چـراغ سبز کــابینه روحانی بـه کــابینه رئیسی

آرمان ملی - حمید شجاعی: دولت سیزدهم با شعارهای اقتصادی آغاز به کار کرد و جامعه نیز منتظر بود که ببیند با وجود وعده‌های دولت برای حل مشکلات اقتصادی و معیشتی و حضور چهره‌های اقتصادی که هر کدام برای خود سودای ریاست‌جمهوری داشته‌اند؛ دولت چه عملکردی به ویژه در حوزه اقتصادی از خود به جای خواهد گذاشت. با این حال هر چه که از خرداد 1400 فاصله گرفتیم و رو به جلو آمدیم حداقل در شش تا نه ماه نخست عملکرد دولت این نکته بیش از پیش مشخص شد که باورها به حل مشکلات معیشتی جامعه آنقدر‌ها هم نباید خوشبیانه می‌بود. چرا که از طرفی بحث تحریم‌ها و معلوم نبودن تکلیف مذاکرات احیای برجام و از طرف دیگر برخی عملکردها نشان داد که برخی کارکردها مبتنی بر وعده‌های داده شده نیست و دولت نتوانسته آنطور که باید در حوزه اقتصادی برنامه مدونی برای حل مسائل و مشکلات ارائه کند. شاید همین مساله نیز بود که امروز نه تنها منتقدان ؛ بلکه خودی‌ها و حامیان نیز لب به انتقاد گشوده‌اند. البته این نکته نیز باید در نظر گرفته شود که عملکرد دولت را هم باید با توجه به شرایط و موقعیت به نقد و بررسی نشست. چرا که اگر نبود مساله تحریم و دولت در مساله صادرات و تجارت خارجی با تحریم مواجه نبود امروز وضعیت اقتصادی جامعه به گونه دیگری بود. با این حال دولت می‌تواند با یاری گرفتن از نخبگان، صاحبنظران و حتی دولتمردان سابق مشکلات فعلی را چاره کند و راهکارهای مختلفی را برای برون رفت از این شرایط بیابد.
شکستن حباب یکپارچگی
اسفند 98 انتخابات مجلس و یکدست‌شدن کرسی‌های خانه ملت شادی مضاعفی را راهی اردوگاه اصولگرایان کرد و این پروسه شادبودن در جریان انتخابات 1400 تکمیل شد و به اوج خود رسید؛ اما این کوبیدن بر طبل شادانه چندان عمر زیادی نداشت و گرچه عشق آسان نمود اول ولی طولی نکشید. مجلس اولین حامیانی بودند که به صف منتقدان نقل‌مکان کردند. همان زمان بود که صدای طرفداران دولت درباره برخی انتصاب‌ها درآمد و بعد از آن به‌ترتیب سریال انتقادها شروع شد تا آنجا که سعید جلیلی هم به این صف ملحق شد و کسی که یک سال پیش به نفع ابراهیم رئیسی عطای ریاست‌جمهوری را به لقایش بخشید و از گردونه رقابت انصراف داد امروز پرچم نقد در آسمان دولت سایه تکان می‌دهد. این در حالی است که با اجرای سیاست جراحی اقتصادی هم انتقادهایی به رویکرد اخیر اقتصادی دولت وارد شده و برخی از اقتصاددانان و صاحبنظران این نوع عملکرد دولت را بدون حل و فصل مسائل بین‌المللی مخصوصا چندان موفقیت‌آمیز قلمداد نمی‌کنند که باید دید دولت در این خصوص چه اقداماتی صورت خواهد داد.
از نقد تا کمک به دولت
شاید اگر تا چند ماه پیش در خصوص مسائل و مشکلات اقتصادی صحبت می‌شد همه نگاه‌ها به سمت و سوی دولت حسن روحانی و عملکردهایش می‌رفت اما امروز اگر هم دولت و حامیان روحانی و مردانش را از مقصرین اصلی شرایط اقتصادی عنوان می‌کنند اما نگاهی هم به عملکرد دولت نیز دارند. این در حالی است که اگر نیم نگاهی به نوع رویکرد رئیس‌جمهور پیشین و مردانش از سال گذشته تا کنون داشته باشیم به وضوح می‌بینیم که روحانی و وزرایش در عین نقد به وضع موجود بر لزوم حمایت از دولت تاکید داشته‌اند. چنانکه روحانی اخیراً نیز در جلسه‌ای با اعضای کابینه‌اش بر رفع تحریم‌ها و حل مشکلات تأکید کرد و ضمن آن پالس همکاری نیز برای دولت فرستاد و گفت: «نیاز امروز کشور گشایش اقتصادی، رفع عزتمندانه تحریم‌ها و رفع برخی تنگناهای اقتصادی و ایجاد سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی است. این ضرورت باید مورد توجه همه دغدغه‌مندان نظام قرار گیرد. رفع عزتمندانه تحریم در مذاکرات مؤثر از اولویت‌های ایجاد گشایش اقتصادی است. همه ما فارغ از سلایق و دیدگاه‌های سیاسی و اختلاف‌نظرهای احتمالی موظفیم که به دولت سیزدهم کمک کنیم. مردم نیز همین انتظار را از ما دارند. از این منظر دولت دوازدهم کمک به دستگاه اجرایی برای رفع مشکلات را وظیفه خود می‌داند.» البته این فقط روحانی نبوده که در خصوص وضعیت فعلی و لزوم کمک به دولت صحبت کرده بلکه محمود واعظی؛ رئیس دفتر رئیس‌جمهور پیشین نیز به اظهار نظر در این خصوص پرداخته‌اند. چنانکه واعظی در خصوص اقدامات اقتصادی اخیر دولت گفته «هر قدر بگوییم که نمی‌خواهیم وضعیت کشور را به تحریم گره بزنیم، وقتی قیمت ارز بالا برود، خودبه‌خود گره خواهد خورد.» علی ربیعی سخنگوی دولت قبل نیز گفته؛ «بدون تردید همه از تلاش‌های دولت برای احقاق حق مردم در دستیابی به منافع اقتصادی در فضای بین‌الملل و عقب راندن تحریم‌گران استقبال می‌کنند و حمایت همه گروه‌هایی که تا دیروز متهم ماجرا بودند را نیز خواهند داشت.» با این حال آنچه مسلم است اینکه تفاوت روحانی و مردانش با سایر انتقادات را می‌توان در جنس نقد آنها دید. در هر حال آنچه کمتر کسی انتظار آن را داشت دست یاری بود که از سوی دولت روحانی و کابینه‌اش به سمت دولت دراز شود، اما این اتفاق در جریان انتقادات شخص روحانی و ربیعی کاملاً مشهود است. این موضوع را می‌توان در این جمله حسن روحانی درباره مذاکرات مشاهده کرد؛ او می‌گوید: «همه ما فارغ از سلایق و دیدگاه‌های سیاسی و اختلاف‌نظرهای احتمالی موظفیم که به دولت سیزدهم کمک کنیم. مردم نیز همین انتظار را از ما دارند. از همین‌رو اگر بخواهیم به موضوع نگاه کنیم ؛ دولت دوازدهم و مردان آن کمک به دستگاه اجرایی برای رفع مشکلات را وظیفه خود می‌دانند. البته نگفته پیداست که در این راستا باید به نکته مهمی نیز توجه کرد و آن اینکه هرچند اهالی دولت دوازدهم پالس‌هایی برای کمک و یاری رساندن به دولت نشان‌ داده؛ اما هنوز از سوی دولت چراغ سبزی روشن نشده و آنطور که از ظواهر امر پیداست بعید است که این دولت به این زودی‌ها دست یاری دولت دوازدهمی‌ها را قبول کند.