناگهانی می‌تواند ذهن ملت ترکیه را قبل از انتخابات تیره کند. به طور معمول، اردوغان با رفتار خوب با ناتو یا اتحادیه اروپا، تهدیدات RIS را متعادل می‌کند، اما در اینجا او تا حدودی به دام افتاده است. در این مقطع، غرب ترجیح می‌دهد که او شکست بخورد، قدرت را رها کند. اردوغان نمی‌تواند از غرب بخواهد که تهدیدهای RIS را متعادل کند، زیرا غرب از رفتن او خوشحال است؛ بنابراین او ممکن است مجبور شود به برخی از خواسته‌های RIS تن بدهد به هر حال، هم تهران و هم مسکو از اردوغان می‌خواهند که بازی در حیاط پشتی آن‌ها را متوقف کند. چیزی که آنها، ایران/روسیه نمی‌خواهند خطوط لوله و مسیر‌های تجاری از استان‌هایی است که کرویدور‌های جغرافیایی ایران/روسیه را در آسیای مرکزی دور می‌زنند و آزادانه به جهان وصل می‌شوند. اردوغان با این کار محبوبیت زیادی کسب کرده است. او ممکن است مجبور شود برای مدتی این مانور استراتژیک را متوقف کند. اسرائیل در حال تدارک یک حمله است که ظاهراً اسرائیلی‌ها جزئیات آن را از ترس افشای اطلاعات، با ایالات متحده در میان نخواهند گذاشت. برای چنین حمله هوایی احتمالی به مراکز هسته‌ای ایران، اسرائیل حداقل برای برخی از پرواز‌ها به خاک ترکیه نیاز خواهد داشت. RIS ترجیح می‌دهد آنکارا به اسرائیلی‌ها اجازه چنین دسترسی را ندهد.