از دل این کابینه «بحران» در نمی‌آید

در خصوص وزرای پیشنهادی در کل سطح انتظارات بیشتری از آقای رئیسی برای انتخاب افراد بهتر، اصلح تر، کارآمدتر و شایسته‌تر وجود داشت که تا اندازه‌ای این انتظارت برآورده نشد. خوشبختانه در میان جریان‌های سیاسی، اقشار تحصیلکرده و دانشگاهیان وجود افراد متخصص و توانا کم نیست، اما به هر حال نباید فشار جریان‌های حامی رئیسی را هم نادیده گرفت که به هر نحوی به دنبال سهم خواهی خود از دولت سیزدهم هستند؛ بنابراین عملا رئیسی سعی کرده است با حرکت روی مرز، هم به نوعی توازن سیاسی را بین جریان‌های حامی خود ایجاد کند و از طرف دیگر هم با این وزاری پیشنهادی کابینه‌ای را شکل دهد که به‌صورت یکدست و تمام در اختیار اصولگرایان قرار نگیرد. با این حال معتقدم که از دل این افراد نمی توان کابینه بحران برای حل مشکلات کشور، به خصوص در حوزه اقتصادی، معیشتی و بهداشتی در آورد. البته امیدوارم که این ارزیابی من اشتباه باشد. نه آقای رئیسی به‌عنوان رئیس‌جمهور و نه آقای مخبر به‌عنوان معاون اول دولت سیزدهم هیچ‌کدام سابقه حضور در هیچ دولت‌ و کابینه‌ای را ندارند. ضمن اینکه آقای رئیسی تجربه در حوزه‌های به‌شدت تخصصی سیاسی، امنیتی، دیپلماتیک و دفاعی را هم ندارد. تنها تجربه رئیسی به حوزه قضایی باز می‌گردد. از آن طرف آقای مخبر هم آشنایی به مسائل اقتصادی و معیشتی و کار اقتصادی در دولت‌ها را ندارد، بلکه او هم تنها و تنها در نهادهای انتصابی حضور پیدا کرده است. بنابراین نمی‌توان این دوپارگی مدیریت در دولت سیزدهم بین رئیسی و مخبر را نزدیک به واقعیت دانست. بهترین سناریو آن است که کل دولت و کابینه در یک کار گروهی همه مسائل را با همدیگر پیش ببرند. به واقع جزیره‌ای عمل کردن هر کدام از افراد در دولت، چه رئیس‌جمهور، چه معاون اول و چه هرکدام از وزرا یا حتی عدم ارتباط دولت با مجلس یا قوه قضائیه و دیگر نهادهای انتصابی می‌تواند چالش‌های متعددی را به دنبال داشته باشد. اکنون همه نهادهای انتخابی و انتصابی در کل سیستم و ساختاری به نام نظام جمهوری اسلامی ایران باید در یک کار گروهی، تلاش جدی و همه جانبه‌ای برای حل مشکلات کشور داشته باشند، در غیر این صورت در نهایت بحران دامن ما را می‌گیرد. در برخی از موارد از افرادی استفاده شده است که ابهاماتی در رابطه با سابقه مدیریتی آنها، تجربه، توان و میزان همخوانی دانش‌شان با وزارتخانه مربوطه وجود دارد و همین ابهامات سبب شده است که انتقاداتی به برخی از وزرای پیشنهادی سید‌ابراهیم رئیسی مطرح شود. مهم‌ترین مصداق این نقیصه به حسین باغ گلی برای تصدی وزارت امور آموزش‌و‌پرورش باز می گردد، آن هم وزارتخانه کلیدی که وظیفه آموزش نسل جدید کشور را در بستر بحران‌ها، چالش‌ها و مشکلات عدیده سال‌های اخیر برعهده دارد. به هر حال معلمان و دانش آموزان با مشکلات فراوانی از کمبود مدارس تا حقوق‌ها، بودجه و مسائل دیگر دست به گریبانند، مسال تداوم شیوع کرونا و تاثیرات مخرب آن بر آموزش هم مزید بر علت شده است. در این خصوص به‌نظر می‌رسد حضور فردی چون باغ گلی که سابقه یک روز کار در وزارت آموزش‌و‌پرورش را ندارد جای انتقاد فراوان دارد؛ کما اینکه آقای خاندوزی به عنوان گزینه مدنظر رئیسی برای تصدی وزارت اقتصاد هم همین مشکل را دارد. دانشِ بدون تجربه و تجربهِ بدون دانش کار‌ساز نبوده که متاسفانه آقای خاندوزی از این مزیت برخوردار نیست. پیرو این نقدها حضور حجت‌ا... عبدالملکی به عنوان وزیر پیشنهادی تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم جای نقد دارد؛ چرا که وی با سن کم و همچنین عدم تجربه در حوزه وزارتی، آن هم در این وزارتخانه پرتنش قطعا در آینده با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد به‌خصوص اینکه در وزارتخانه تعاون، کار و رفاه اجتماعی دو صندوق مهم «تامین اجتماعی» و صندوق «بازنشستگان» وجود دارد که هر‌کدام با چالش‌های متعددی در حوزه تراز مالی خود مواجه هستند. یعنی هزینه‌های آنها به‌شدت بیشتر از درآمدهای‌شان است. بنابراین افراد استخوان خرد کرده‌تری که سال‌ها سابقه حضور در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را دارند، می‌توانند از عهده این چالش‌ها برآیند. ضمن اینکه به جای استفاده از محمد‌مهدی اسماعیلی به عنوان وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌توانستیم از افرادی از جامعه هنرمندان، نویسندگان و در کل اهالی فرهنگ این کشور استفاده کنیم که به‌واقع بدون نگاهی سیاسی با دغدغه‌ها، مشکلات و چالش‌های جدی این حوزه به‌خصوص در دوران کرونا آشنا باشد تا در نهایت همراهی و حمایت بیشتر جامعه فرهنگی کشور از دولت سیزدهم شکل گیرد. کما اینکه در خصوص وزارت نیرو همین نقیصه را متوجه آقای محرابیان می‌دانم. اگرچه توصیفات خوبی در خصوص آقای محرابیان وجود دارد، اما هر آدم خوبی قرار نیست وزیر خوبی هم باشد، به‌ویژه اکنون که کشور با بحران جدی کمبود منابع آبی و همچنین حوزه تولید برق مواجه است. حتی مساله آب جدی‌تر و بحرانی‌تر از مساله برق است. آیا فردی مانند آقای محرابیان که سابقه حضور در حوزه صنعت، معدن و تجارت را دارد، می‌تواند از پس این مشکلات حوزه وزارت نیرو برآید؟!