توسعه نیازمند تفاهم است

دولت سیزدهم همواره تلاش دارد که خود را مردمی معرفی کند. حال اینکه این دولت توانسته در این زمینه موفق عمل کند یا خیر جای بررسی دارد. مردمی بودن دولت‌ها در شرایطی به وجود می‌آید که آن دولت بتواند بنا به خواست مردم رفتار کند. امروز مردم به خوبی می‌دانند که مشکل تورم بالا و ده‌ها مشکل دیگر در کجا نهفته است. فقدان ارتباط اقتصادی ایران با سایر کشورها از جمله کشورهای منطقه ریشه این مشکلات است و اگر بخواهیم دقیق‌تر این مساله را مورد بررسی قرار دهیم؛ فقدان وجود برجام است که این شرایط را برای ایران به وجود آورده است. شاید از این نظر باشد که دولت محترم تلاش دارد این مساله را در معرض حل قرار داده تا بتواند به سایر موضوعات نیز ورود کند اما حال سوال این است که تنها حل مشکلات پرونده هسته‌ای است که می‌تواند مشکلات ایران از جمله مساله اقتصاد را حل کند. پاسخ هم منفی است هم مثبت. از نظر اقتصادی ایران تا زمانی که در تحریم اقتصادی قرار دارد نمی‌تواند چالش‌های خود را در ابعاد مختلف حل کند. فردای روز برداشته شدن تحریم همه چیز خوب نخواهد شد و ایران گل و بلبل نمی‌شود زیرا اقتصاد ایران دارای بیماری‌های مختلفی است که باید مورد جراحی قرار گیرد. در فرض مثال که همین فردا توافق حاصل شود نهایتا 6 ماه شاهد آثار توافق آن هم به صورت هیجانی بر اقتصاد ایران خواهیم بود. لذا دولت باید بتواند در پسا برجام مساله سرمایه‌گذاری خارجی را در اولویت خود قرار دهد فقدان سرمایه‌گذاری چه از سوی سرمایه‌گذاران داخلی و چه خارجی موجب شده که دولت خود به تنها سرمایه‌گذار اصلی در عرصه‌های مختلف در ایران تبدیل شود. حال اینکه ایران تنها در حوزه حمل و نقل ریلی نیازمند حدود 200 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری است تا بتواند در مسیر ترانزیت‌های بین‌المللی قرار گیرد. همچنین در فردای توافق اینگونه نخواهد بود که ایران بتواند با یک گام حتی بلند، گاز خود را به اروپا یا حتی به همین کشورهای همسایه برساند و از این طریق درآمد به دست آورد. چندین سال سرمایه و کار نیاز است تا حلقه‌های گازی کشور کامل شده و باید برنامه‌ای برای صرفه‌جویی در مصرف گاز پیاده‌سازی شود آن هم اگر در این سال‌ها مشکلات اوکراین حل نشود، ایران خواهد توانست به سمت صادرات گاز به اروپا حرکت کند. از این جهت تا دیر نشده باید مساله تحریم‌ها را حل کرد و دولت باید مشوق‌های فراوانی برای سرمایه‌گذاری در زیر ساخت‌های نفتی و گازی ایجاد کند تا از بتواند بخشی از عقب ماندگی در حوزه‌های مختلف را جبران نماید. از این منظر توافق با غرب در پرونده هسته‌ای و مذاکره با سایر کشورها برای مقابله با ایران هراسی باید در دستور کار دولت قرار گیرد تا ایران در مسیر توسعه متوازن و بعدها رفاه قرار گیرد.