پوکی‌استخوان، علل و درمان

پوکی‌استخوان یا استئوپروز ناشی از کمبود تراکم کلسیم در بافت استخوان است. استخوان بافتی زنده است و کلسیم به‌طور مرتب به آن اضافه یا برداشت می‌شود. با افزایش سن، برداشت کلسیم نسبت به جایگزینی افزایش می‌یابد بنابراین در سنین بالا با کاهش تراکم کلسیم در بدن مواجه می‌شویم. این برنامه سیری پیش‌رونده است. در بین سنین 20 تا 30 سال بیشترین تراکم کلسیم در بدن وجود دارد بنابراین با حفظ این تراکم می‌توانیم دیرتر به پوکی‌استخوان دچار شویم. پوکی‌استخوان در خانم‌ها شایع‌تر است. هورمون استروژن در دوره باروری خانم‌ها مانع از سیر سریع آن است اما پس از یائسگی این روند تسریع می‌شود و خانم‌ها شیب شدیدی از پوکی استخوان را شاهد هستند. با حذف سن، جنس، ژنتیک، مصرف داروها و برخی بیماری‌ها می‌توان به تغذیه و فعالیت بدنی تاکید کرد. فعالیت بدنی و تغذیه‌های سرشار از کلسیم و ویتامین D به‌ویژه تا 30 سالگی به ما کمک می‌کند تا سیر پوکی‌استخوان را کند کنیم. فعالیت بدنی و بارگذاری روی استخوان‌ها تا 30 سالگی موجب افزایش تراکم آنها و ایجاد رسوب کلسیم می‌شود. پس از این سن هم ورزش‌هایی مثل پیاده‌روی توصیه می‌شود. از رژیم‌های غذایی ناصحیح که باعث کاهش جذب کلسیم می‌شود باید خودداری کرد. نوشابه‌های گازدار مانع جذب کلسیم می‌شود و استعمال دخانیات و... هم سیر پوکی استخوان را تسریع می‌کند. این بیماری خاموش است و علائم چندانی ندارد با افزایش سن این عوارض بیشتر نمایان می‌شوند. درد ناگهانی در ستون فقرات که می‌تواند با یک عطسه و خم و راست‌شدن طبیعی همراه باشد از علائم پوکی‌استخوان است. شکستگی لگن و گردن استخوان ران علامت‌های شدیدتری دارد که از علائم پوکی استخوان است. برای تشخیص با بالارفتن سن، سنجش تراکم‌استخوان به افراد توسط پزشک توصیه می‌شود. تا 30 سالگی کلسیم در استخوان‌ها ذخیره می‌شود و پس از این سن هم اگر تغذیه درستی داشته باشیم برداشت کلسیم کمترشده و سیر پوکی‌استخوان را کند می‌کند. استفاده از مکمل‌های ویتامین D برای جذب کلسیم با توجه به مقدار کمبود آن در بدن توصیه می‌شود.