وجود گاز متان در جنوب تهران، منطقی است
محمد صادق حسنوند، رئيس مرکز تحقيقات آلودگي هوا دانشگاه علوم پزشکي تهران، در رابطه با آلوده بودن هوا در پايتخت و بسياري از کلانشهرها اظهار کرد: براي تشخيص آلودگي هوا دو راه وجود دارد، نخست اينکه ما اطلاعات را از ايستگاههاي سنجش و پايش و گاهي هم بر اساس ديد افقي و مشاهدات اين موضوع را دريافت ميکنيم. او بيان کرد: بر اساس دادهها و گايدلاينهاي سازمان جهاني بهداشت، سال گذشته در بيش از 70درصد روزهاي سال غلظت آلايندگي ذرات PM. 2. 5 بيشتر از استانداردهاي جهاني بوده است و با توجه به اينکه کار خاصي هم براي کاهش اين آلايندگيها انجام نشده است روزها همچنان آلوده است. حسنوند در ادامه با بيان اينکه در مرکز تحقيقات آلودگي هواي دانشگاه علوم پزشکي تهران هرساله برآورد اثرات منتسب به آلودگي هوا بر شهروندان انجام ميشود، گفت: اين برآوردها هم براي شهر تهران و هم براي تمامي کشور انجام ميشود و گزارشهاي آن به نهادها و مراکز مرتبط ارسال ميشود. بر اساس آخرين برآوردهاي اين مرکز، براي شهر تهران در سال 1400 حدود 4 هزار و 500 نفر مرگ منتسب به آلودگي هوا براي ذرات PM2. 5 داشتهايم.
تأييد وجود گاز متان در آرادکوه و جنوب تهران
عضو پژوهشکده محيط زيست دانشگاه علوم پزشکي تهران با اشاره به گزارش ناسا در مورد تشکيل ابر متان جنوب تهران، اظهار کرد: متان به خودي خود به عنوان آلاينده هوا شناخته نميشود اما از جمله گازهاي گلخانهاي است، گازهاي گلخانهاي هم موجب گرمايش جهاني ميشود. او يادآور شد: موضوعي که ناسا در مورد تشکيل ابر متان در جنوب شهر تهران مطرح کرده است؛ با توجه به منبعي که در آنجا موجود است به لحاظ منطقي اين امکان وجود دارد که گازهاي گلخانهاي از جمله متان به صورت جدي در آن منطقه وجود داشته باشد اگرچه هنوز مطالعاتي در خصوص غلظت آن وجود ندارد و نميتوان ميزان آن را سنجيد. به تازگي درخواستهايي از سوي شهرداري به مرکز تحقيقات آلودگي هوا ارائه شده است تا ميزان غلظت متان را هم در مرکز آرادکوه که محل دفع پسماند تهران است و هم در ارتفاع آن بسنجيم. با اين حال به صورت منطقي و علمي محلهاي دفع و پردازش پسماند، دامداريها و گاوداريها، محلهاي انتشار گاز متان و گازهاي گلخانهاي ديگر است با توجه به وفور اين محلها در جنوب تهران، اين گازها نيز در آنجا به وفور وجود دارد، اگرچه غلظت آن همانطور که گفتم مشخص نيست. به گفته او: گاز متان جزو آلايندههاي هوا محسوب نميشود، تنها در صورت افزايش غلظت آن مباحثي مانند ايمني مطرح ميشود.
ارتباط افزايش ميزان غلظت آلودگي با افزايش بيماريها
رئيس مرکز تحقيقات آلودگي هوا دانشگاه علوم پزشکي تهران يادآور شد: بسياري از مطالعات نشان داده است که آلودگي هوا موجب بيماريهاي تنفسي، قلبيوعروقي، بروز ديابت و ايجاد بيماريهاي زمينهاي ميشود. از سوي ديگر مواجهه افراد با هواي آلوده موجب حساستر شدن افراد به بيماريهايي مانند کرونا شده است. ميزان مرگ افراد به دليل کرونا در مناطقي که هواي آلودهتري داشتهاند بيشتر بوده است. گزارشهاي اين مسأله هم منتشر شده است. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران تصريح کرد: بيماران قلبيوعروقي، بيماران تنفسي، مادران باردار، کودکان زير 5 سال و افراد بالاي 60 سال، افراد داراي بيماريهاي زمينهاي و بيماران سندرومتابوليک يا افراد چاق جزو افراد حساس هستند. مواجهه با آلودگي هوا موجب تشديد بيماري در اين افراد خواهد شد. او ادامه داد: اگر يک روز نسبت به روز قبل 5 ميکروگرم به غلظت آلايندهها در هوا افزوده شود، 15 تا 20 درصد حملات آسم در افراد افزوده ميشود. اين حملات آسمي ممکن است در سيستم بيمارستاني ثبت نشود به اين دليل که بسياري از افراد در زمان اين حملات ممکن است با اسپري تنفسي، التهاب خود را کاهش دهند. او افزود: در بيماريهاي قلبيوعروقي نيز اگر امروز بر غلظت آلايندهها افزوده شود ممکن است اثر آن يک يا دو روز ديگر مشخص شود، لذا به ازاي افزايش هر 5 ميکروگرم غلظت آلايندهها، در يک بازه تأخيري 48ساعته حدود 12درصد بر حملات قلبي و ساير مشکلات قلبيوعروقي افزوده ميشود. رئيس مرکز تحقيقات آلودگي هوا دانشگاه علوم پزشکي تهران در رابطه با اثرات ريزگردها و توفانهاي گرد و غبار نيز گفت: براي توفانهاي گرد و غبار معيار ذرات PM10 يا ذرات معلق کمتر از 10 ميکرون است. در حال حاضر در شهر تهران و کل کشور ايستگاههايي داريم که هم ذرات PM2. 5 و هم ذرات PM10 را سنجش و اندازهگيري ميکنند. مشکل ما صرفا ذرات PM2. 5 نيست، بلکه ذرات PM10 نيز هستند که منابع آن خارجي نيست. در حال حاضر حدود 30 تا 40 درصد سهم آلودگي شهر تهران را ذرات PM10 تشکيل ميدهند که منابع آن مراتع لميزرع و بيابانهاي اطراف تهران هستند. حسنوند همچنين در رابطه با وضعيت دي اکسيد گوگرد در هواي تهران و برخي ديگر از کلانشهرهاي کشور نيز گفت: از سال 1385 ايستگاههاي سنجش آلودگي، ميزان دياکسيد گوگرد را در هوا نشان ميدهند. گوگرد معمولا به عنوان يک افزودني در سوختها وجود دارد، دادههاي ايستگاهها در رابطه با دياکسيد گوگرد از سال 1385 تا سال 1390 يک روند ثابت بوده است.
