چرا برخی واکسن گریز شده‌اند

پدیده واکسن نزدن در کشور ما جدید است و دوران معاصر این‌گونه مسائل را شاهد نبودیم. از زمان کودکی به یاد دارم که هر زمان که واکسنی می‌آمد مردم از آن استقبال می‌کردند مانند واکسن آبله، فلج اطفال و... در نتیجه این امتناع در کشور امر جدیدی است. شاید به این دلیل بر‌می‌گردد که از زمان آغاز واکسیناسیون، برخی این امر پزشکی و بهداشتی را به مسأله‌ای سیاسی تبدیل کردند و حرف‌های ضد و نقیضی در مورد واکسن‌ها چه داخلی و چه در مورد واردات واکسن به ذهن مردم وارد شد. برخورد‌های نادرست در زمان واردات واکسن یا حتی تولید واکسن داخلی صورت گرفت و افراد غیر متخصصی که هیچ تخصصی در مورد کرونا یا واکسن کرونا نداشتند شروع به صحبت و اظهار نظر کردند. این واکسن نزدن‌ها عقبه آن رفتار غیرحرفه‌ای در ابتدای آغاز واکسیناسیون است. شخصاً باور نمی‌کنم آنهایی که تبلیغات منفی بر ضد واکسن می‌کنند، خودشان واکسن نزده باشند. به‌هر حال اکنون واکسن در دسترس همه است و افراد باید برای تزریق واکسن اقدام کنند. راهکار همراه‌سازی مردم را شفاف‌سازی اطلاعات است و برای آنکه افراد را تشویق به همکاری در واکسیناسیون سراسری کنیم ابتدا باید اطلاعات شفاف دراختیار داشته باشیم. در حال حاضر مشخص نیست افراد در چه شهرهایی و در چه گروه‌های سنی واکسن نزده‌اند. اگر در این موارد اطلاع‌رسانی انجام شود ابعاد تاریک موضوع برایمان روشن می‌شود و می‌توان راه حل‌هایی برای تشویق مردم ارائه داد. نمی‌توانیم با اعلام یک رقم کلی مثلاً اینکه 60درصد واکسن زده‌اند تصمیم‌گیری کنیم چراکه توزیع سنی و جنسی و جغرافیایی افرادی را که از تزریق واکسن امتناع می‌کنند، نمی‌دانیم. باید دید آیا کسانی که واکسن نزده‌اند، واکسن در دسترس‌شان بوده یا نه؟ برای مثال واکسیناسیون مهاجران افغان در ایران دو هفته است که آغاز شده است و این یعنی برخی تبعیض‌ها هم دخیل است و نباید افرادی را که واکسن در دسترس آنها نبوده در آمار افرادی که واکسن نمی‌زنند دانست. مسئولان باید همان‌طور که نقشه رنگ‌بندی کرونا را ترسیم می‌کنند، نقشه واکسن گرفته‌ها و نگرفته‌ها را در سن، جنس و منطقه جغرافیایی روشن کنند. با ترسیم این اطلاعات می‌فهمیم که دلیل واکسن نزدن افراد از دو حالت خارج نیست. یک آنکه آیا امکانات پوششی کافی برای واکسن این افراد فراهم شده است و آنها نزده‌اند، آنگاه عدم تزریق واکسن به یک مسأله اجتماعی تبدیل می‌شود و آن زمان است که می‌توان در مورد ابعاد اجتماعی آن اظهار نظر کرد. تحقیقات نشان داده کشورهایی که مردمشان حرف‌شنوی بیشتری از مسئولان دارند در روند واکسیناسیون سراسری موفقیت بیشتری داشته‌اند. انصافا کشور ما هم در این زمینه خوب عمل کرده است. برای آنکه افراد را به تزریق واکسن تشویق کنیم باید دست به اعتماد‌سازی بزنیم.