شرايط منطقه پس از سفرهاي ديپلماتيک

آنچه در سفر بايدن اتفاق افتاده ادامه يک روندي است که از مدت‌ها قبل شروع شده است. يعني از زماني که آمريکايي‌ها و اسرائيلي‌ها دنبال خاورميانه جديد بودند و چيزي حدود سي و اندي سال پيش شيمون پرز، رئيس سابق رژيم صهيونيستي در کتابي به نام خاورميانه جديد نوشت که اسرائيل از طريق صلح به قدرت اول اقتصادي خاورميانه تبديل مي‌شود و نيازي به گسترش سرزميني ندارد شايد اقدامات آمريکا و صهيونيست‌ها در ادامه همان سياست باشد و پيمان ابراهيم و ائتلاف عربي- عبري- آمريکايي همه در راستاي يک روند مشخص تحليل مي‌شود که درون آن اتفاقات مختلفي صورت پذيرد. منتها اين روند از مدت‌ها قبل شروع شده و مي‌توان گفت که دو حادثه اين روند را تشديد کرده که يکي به نتيجه نرسيدن احياي برجام تاکنون و ديگري جنگ اوکراين بوده که موجب بازسازي مجدد اتحاد اروپا و آمريکا شده است. همين مسائل باعث شده تا بايدن نيز سياست منطقه‌اي خود را تغيير دهد و سياست خود را با اين هدف که بومي سازي يا منطقه‌اي کردن امور را تحت مديريت آمريکا صورت دهد اسرائيل و عربستان بازسازي کند. چيزي شبيه آنچه در دهه 70 بر پايه سياست دو ستونه نيکسون شکل گرفته بود که در آن موقع ايران پايه اصلي بود و عربستان به عنوان پايه دوم اما امروز ستون اصلي اسرائيل و ستون دوم عربستان است. لذا مي‌توان گفت که اين سياست جايگزين آن سياست سابق شده است. جايگزين ديگر در مورد آن سياست مهار شوروي سابق بود که از اروپا و ناتو شروع مي‌شد تا سنتو و در آسياي جنوب شرقي به سيتو ختم مي‌شد. در سفر اخير بايدن دو اتفاق مختلف افتاد. يکي اينکه راهبرد صلح عربي يا صلح ابراهيم بود و سپس نشست جديد نشست چهارجانبه‌اي بود که بين امارات، هند و اسرائيل و آمريکا صورت گرفت که يک تفاهم راهبردي بين اينها صورت گرفت و به نوعي مي‌توان گفت که اين مسير شبيه آن دوره در حال شکل‌گيري است و اتحاد فرا آتلانتيکي که در کنار آن ائتلافي که در خاورميانه شکل مي‌گيرد و اين ائتلاف با هند و سپس با ژاپن و آمريکا يک نواري را از آمريکاي شمالي تا شرق آسيا به دور کشورهايي که از نظر آنها تهديد محسوب مي‌شوند مي‌کشد. البته در اينکه در اين مساله تضادهايي وجود دارد ترديدي نيست اما نمي‌شود آنچه در تهران صورت گرفت را نيز يک اتحاد تلقي کرد، چراکه ترکيه خود جزء ناتو است. در واقع نشست تهران به نحوي بود که پوتين مي‌خواست نشان دهد که انزوا و اين تحريم‌ها خيلي روسيه را منزوي نکرده و ديگر اينکه پوتين و اردوغان مي‌خواستند در جايي با يکديگر ديدار کنند. پس مي‌توان اين گمانه را داشت که آنها تحت بيانيه اجلاس روند آستانه در تهران با يکديگر ديدار کرده باشند. کما اينکه هر دو طرف دنبال امتيازگيري از يکديگر هستند.