واکنش بورس به احیای برجام
حسن حسين نيا ،کارشناس بورس دراين خصوص به «آرمان ملي» گفت: نميتوانيم بهطور قطع بگوييم که بورس کاملا در حال بهبودي است يا نه اما انتظار ميرود با خوب شدن شرايط بنيادي بازاربورس وضع بهتري پيدا کند اما براي اصلاح بعضي از مکانيزمها خصوصا نظارت بازار نميتوان انتظار بهبودي کامل بازار را داشته باشيم، اما به نظر ميرسد با جذب اعتماد و بهبود نظارتها در کنار تغييراتي که ميتواند در حوزه سياستگذاري اتفاق بيفتد تا قوانين پايايي خود را داشته باشد و بازار قابل پيشبيني پذير شود در اين صورت است که ميتوانيم انتظار داشته باشيم که بازار بهبود يابد، اما امروزه شواهدي مبني بر بهتر شدن اوضاع بازار ديده نميشود زيرا ارزش معاملات در سطح قابل قبولي وجود ندارد و براي اينکه بهبود شرايط ملموس شود بايد ارزش معاملات رشد خوبي داشته باشد. اين کارشناس بورس افزود: چنانچه برجام به نتيجه برسد قطعا در کوتاه مدت نميتواند تاثير زيادي روي فاکتورها تاثيرگذارد اما در بلند مدت در صادرات و در واردات براي شرکتهاي بورسي اثرگذار خواهد بود و به عنوان بزرگترين شرکتها و نهادهاي توليدي و خدماتي ما اين امکان فراهم ميشود که صورتهاي مالي سودآوريشان بهبود پيدا کند در کوتاه مدت فقط جو رواني منتشر ميشود چه نتيجه مثبت براي برجام داشته باشد و حتي برجام با شکست روبهرو شود، در بلند مدت باتوجه به اينکه فاکتورهاي بنيادي بازار بهبود خوبي داشتند و روند سودآوري شرکتها مطلوب بوده و گسترش پيدا کرده و انتظار اينکه در گزارشهاي شش ماهه روند سودآوري همچنان رو به بالا باشد انتظار ميرود ارزشمندي بازار سرمايه براي اکثريت قابل درک باشد و سرمايهگذاري در اين حوزه افزايش پيدا کند. حسين نيا اظهار کرد: خودروسازها در سالهاي گذشته به دليل قيمتگذاري دستوري با زيانهايي روبهرو شدند اما ورود خودرو به بورس کالا شرايط را براي قيمتگذاري عادلانه مهيا کرد و باعث شد تا بازار خودرو از شرايط رانتخواري خارج شود و توليدکنندگان با حاشيه سود قابل قبولي از اين شرايط نامطلوب خارج شوند اين درحالي است که در سالهاي قبل گروههاي خودروسازي سودآوري خوبي داشتند اما بهدليل جريان قيمتگذاري دستوري خود را از حاشيه سود دور کردند. بهمن فلاح ديگر کارشناس بازار سرمايه دراين خصوص معتقد است: به دليل کمبود نقدينگي مذاکرات برجام نميتواند تاثيري روي بورس داشته باشد و بازار سرمايه نسبت به توافق يا عدم توافق واکنش نشان نميدهد و به نوعي مشکلات بورس با توافق حل نميشود بنابراين مشکل اساسي بورس کمبود نقدينگي است و ارزش معاملات نشان ميدهد که مشکل تالار شيشهاي کجاست. اين کارشناس بازار سرمايه توضيح داد: اگر مذاکرات به نتيجه برسد صنايعي که از توافق اثر ميپذيرند منفي ميماند و اين موضوع نشان ميدهد که بازار سرمايه ديگر جذابيتي براي سرمايهگذاري ندارد و عنصر محرک اقتصادي يا همان بورس که رئيس سازمان بورس از آن تعريف ميکردند نياز به شوک و احيا دارد لذا اگر بازار سرمايه احيا نشود واکنش مثبتي به مذاکرات و افزايش قيمت دلار نشان نميدهد يعني تنها روند فرسايشي و منفي در بازار سهام حاکم شده است و طي دو سال گذشته زيان سهامداران جبران نشده، بلکه زيان برخي از سهامداران بيشتر شده و در اين روند فرسايشي بايد با تزريق نقدينگي بازار سرمايه را احيا کرد، بورس براي احيا نياز به يک شوک بزرگ دارد. اين کارشناس بازار سرمايه تاکيد کرد: در بلندمدت ريسکهاي سيستماتيک بازار به وسيله مذاکرات نتيجهبخش کاهش مييابد اما در بازاري که نقدينگي وجود ندارد سهامداران چه چيزي را ميخواهند بخرند؟ و درحال حاضر مهمترين نياز بورس در حال حاضر نقدينگي است و با تزريق نقدينگي روند تغيير ميکند از سوي ديگر عدهاي بر اين باورند که در صورت توافق برجام به سرانجام برسد گروههاي سهمهاي دلاري با توجه به ريزش ارز در بازار آزاد با اقبال کمتر خريداران روبه رو خواهد بود و در هفتههاي پيشرو با اصلاح زماني مواجه خواهند شد. نيما ميرزايي کارشناس بازارسرمايه با اشاره به مساله برجام و تاثير آن بر بورس گفت: با توجه به اخبار مثبتي که در خصوص مذاکرات برجام مخابره شده انتظار ميرود تقاضا به سمت گروههاي ريالي از جمله خودرو و حمل و نقل و همچنين گروه بانکي برود و درصورتي که توافقات به سرانجام برسد گروههاي دلاري با توجه به ريزش ارز در بازار آزاد با اقبال کمتر خريداران روبهرو خواهد بود و در هفتههاي پيشرو با اصلاح زماني مواجه خواهند شد. او گفت: هرچند که خوشبينيها نسبت به برجام زياد است اما نبايد از اين نکته غافل شد که دامنه توفيقات برجامي محدود خواهد بود و به گستردگي سال 94 نخواهد رسيد و به عنوان مثال بعيد است که خودروسازيهاي فرانسوي را در ايران داشته باشيم يا اينکه آزادسازي مقادير فروش نفت ايران افزايش پيدا کند. به هرحال برجام بازهم نکته مثبتي خواهد بود و روزنه تنفسي براي اقتصاد ايران به حساب ميآيد و به نوعي براي جامعه شرکتهاي بورسي يک اتفاق مثبت قلمداد ميشود و ميتواند در ميان مدت و بلند مدت تاثيرات نسبي بر سود سازي شرکتهاي بورسي و افزايش سود آنها تاثير مثبت بگذارد. مصطفي محبي مجد کارشناس بازار سرمايه در خصوص تاثير توافق و احياي برجام بر اين بازار بيان کرد: هيچ تحليلگري اطلاع دقيقي از دو پارامتر مهم و تاثيرگذار بر نرخ ارز، يعني متن توافق و ميزان ذخاير ارزي کشور ندارد و فقط بر اساس برخي اخبار و اظهارنظرها در رسانههاي داخلي و خارجي، برداشت تحليلگران مطرح ميشود. اما به هر حال، دلار 30 هزار توماني در کشور ما ماحصل عرضه و تقاضايي بوده که نرخ دلار را در اين محدوده به تعادل رسانده است و اگر توافقي صورت بگيرد، علاوه بر آنکه عرضه ارز تحت تاثير قرار خواهد گرفت، تقاضاي ارز هم تاثير ميپذيرد. معتقدم در صورت توافق، تقاضاي ارز هم تغيير کرده و ما کاهش محسوسي در نرخ ارز مشاهده نخواهيم کرد؛ بنابراين با فرض توافق، نرخ ارز فقط در حدي کاهش خواهد داشت که نرخهاي سامانه نيما و بازار آزاد به هم نزديک شوند و پُر کردن همين اختلاف نرخ تقريبا 4 هزار توماني دلار نيمايي با بازار آزاد، هزينه چند ميليارد دلاري به اقتصاد کشور تحميل خواهد کرد. او افزود: با اين تفاسير توافق احتمالي خبر منفي براي صنايع صادرات محور بازار سرمايه ما نخواهد بود و کاهش نرخ ارز در سامانه نيما آنقدر محسوس نيست که تاثير منفي روي سودآوري شرکتها و صنايع صادرات محور داشته باشد. ضمن اينکه در حال حاضر صنايع صادرات محور به سبب تحريمها هزينه قابل توجهي متحمل ميشوند و با احياي برجام اين هزينه کاهش خواهد داشت. تاثير مثبت توافق، احتمالا يکي دو فصل بعد از امضاي توافق روي صورتهاي مالي صنايع صادرات محور نمايان خواهد شد. محبي مجد در معرفي صنايعي که از توافق احتمالي منتفع خواهند شد، گفت: به صورت سنتي گروه خودرويي و بانکي با اخبار مثبت توافق مورد اقبال بازار قرار ميگيرند؛ اما اين اقبال چندان دوامي ندارد و بعد از يک رشد کوتاه مدت، سهمهاي اين گروهها دوباره وارد فاز رکودي ميشوند. از منظر تحليلي، در صورت توافق خودروسازان امکان افزايش تيراژ توليد و عرضه را داشته و ميتوانند از توافق بهعنوان فرصتي براي رشد درآمدي استفاده کنند. ولي بانکها فعلا زيرساختهاي نرمافزاري لازم براي اتصال به سيستم بانکداري بينالمللي را ندارند و بعيد است که حداقل تا يک سال بعد از احياي برجام، بتوان تاثير احياي برجام را روي صورتهاي مالي بانکها مشاهده کرد و احتمالاً سهمهاي بانکي با اعلام خبر توافق چند روزي مورد اقبال بازار خواهند بود و بعد از آن پتانسيل چنداني براي رشد ندارند. خودروييها نسبت به بانکيها به مراتب پتانسيل بيشتري براي رشد خواهند داشت.
