آژانس چالش ثانويه ايران است

سيدجلال ساداتيان در گفت‌وگو با «آرمان ملي»:

آژانس چالش ثانويه ايران است

آژانس فعلا ابزار عملياتي عليه ايران ندارد

آرمــان ملـي- عليرضـا پورحسين: سخنگوي سازمان انرژي اتمي ايران روز گذشته گفته است که 80 درصد از دوربين‌‌هاي موجود آژانس دوربين‌هاي پادماني هستند که ما متعهد به پادمان هستيم و آن دوربين‌ها کماکان فعاليت خود را ادامه مي‌دهند و دوربين‌‌هايي که قرار است فعاليت‌شان قطع شود مربوط به دوربين‌هاي فراپادماني است که اطلاعاتي را ضبط مي‌کردند که بعدا قابل استفاده براي آژانس بود. ايران ديگر اين اطلاعات را در اختيار آژانس نمي‌گذارد تا شايد با اين اقدامات، به خودشان آمده و روش و منش خود را تغيير دهند زيرا با اين رويکرد نمي‌توانند انتظار داشته باشند که ايران در قبال عدم همکاري و نيت بدشان همکاري گسترده داشته باشد. اين اظهارات در حالي مطرح مي‌شود که آژانس بين‌المللي انرژي اتمي از چندي پيش فعاليت‌هاي خود را عليه ايران آغاز کرده و تلاش مي‌کند تا يک اجماع جهاني عليه ايران ايجاد کند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان‌ملي» گفت‌وگويي با سيدجلال ساداتيان، سفير پيشين ايران در بريتانيا داشته است که در ادامه مي‌خوانيد:

اختلافات اخير ايران و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟

در اين برهه زماني بايد توجه داشت که اختلافات ايران و آژانس يک چالش ثانويه است زيرا آژانس در حال حاضر ابزار قوي در دست ندارد. بدين شکل که بيشتر فشار محيطي و تبليغاتي را امروز مي‌خواهد عليه ايران بيشتر کند. قطعنامه شوراي حکام در آينده ممکن است پرونده ايران را به شوراي امنيت ببرد اما در اين برهه زماني شوراي امنيت يکدست نيست و قطعنامه عليه ايران وتو خواهد شد. به همين علت مي‌توان گفت که آژانس امروز ابزار عملياتي عليه ايران ندارد و صرفا مي‌خواهد فضا را عليه ايران بسازد.

ممکن است از طريق اسنپ بک اقدامي عليه ايران صورت گيرد؟

آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در مراحل بعد اگر فضا را متشنج کند، در اين ميان ممکن است اروپايي‌ها با ايران يک اتمام حجت داشته باشند و در صورت اينکه نتيجه‌اي در جلسات شوراي حل اختلاف به‌دست نيايد، پس از آن شايد به سراغ اسنپ بک رفته و قطعنامه‌هاي شوراي امنيت را عليه ايران بازگردانند. در چنين شرايطي رقابت باز هم ميان طرفين بيشتر مي‌شود و مشخصا ايران نيز مقابله مي‌کند و کليه دوربين‌ها را ممکن است جمع آوري کند. اين حالت تقابل ايران با آژانس ممکن است در آينده با اما و اگرهايي تشديد شود اما در حال حاضر صرفا يک قطعنامه تذکري عليه ايران صادر مي‌شود. بايد منتظر ماند و واکنش‌ها را در قبال اين رفتارها مشاهده کرد. در اين ميان شاهد بوديم که قطري‌ها نيز براي آرام کردن فضا اظهارنظر مي‌کنند اما هنوز جزئيات و پشت پرده‌ها مشخص نيست. مشخصا امروز ميانجي‌هايي همچون قطر، عراق و عمان فعال هستند اما نتيجه‌اي حاصل نشده است. در چنين شرايطي اميدي نيست تا برجام احيا شود و شايد فضا در عرصه سياسي متشنج‌تر شود. بايد اقدامات عملي‌تر براي حل اختلاف انجام شود تا از اين فضا بتوان فاصله گرفت و به سمت احياي برجام گام برداشت. غرب بايد در اين خصوص مشخصا متفاوت عمل کند.

با وجود تنش‌هاي روزهاي اخير آيا همچنان امکاني براي احياي برجام وجود دارد؟

امروز به نقطه‌اي رسيده‌ايم که يک رقابت سخت ميان موافقين و مخالفين احياي برجام رخ داده است. آقاي مورا و امير قطر به تهران آمدند و همچنين سفري که آقاي رئيسي به عمان کرد در راستاي احياي برجام بود اما نقطه مقابل اين ماجرا اسراييل است که همه تلاش خود را به کار گرفته تا برجام به نتيجه نرسد. در تهران ترور انجام مي‌‌دهند، به مواضع ايران در سوريه حمله کردند و از سوي ديگر در آمريکا 66 سناتور را وادار کردند که بيانيه صادر کنند تا سپاه از ليست FTO خارج نشود. در واقع اسراييل همه تلاش خود را به کار گرفته است تا مساله برجام به سرانجام نرسد. از طرف ديگر اخيرا رابرت مالي و همچنين وزير خارجه آمريکا اظهارات منفي داشت که برجام به نتيجه نمي‌‌رسد. در نتيجه دو جناح مخالف و موافق برجام به‌شدت در تکاپو هستند. به تازگي مدير آژانس گفته است که ايران 18 برابر توافق برجام اورانيوم غني شده دارد. از سوي ديگر ايران طبق مصوبه مجلس فيلم‎‌هاي ضبط شده از فعاليت‌‌هاي هسته ‎اي ايران را به آژانس نمي‌‌دهد. همچنين دبير کل آژانس تا امروز چندين بار به تهران آمده است و بار آخر هم با نارضايتي بازگشت. با اين شرايط احتمالا آژانس گزارش منفي به شوراي حکام ارائه مي‌‌دهد. به زودي هم بيانيه‌هايي عليه ايران صادر خواهد شد تا در عرصه سياسي ايران را تحت فشار قرار دهند. اگر شوراي حکام ايران را تحت فشار بيشتر قرار دهد اين احتمال وجود دارد که مجددا پرونده ايران در آينده به شوراي امنيت برود که در اين صورت ممکن است دو اتفاق روي دهد. امکان دارد در اين شرايط شوراي امنيت قطعنامه جديدي عليه ايران به تصويب برساند، ولي بعيد است اين تلاش به جايي برسد زيرا روسيه و چين به لحاظ روابطي که با ايران دارند حتما مقاومت مي‌‌کنند و اجازه صدور قطعنامه را نخواهند داد. از سوي ديگر روسيه به دليل رقابتي که امروز با غرب و آمريکا دارد ممکن است در مقابل اين ماجرا ايستادگي کند.