شرط تزریق واکسن «پاستوکووک» به کودکان

مدیر پروژه فاز سوم کارآزمایی بالینی واکسن کرونای مشترک ایران و کوبا ضمن تشریح آخرین وضعیت مطالعاتی بر روی واکسن پاستوکووک، درباره میزان اثربخشی این واکسن، تاثیر آن روی واریانت های شایع کرونا و همچنین وضعیت تزریق آن در سنین زیر 18 سال توضیح داد. دکتر احسان مصطفوی درباره آخرین وضعیت مطالعه بالینی واکسن پاستوکووک، گفت: در مطالعه فاز سوم کارآزمایی بالینی واکسن مشترک کوبا و ایران که از ششم اردیبهشت ماه در ایران آغاز شده است، تاکنون از ۲۴ هزار داوطلبی که وارد مطالعه شده‌اند، همگی تزریق اول و دوم این واکسن را انجام داده‌اند. وی افزود: قرار بود که در شهر زنجان و یزد علاوه بر تزریق دو دوز واکسن، یک دوز هم به عنوان دوز یادآور یا بوستر تزریق شود. بر این اساس از ابتدای هفته جاری تزریق دوز یادآور در شهر زنجان آغاز شده و در شهر یزد هم از ابتدای هفته آینده آغاز خواهد شد.

آخرین نتایج واکسن پاستوکووک

مصطفوی تاکید کرد: خوشبتانه تاکنون عوارض گزارش شده این واکسن بسیار خفیف و کم بوده و عوارض جدی منتسب به واکسن گزارش نشده است. عضو هیات علمی انستیتو پاستور ایران درباره آخرین نتایج از مطالعه واکسن پاستوکووک بر روی کودکان و جمعیت زیر ۱۸ سال، گفت: کشور کوبا هم کارآزمایی بالینی را در فاز یک و دو برای کودکان سه تا ۱۸ سال آغاز کرده و در صورتیکه نتایج آن مطالعات فاز ۳ آن ها نهایتا مورد تایید سازمان غذا و دارو قرار گیرد و گویای اثربخشی و بی‌خطری واکسن در این گروه باشد، امکان استفاده از این واکسن در گروه سنی زیر ۱۸ سال در ایران هم وجود خواهد داشت. مصطفوی گفت: البته هنوز گزارشی از نتایج مطالعه این واکسن روی کودکان در کوبا منتشر نشده است.

تاثیرگذاری روی جهش‌های کرونا

وی درباره تاثیرگذاری واکسن پاستوکووک بر روی جهش‌های شایع کرونا، گفت: نتایج مطالعاتی که در کشور کوبا انجام شده، گویای این است که واکسن همچنان ایمنی‌زایی خودش را بر روی واریانت‌های شایع حفظ کرده است. به طوری که در مطالعه فاز سوم در کشور کوبا که واریانت شایع در گردش آنجا واریانت آفریقای جنوبی بوده که یک واریانت واکسن‌گریز محسوب می‌شود، همچنان نتایج مطالعه اثربخش و امیدوارکننده بوده است. اپیدمیولوژیست انستیتو پاستور ایران گفت: نتایج اولیه فاز سوم کارآزمایی بالینی در کشور کوبا، گویای اثربخشی بالای ۶۰ درصد رژیم دو دوزه، با وجود گردش بالای واریانت آفریقای جنوبی در این کشور است که امیدوار‌کننده است ولی با این وجود باید منتظر نتایج نهایی کارآزمایی‌های بالینی فاز ۳ کوبا و مراحل میانی و نهایی مطالعه در ایران هم باشیم. ‌در ارزیابی اثربخشی واکسن‌های کووید۱۹، علاوه‌بر پیامدهای شدید ابتلا و مرگ، سایر پیامدهای مهم مانند پیشگیری از عفونت، پیشگیری از بیماری و پیشگیری از انتقال بیماری بدنبال دریافت واکسن نیز مدنظر قرار می گیرد.

بررسی اثربخشی واکسن‌های کرونا

مصطفوی تاکید کرد: بر اساس نتیجه مطالعات دقیقی که برای بررسی اثربخشی واکسن‌های کرونای مورد استفاده در دنیا انجام شده، همه واکسن‌های تایید شده، اثر محافظتی خوبی در پیشگیری از ابتلا به بیماری کرونا داشته‌اند. البته درصدی از افراد واکسن زده نیز به بیماری آلوده و مبتلا می‌شوند و تعداد بسیار معدودی موارد عفونت شدید و مرگ ناشی از کرونا در افراد واکسن زده گزارش شده است. دستگاه‌های ناظر معتبر جهان حد اثربخشی قابل قبول واکسن کرونا را بالای ۵۰ درصد اعلام کرده‌اند. باید توجه کرد که میزان اثربخشی واکسن به عوامل مختلفی نظیر طراحی و تولید واکسن، واریانت‌های در گردش در کشورها، ترکیب سنی و جنسی جمعیت مورد مطالعه و میزان بروز بیماری در کشورها بستگی دارد. همین‌طور توجه به ملاحظات طراحی مطالعات بالینی کارایی واکسن به دلیل تأثیرپذیری از عواملی مانند نوع مواجهه و کمیت و کیفیت استفاده از وسایل حفاظت فردی در ارزیابی اثربخشی واکسن‌ها مهم است. بر همین اساس، به طور مثال میزان اثربخشی واکسن آکسفورد-آسترازنکا ۷۰ درصد، جانسون اند جانسون ۶۶ درصد و سینوواک ۵۰ درصد گزارش شده است، اما همگی واکسن های تایید شده و مورد استفاده در جهان برای پیشگیری از کرونا محسوب می شوند.

نگران‌کننده‌ترین جهش کرونا

وی ادامه داد: در سیاستگذاری‌های استفاده از واکسن‌ها، میزان بی‌خطری واکسن، در دسترس بودن، قیمت، نیازهای جابه‌جایی آن، تعداد دوز تجویزی، نوع و مدت زمان محفاظت کنندگی و توانایی آن برای محافظت در برابر واریانت‌های جدید نیز باید مدنظر قرار گیرد.‌ واکسن‌های فعلی تا حدود زیادی در مقابله با جهش‌های جدید ویروس کارایی خود را حفظ کرده‌اند؛ اما در مورد واریانت آفریقای‌جنوبی تردیدها و نگرانی‌های بیشتری وجود دارد و این جهش، مهم‌ترین و نگران‌کننده‌ترین واریانتی است که گزارش شده است؛ به‌طوری‌که اثر برخی واکسن‌ها مثل واکسن آسترازنیکا در برابر این واریانت بسیار ضعیف بوده است. مصطفوی گفت: البته با توجه به اینکه واریانت‌های در گردش در کشورها با یکدیگر متفاوت هستند و در طول زمان در یک کشور نیز واریانت‌های در گردش تغییر می‌کند، اثربخشی یک واکسن ممکن است در کشورهای مختلف یا در زمان‌های مختلف متفاوت باشد و با پیدایش واریانت های جدید، باید کارایی واکسن در برابر آنها هم سنجیده شود. بر همین اساس بررسی دائمی و مستمر اثربخشی واکسن‌ها یک روش علمی و احتیاطی است که باید در همه کشورهای مصرف‌کننده اجرا شود.