تورم با «كلی گويی‌های اقتصادی» كاهش نمی‌يابد

آرمان‌ملی- محمدسیاح: معاون اول رئیس‌جمهوری، معاون اقتصادی رئیس‌جمهور، وزیر اقتصاد، وزیر صمت، وزیر کار، بانک‌مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و... اعضای اصلی تیم اقتصادی دولت محسوب می‌شوند که باید وضعیت اقتصادی نابسامانی که این روزها بیش از گذشته فشار اقتصادی را افزایش داده، بهبود ببخشند. اما بررسی تصمیمات و صحبت‌های اعضای تیم اقتصادی دولت در هفته‌های گذشته نشان می‌دهد نه تنها این تیم هیچگونه هماهنگی‌ای ندارد که حتی تصمیمات آنها در تضاد با تصمیمات یکدیگر بوده و بعضا اصلا زمینه اجرای آن وجود ندارد که نظیر آن اعلام پرداخت یارانه دو برابری از دیماه و همچنین پیش‌بینی شاخص بورس از سوی معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری بود که احسان خاندوزی هم زمان آن را نامشخص دانست و هم منابع آن را! ناهماهنگی بین اعضای تیم اقتصادی که اتفاقا هفته‌ای یکبار در جلسه هیات دولت دور هم جمع می‌شوند اتفاقی نادر است که نشان می‌دهد عدم برنامه‌ریزی و سیاست مشترک دارد موضوعی که روزگذشته با ابلاغیه محسن رضایی به همه دستگاه‌ها در خصوص سرفصل‌های نقشه راه غیرتورمی صورت گرفته که به‌گفته کارشناسان بررسی سرفصل‌های آن نشان می‌دهد بازهم کلی‌گویی‌هایی بوده بدون آنکه راهکار خاصی در باره نحوه اجرا مطرح شده باشد موضوعی که با توجه به عدم وعده‌های معاون اقتصادی در زمینه خبرهای خوب دیماه به‌نظر می‌رسد بیشتر جنبه نمایش و دستاوردسازی دارد. مرتضی افقه، اقتصاددان درباره این نامه‌نگاری‌های معاون اقتصادی با دستگاه‌ها برای دادن برنامه اجرایی نقشه راه غیرتورمی به «آرمان‌ملی» گفت: این نوع نامه‌نگاری‌ها به‌صورت انفرادی توسط معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری درحالیکه متولیان اقتصادی هیات دولت متعدد شده‌اند نشان از این است که خیلی هم هماهنگ و همسو نیستند. او ادامه داد: در بودجه هم موضوع رشد وجود دارد و نیازی هم نیست که دستگاه‌های اقتصادی در این باره برنامه بدهند؛ ضمن با توجه به برگزاری جلسات هیات دولت و حضور همه اعضای کابینه و تیم اقتصادی دولت این نوع هماهنگی‌ها می‌تواند در همان جلسه براساس برنامه‌ای مدون صورت بگیرد؛ به‌نظر می‌رسد یک رقابتی بین متولیان اقتصادی اعم از معاون اول، معاون اقتصادی و وزیر اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه شکل گرفته است! افقه اضافه کرد: تصمیمات هم این بخش‌ها براقتصاد کشور تاثیرگذار است، اما به‌نظر می‌رسد خیلی هماهنگ و همسو نیستند و آقای «رضایی» با این نامه‌ها سعی دارد بیشتر ابرازی وجود کند یا بگوید که معاون اقتصادی در این زمینه‌ها تصمیم‌گیر است وگرنه نیازی به چنین نامه‌ای نیست که آن را هم علنی کنند وقتی در هیات دولت می‌توانند باهم صحبت کنند یا حتی رئیس‌جمهور می‌تواند چند نفر را متولی برنامه‌های اقتصادی قرار دهد تا باهم برنامه‌ای برای اقتصاد نظیر همین «نقشه راه غیرتورمی» آماده کنند.

تصمیمات تکراری و بی‌ثمر!

این اقتصاددان در پاسخ به این پرسش که عدم هماهنگی در تصمیم‌گیری‌های متولیان اقتصادی و عوض‌شدن دائم این تصمیمات چه آسیب‌هایی را به اقتصاد خواهند رساند؛ توضیح داد: سرفصل‌هایی که در نامه آقای رضایی برای سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها بیان شده همه تکراری است. افقه تاکید کرد: تمام سرفصل‌هایی که نامه‌‌های آقای رضایی ذکر شده در برنامه توسعه ششم دوره آقای روحانی و همچنین برنامه‌های یک تا پنجم هم دیده می‌شود. به‌عنوان مثال اصلاح محیط کسب‌وکار در همه برنامه‌ها بیان شده، اما نمی‌گویند چکاری باید صورت بگیرد که این اصلاح صورت بگیرد یا اینکه هزینه‌های بودجه کمتر شود که سال‌هاست در سخنان دولت‌ها بیان شده ولی باید بگویند که در همه این سال‌هایی که این حرف تکرار شده چه اقداماتی صورت گرفته و حالا چه اقدام تازه‌ای قرار است که صورت بگیرد و این نوع دستور دادن‌ها قطعا تاثیری در رویه اقتصادی ندارد! او در واکنش به اینکه به‌نظر می‌رسد دولت در وضعیت و شرایطی قرار گرفته که هیچ برنامه مشخصی برای اقتصاد ندارد، گفت: به‌نظر می‌رسد تیم اقتصادی جز وزیراقتصاد و وزیرکار که اقتصاد خوانده‌اند مابقی تخصص لازم در حوزه اقتصادی را ندارند! ولی به‌هرحال دولت به‌دلیل مشکل بی‌پولی‌ و کسری بودجه بسیار شدیدی که امسال و سال آینده با‌ آن مواجه است اگر مشکل تحریم‌ها حل نشود قطعا وضعیت بدتر هم خواهد شد. پریشانی اینکه این کمبودها را از کجا تامین کنند باعث سردرگمی شده و آن هم در این شرایط افراد همسو و هماهنگ نیستند و به‌نظرم می‌رسد برخی از این افراد هم تجربه اجرایی کافی ندارند و ورود آنها به چنین سطح کلانی باعث سردرگمی تصمیم‌گیری‌های دولت پیش از گذشته شده است.

راهکار حل مساله چیست؟!

افقه در پاسح به این سوال که اگر قرار باشد اقتصاد ایران در مسیر بهبودی قرار بگیرد چه اقداماتی باید صورت بگیرد آن هم در شرایطی که برنامه‌های قبلی توسعه کشور اجرا نشده و برنامه‌های جدید تعریف می‌شوند که اتفاقا این برنامه‌ها هم یا اجرا نمی‌شوند یا به‌طور درستی اجرا نمی‌شود؛ توضیح داد: الان دولت در ساختاری که گرفتار شده نمی‌تواند هیچ‌کار برجسته‌ای قابل انجام نیست به جز اینکه تحریم‌ها برداشته شود؛ می‌توان موانع کسب‌وکارها را برداشت، اما در این موضوع هم اقدام قابل‌توجهی صورت نگرفته است. بخشی از تولید معطل موانع داخلی است که خیلی ارتباطی به تحریم ندارد و نیازمند اقدامات جدی است، بیش از سه دهه است که از برداشتن موانع کسب‌وکار صحبت می‌شود و امسال هم شعار همین بوده ولی هنوز هیچ گام جدی و مهمی در این راستا برداشته نشده به‌جز تکرار مکررات و بیان «باید‌ها» که مثلا فلان کار باید صورت بگیرد، اما هیچ ایده‌ای برای اینکه چگونه این کارها صورت بگیرد وجود ندارد! او ادامه داد: بخشی از تولید هم وابسته به خارج کشور است که تحریم‌ها مانع آن شده است. چون تغییرات داخلی در کوتاه‌مدت انجام‌پذیر نیست ضمن اینکه هنوز نگرش دولت بر این نیست که کشور نیاز به اصلاحات ساختاری عمیق دارد تا تولید بتواند رونق بگیرد بنابراین باید منتظر بود تا تکلیف برجام و رفع تحریم‌ها روشن شود در غیراینصورت خیلی بعدی است که تغییر محسوسی در روند اقتصاد کشور ایجاد شود! اقتصاد کشور تحت فشار تحریم‌های داخلی و خارجی قرار دارد و دولت در این میان با تصمیمات متناقض و بی‌اثر و غیرضرور سرگرم بازی با معیشت مردم و توسعه کشور است! تعدد تصمیم‌گیران و از همه مهمتر عدم ‌آگاهی آنها در طول دوران‌های مختلف و کنار گذاشتن نخبه‌ها و پشت‌کردن به دنیا باعث شده تا امروز در شرایط وخیمی گرفتار شویم. در این شرایط قطعا تصمیمات درست، تعهد به برنامه‌های توسعه‌ای کارشناسی شده و اصلاح آنها به‌جای تعریف برنامه‌های جدید بدون فایده و در مجموع جراحی سیاست و اقتصاد کشور نمی‌تواند برای کشور کمک کننده باشد.