ابهام در زمان رسیدن به توافق

تمام طرف‌هایی که در مذاکرات وین مستقیم یا غیر مستقیم با هم در تعاملند یعنی 1+4، ایران، اتحادیه اروپا و آمریکا همه علاقه‌مندند که توافق هرچه زودتر حاصل شود. ولی مشکل اینجاست که اختلافات بسیار زیاد است و همین اختلافات موجب شده تا رسیدن به توافق مقداری سخت شود. ظاهر امر این است که به نظر نمی‌رسد هیچ یک از طرفین به دنبال اتلاف وقت باشند، چرا که اتلاف وقت یا تعلل در به سر انجام رسیدن مذاکرات به سود هیچ یک از طرفین نخواهد بود. با این حال هنوز مسائلی وجود دارد که طرفین را از رسیدن به توافق پایدار و طرفینی باز دارد. هنوز خیلی از دغدغه‌های ایران بر طرف نشده و نه تنها شرایط اینگونه است بلکه هر روز نیز بر نگرانی‌های ایران اضافه می‌شود. به عبارت دیگر به جای اینکه آمریکایی‌هایی که از برجام خارج شدند و می‌خواهند به برجام بازگردند تلاش کنند، اعتماد سازی کنند و با ایران به گونه‌ای صحبت کنند که اگر هم نگرانی‌هایی وجود دارد کاهش پیدا کند هر روز صدایی از واشنگتن شنیده می‌شود که چند سناتور می‌گویند برجام را نابود می‌کنیم و اگر توافقی صورت گرفت و به کنگره نیامد اجازه نمی‌دهیم و از همه ابزارهای قانونی خودمان استفاده می‌کنیم و خود دولت آمریکا نیز می‌گوید اگر زورمان برسد در همین دو سالی که هستیم می‌توانیم از برجام حفاظت کنیم. همه اینها پیام‌هایی است که به ایران منتقل می‌شود تا مقداری با وسواس و دقت بیشتری مساله را بررسی کند. چرا که به قول معروف دیگر اکنون مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد و ایران نگرانی‌های خاص خود را دارد. لذا چندان مشخص نیست اینکه سایر طرف‌های برجام مثل روسیه، چین یا تروئیکای اروپایی می‌گویند به توافق نزدیک هستیم به چه معنا است. این نزدیکی یعنی اینکه طی یک هفته یا ده روز به توافق خواهند رسید یا اینکه زمان بیشتری مدنظر دارند. لذا نسبت به این مساله نباید چندان هم خوشبین بود. چرا که فاصله میان آنچه ایران می‌خواهد با آنچه آمریکا می‌خواهد بسیار زیاد است. حتی هنوز روی تعداد تحریم‌ها نیز توافقی صورت نگرفته است. البته هر چه زمان می‌گذرد این اختلافات کاهش پیدا می‌کند و گزارش‌ها و روایت‌ها حکایت از آن دارد که آن پرانتز‌های بازی که در متن توافق است هر روز که می‌گذرد و طرفین پس از مدتی در وین گردهم جمع می‌شوند و مذاکرات را ادامه می‌دهند تعدادشان کمتر می‌شود. اما تا وقتی که بر سر همه چیز توافق نشود بر سر هیچ چیز توافق نشده و معلوم نیست که رسیدن به نقطه‌ای که بر سر همه چیز توافق شود تا چه زمانی باشد یا به چه زمانی موکول شود. شاید حتی رسیدن به توافق در مورد همه موضوعات به سال آینده شمسی نیز موکول گردد. اکنون همه طرف‌ها نسبت به مذاکرات وین ابراز خوشبینی و رضایت می‌کنند اما این روند چند ماه است که ادامه دارد و همواره گفته می‌شود که این دور می‌تواند دور پایانی باشد. در نتیجه می‌توان امیدوار بود که این روند هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف شود ولی با قطعیت نیز نمی‌توان اظهار نظر کرد.