ايرانشناس برجسته هلندي درگذشت
پيتر دوبروين، استاد بازنشسته ادبيات فارسي دانشگاه ليدن، در سن 92 سالگي درگذشت. در معرفي پيتر دوبروين به قلم علياصغر سيدغراب آمده است: يوهانس توماس پيتر دوبروين در 12 جولاي 1931 در شهر تاريخي لايدن، هلند به دنيا آمد. او پس از پايان دوره دبيرستان به تحصيل در رشتههاي عربي و اسلام شناسي نزد استاداني چون ي. ج. کرامر، يوسف شافت و س. ا. بونه باکر پرداخت. دوبروين پس از پايان اين رشتهها به فراگرفتن زبان و فرهنگ فارسي و ترکي نزد استاد کارليان مشغول شد و اين رشتهها را نيز با موفقيت به پايان رسانيد. او پس از پايان تحصيلات، در پروژههاي گوناگوني شرکت کرده، همکاريهاي خود را در حوزههاي مختلف شرقشناسي ارائه کرده است. او همکاري وسيعي نيز در پروژه تاريخ ادبيات ايران از يان ريپکا و در پديدآوردن برگردان انگليسي کتاب نقش جدي داشت که در سال 1968 و در شهر دوردِرِخت به چاپ رسيد. دوبروين در فاصله سالهاي 1960 تا 1963 به عنوان راهنماي ممتاز در بخش خاورميانه موزه دولتي قومشناسي در رتردام به کار مشغول شد. او از سال 1964 تا 1995، نخست به عنوان استاديار و سپس به عنوان استاد ممتاز کرسيدار در بخش ايرانشناسي دانشگاه لايدن به کار پرداخته و خدمات فراوان و ارزندهاي به زبان و فرهنگ ايران ارائه داد. استاد دوبروين در اين سالها در کنار دروس فرهنگ و تاريخ و هنر و ادبيات پارسي، زبانهاي ديگري چون کردي و پهلوي را - که مورد توجه خاص او بودند- تدريس کرده، دانشجويان را به فراگيري اين زبانهاي ايراني تشويق ميکرد. دوبروين کتابها و رسالههاي گوناگوني در دانشنامههاي اسلام، ايرانيکا و غيره در زمينههاي فرهنگ گسترده ايران زمين، از ادبيات گرفته تا فرهنگ و تاريخ هنر و اديان و زبان به چاپ رسانده است. پژوهش گرانسنگ او در مورد حکيم سنائي که به فارسي نيز برگردانده شده، مورد استقبال فرهنگ دوستان در ايران و خارج از ايران قرار گرفته است. اين کتاب به نقش و مقام حکيم سنائي غزنوي در پهنه ادبيات فارسي ميپردازد و تأثير متقابل مذهب و ادبيات را در زندگي اين شاعر تاثيرگذار فارسي زبان بررسي و تحليل ميکند. حکيم اقليم عشق عنوان فارسي اين کتاب است که مرجع معتبري براي سنائيشناسان و دوستداران ادبيات کهن فارسي است و نيز مشوق با ارزشي براي ايرانشناسان جوان به پژوهش در مورد اين شاعر مهم به شمار ميآيد. لطايف عرفاني، موعظه و زهديات، شعر عاشقانه و قصهها و روايات منظوم از جمله پژوهشهاي اين محقق و ايرانشناس به شمار ميآيند.
افزايش کتابهاي تخصصي در حوزه روزنامهنگاري
فرشاد مهديپور، معاون امور مطبوعاتي و اطلاعرساني وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در آيين اختتاميه بيستمين دوره جايزه کتاب و رسانه با اشاره به ميزان کتابهاي تخصصي حوزه روزنامهنگاري طي دو سال اخير در کشور منتشر شده است، گفت: «طي اين مدت کمتر از 100 عنوان کتاب در حوزه رسانه منتشر شده که بخش عمده اين کتابها تاليفي است که کتابهاي تاليفي نسبت به ترجمه چهار برابر افزايش داشته. آثار تاليفي اين حوزه نيز کتابهايي هستند که به مسائل مختلف در ايران پرداختند؛ البته رويکرد تاريخي در آنها غلبه دارد.» وي افزود: «محتواي آثار ترجمه شده کتابهاي رسانه، درباره تاريخ رسانه در ايران است؛ سهم اين آثار در تهران 75 درصد و سهم ديگر استانها 25 درصد است که به زندگينامهها، خودنوشت و تاريخ اختصاص دارد. در اين حوزه غلبه اصلي، رويکرد تاريخي به مطبوعات است تا رويکرد تحليلي، نقد و تحليل. مهديپور با بيان اينکه رويکرد دوم کتابهاي منتشر شده در حوزه رسانه، آموزشي است، ادامه داد: در اين بخش سهم تاليف سه برابر ترجمه و محور بيشتر کتابها جامعهشناختي است. در اين زمينه کتابهاي حقوقي در گروه چهارم قرار دارد. در اين بخش بيشتر موضوعات در حوزه احکام، جرايم و تشويش اذهان عمومي است.» مهديپور با اشاره به ديگر کتابهاي حوزه رسانه در ايران توضيح داد: «نکته کمتر ديدهشده، کتابهايي درباره مسائل «اقتصاد رسانه» است که سهم اندکي دارند. در اين حوزه، سه عنوان کتاب تاليف و ترجمه شده است، درباره اخلاق حرفهاي روزنامهنگاري و فعاليت رسانهاي نيز دو کتاب منتشر شده است؛ همچنين کتابهايي که به حوزه اقتصاد رسانه و اخلاق حرفهاي ميپردازند کمتر از کتابهاي ديگر هستند.» معاون مطبوعاتي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با بيان اينکه ميشود نشانهاي براي توجه و دقت در اين حوزه به دست آورد، گفت: «پردازش و بازنمايي حال و روز کتاب در کشور براي فعالان رسانه کتاب، اهميت زيادي دارد. معتقدم اگر چنين جشنوارههايي تدارک ديده ميشود، توجه دادن به بحث کتاب با رويکرد تخصصي در حوزه رسانه بايد در اولويت باشد.» وي با بيان اينکه امروزه در حوزه اخلاق حرفهاي و اقتصاد رسانه آسيبديده هستيم، يادآور شد: «بهنظرم هيات داوران در سالهاي آينده بايد به اين موضوع توجه کنند که بخش کتاب تخصصي رسانه به مقولات داوري اضافه شود، افتخار است که در اينجا حضور پيدا ميکنيم و درباره داوري، ارزيابي وجايزهاي صحبت ميکنيم که بناي آن ترويج کتاب و کتابخواني در کشور است.» در ادامه اين مراسم از برگزيدگان بخش راديو و تلويزيون، بخش مطبوعات و خبرگزاريها، رسانههاي اجتماعي و جوايز ويژه چهارگانه تقدير شد.
