ماه عسل طلای سیاه ایران

اکنون شرایط بازار انرژی دچار تغییرات بنیادین شده و روسیه نه خود برای خریداران تحریمی اعمال کرده و نه خریداران نفت و گاز روسیه تغییری داده‌اند اما به نظر می‌رسد خواه‌ناخواه چه موضوع روسیه حل شود یا خیر، آرام‌آرام نفت روسیه در پروسه 2 تا 3 ساله از بازار جهانی حذف و یا کمرنگ شود، از این منظر می‌توان گفت جا برای نفت ایران باز می‌شود. اگر در وین توافق شود سرمایه‌هایی که از منابع نفت و گاز روسیه دور می‌شوند به میادین و تاسیسات نفتی ایران سرازیر شوند، در حال حاضر ایران حدود 2/1 میلیون بشکه روانه بازار می‌کند که این رقم به سرعت می‌تواند به 5/2میلیون بشکه در روز برسد. در هر حال ما باید به این سمت برویم که هم سرمایه و هم تکنولوژی را برای بخش گاز جذب و در بازار انرژی دنیا توسعه دهیم. از این پس نقش روسیه در بازار انرژی دنیا کمرنگ خواهد شد. آمریکا هم در دوره ترامپ و هم بایدن از مخالفان سرسخت نورداستریم 2 بوده و به آلمان فشار زیادی وارد کرده است، البته آلمان هم زیربار نرفت، اما سبب شد اروپای غربی مجبور شود گاز روسیه را کم کند. بنابراین این حوادث اخیر شاید در آن قضایا هم ریشه داشته باشد. انرژی که از روسیه به اروپا می‌رود در دو حوزه جایگزین می‌شود که یکی از آنها انرژی‌های تجدیدپذیر است، یعنی در راستای سیاست‌های حذف کربن جایگزین بخشی از انرژی مورد نیاز اروپا می‌شود ولی این انرژی‌ها ظرفیت چندانی ندارند، بنابراین ممکن است اروپا سمت انرژی‌های جدید شامل نفت و گاز شیل آمریکا و کانادا به اضافه استرالیا برود. دنیای غرب تمایل دارد که از منابع خودش بتواند انرژی را تامین کند اما با توجه به هزینه بالای این بخش از انرژی یا باید هزینه تولید انرژی در کل دنیا را بالا ببرند و یا اینکه به طور نسبی از سایر منابع انرژی هم تامین کنند. واقعیت این است که قطر جای مانور ندارد چون منابعش محدود است، عربستان هم اخیرا چند میدان گازی کشف کرده که حتما به مصرف داخلی می‌رسد، فقط ممکن است تا حدی نفت بیشتری برای صادرات آزاد شود بنابراین تنها منبع گازی قابل اعتماد غیر از روسیه؛ ایران است که بکر هم است، یعنی درست که از تولیدکنندگان بزرگ گاز دنیا هستیم اما از صادرکنندگان نیستیم، یعنی نت‌بالانس ما منفی است، تنها شانس منبع بکر ایران است. ایران 5 طرح ال‌ان‌جی دارد که سالانه حدود 50 میلیون تن ظرفیت دارد و مطالعات اولیه آن انجام شده است، یعنی اگر قرار باشد به سمت ایران بیایند این پتانسیل وجود دارد که ظرف 3 تا 5 سال آینده 50 میلیون تن ال‌ان‌جی را وارد بازار کنیم و بخش عمده‌ای از انرژی روسیه که از بازار خارج می‌شود توسط ایران جایگزین شود، این منهای پروژه‌هایی است که امکان اجرا و انتقال از مسیر خط لوله داریم، تمام اینها منوط به این است که به تصمیمات حوزه انرژی سرعت بخشیده شود.