استراتژی سیاست خارجی دولت سیزدهم

در هفته‌های گذشته نام روسیه بیش از هر کشور دیگری در موضوعات مرتبط با سیاست خارجی ایران تکرار شده است. روسیه می‌‌داند بدون حضور ایران نمی‌‌تواند در منطقه حضور موثری داشته باشد. این منافع و دیدگاه‌‌های مشترک می‌‌تواند کشور‌ها را به هم نزدیک کند. ایران در راستای همین سیاست دست دوستی برای همکاری جامع‌تر با روسیه دراز می‌کند و مسکو هم با توجه به نقش مهم و تعیین کننده ایران در امور منطقه چنین رویکردی با کشور ما آغاز کرده است. آینده منطقه پر از گفت‌وگو و به دور از تنش است و در این مسیر باید به همه طرف‌ها توجه داشت. در همین راستا رئیس‌جمهوری ایران به دعوت رسمی همتای روس خود و در راستای گسترش تعاملات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی عازم روسیه شد. وزرای امور خارجه، نفت و امور اقتصادی و دارایی رئیسی را در این سفر همراهی کردند که نشان از همکاری همه جانبه داشت. رئیسی پیش از این و در راستای رویکرد دولت سیزدهم برای افزایش حداکثری ارتباط با همسایگان و کشور‌های منطقه، به تاجیکستان و ترکمنستان سفر کرد. این اقدامات نشان می‌دهد که در سیاست خارجی دولت جدید سیاست نگاه به شرق مورد توجه بیشتر قرار گرفته است. در گذشته رویکرد تا حدودی اشتباه بود و تمام تخم‌مرغ‌‌های خود را در سبد غرب گذاشتند که همین امر سبب شد تا در زمان تحریم حمایت همه طرف‌ها را از دست دهیم. محصول این رویکرد بدعهدی آمریکا شد که چند سال کشور را در بلاتکلیفی قرار داد اما دولت جدید همه هدف خود را معطوف به غرب نکرده است. دولت جدید برقراری ارتباط محکم با روسیه و چین را در دستور کار دارد تا توازن ایجاد شود و ایران در منطقه می‌تواند در غیاب حضور تشنج آفرین آمریکا سیاست‌های تنش زدایی را با کشور‌های همسایه با همکاری روسیه و چین ایجاد کند. نمونه دیگر آن نیز قطر است که با تلاش‌های سیاسی به دنبال رفع تنش از منطقه است. قطر علی‌رغم وسعت کم و جمعیت محدودش دارای نفوذ سیاسی و اقتصادی بالقوه و بالفعلی است و در طی سال‌‌های گذشته شاهد این بودیم که عربستان به همراه تعدادی دیگر از کشورهای حاشیه خلیج فارس به همراه مصر تلاش کرد که قطر را مورد محاصره قرار دهد و آن را منزوی کند، در همین چارچوب حتی در مواقعی از حمایت‌های واشنگتن نیز برخوردار بود ولی قطر به دلیل همین نفوذ و قدرتی که دارد توانست در برابر تحریم‌های عربستان بایستد و ریاض به‌ناچار علی‌رغم شرط و شروط اولیه که گذاشته بود مجبور شد این تحریم‌ها را بردارد و به سمت عادی سازی روابط با دوحه حرکت کند. سیاستی که مشخصا با مشارکت تمام کشورهای منطقه نتیجه خواهد داد. این همان سیاستی است که از سوی دولت سیزدهم پیگیری می‌شود تا مشکلات منطقه با مشارکت کشورهای منطقه حل و فصل شود و رایزنی و گفت‌وگو می‌تواند در این عرصه نقش مهمی ایفا کند.