بستن
کد خبر: ۱۰۲۵۰۴۷

واژه‌ها سخن می‌گویند

واژه‌ها سخن می‌گویند
محمدحسین ساجدی‌نیا استاد دانشگاه

کلام حق ارزشمندترین ابزار شکل‌گیری فرهنگ و تمدن بشری و تنها معجزه‌ای است که تا ابدیت بر تارک هستی می‌درخشد و به شیوه‌های مختلف افاده لفظ و معنی می‌کند و از خسوف و کسوف هدایت و سعادت جلوگیری می‌کند. کلام همانند موجودات زنده دارای شناسنامه و تاریخ مصرف و بهار و خزان هستند؛ اما واژه‌های فاخری نظیر؛ عدالت، آزادی، جوانمردی، فداکاری، جهاد، غیرت، وطن و امثال آن، واژ‌گان جهان‌شمول و فاخری هستند که همواره در نقطه کانونی سپهر سعادت جا داشته و تحقق آن در زمره آرمان‌های اجتماعی محسوب می‌شود. کرامت و شرافت انسانی از ابتدای تاریخ با چنین واژ‌گانی پیوندی عمیق و وثیق داشته است و در مقابل، فراعنه و قدرت‌‌طلبانی که کرامت و شرافت انسانی را مزاحم اهداف شیطانی خود می‌پنداشتند، تلاش کرده‌اند با مسخ، تحریف و تهی کردن چنین واژ-گانی، بر مرکب قدرت و مراد سوار شوند و جامعه را در دام انحصار و استحمار گرفتار و زندانی کنند. انحصار قدرت سرآغاز انحصار ثروت و نهادینه شدن نظام طبقاتی و تهدید جدی برای حیات سیاسی و اجتماعی است. ادبیات ایران کهن و معاصر سرشار از واژگانی است که عطر دوستی و رفاقت از آن استشمام می‌شود. شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی، بوستان و گلستان سعدی و دیوان گرانسنگ حافظ از جمله میراث ارزشمند ادبیات ایران می‌باشد که سرشار از خلق حماسه‌ها، پند و اندرز و دمیدن روح امید و نشاط و شادابی در کالبد جامعه است و نگاهی ژرف و عمیق به انسان و انسانیت دارد. جمهوریت و مقبولیت اجتماعی نیز از سنخ واژه‌های مشترک ادبیات کهن و معاصر ایران و جهان است که چون واژه‌های فوق مورد سوء استفاده فراوانی در طول تاریخ قرار گرفته است. چه حکمرانانی که به نام عدالت و آزادی، شرافت و کرامت، معنویت و اخلاق، قانون و انضباط اجتماعی، دین و دیانت، خلاف آن را پیموده‌اند و موجبات شرمساری این واژگان را فراهم کرده‌اند. جمهوریت به معنی مشارکت نظام‌مند مردم در تعیین سرنوشت و نظارت بر عملکرد حاکمیت، گامی بس سترگ به سوی عقلانیت و خرد جمعی و پایان دادن به حکومت‌های الیگارشی، اریستوکراسی و قبیله‌ای است. آزاداندیشی اولین دریچه آگاهی، عقلانیت و بلوغ اجتماعی، علمی و معنوی است که میوه شیرین آن انتخاب درست در حوزه‌های اجتماعی و حکمرانی است. آزادی پر فضیلت‌ترین و مهم‌ترین خواسته اندیشمندان از حکومت‌ها در طول تاریخ بوده که متأسفانه بیشترین قربانی را نیز به خود اختصاص داده است. اولین کرسی‌های آزاد اندیشی که تأکید بر تطهیر کردن حوزه اندیشه از هرگونه کج‌فهمی، تحجر دارد، ریشه در تعالیم قرآن و اولیای الهی دارد. آزادی فکر، اولین گام در پیشرفت پایدار و واقعی و صیانت از کرامت و شرافت انسانی است. جمهوریت در نظام جمهوری اسلامی نیز حاصل مبارزه و مجاهدت نسل‌های متمادی به منظور پایان بخشیدن به نظام‌های اشرافی و قبیله‌ای و حاکمیت خرد جمعی به عنوان برترین و ارزشمندترین سرمایه اجتماعی و معنوی است که شایسته هرگونه صیانت و مراقبت از این دستاورد مهم تاریخی می باشد. از چنین منظری، جمهوریت در نظام جمهوری اسلامی ایران نیز از جمله واژگانی است که خاطرات تلخ و شیرین فراوانی در حافظه تاریخی مردم ایران به جا گذاشته است و بدیهی است اکنون که هنگامه صیانت از این عنصر جوهری و اثرگذار فرا رسیده است، دلتنگ حضور مردم در عرصه انتخابات باشد و از آنان بخواهد که میدان تعیین سرنوشت را ترک نکنند و اجازه ندهند میراث بزرگ امام و شهیدان و دیگر مصلحان اجتماعی دچار غربت و بی‌مهری قرار گیرد.

انتشار :
پربازدیدترین اخبار
تبلیغات متنی