سندروم متابولیک، علل و درمان

عواملی مانند کم‌تحرکی موجب بروز سندروم متابولیک می‌شود و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. سندروم متابولیک یا سندروم مقاومت به انسولین، مجموعه‌ای از ناهنجاری‌های متابولیک است که با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌وعروقی همراه است. چاقی مرکزی، افزایش تیروگلیسیرید، HDL پایین و فشارخون از ویژگی‌های اصلی این سندروم هستند. در تعریف این سندروم اگر 3 مورد یا بیشتر از موارد زیر در فرد مشاهده شود، سندروم متابولیک تایید می‌شود. چاقی مرکزی (دورکمر بالای ۱۰۲ سانتی متر در مردان و ۸۸ سانتی متر در زنان، تری‌گلیسیرید بزرگتر مساوی ۱۵۰، یا مصرف دارو، فشارخون سیستول بزرگتر مساوی ۱۳۰ یا دیاستول بزرگتر مساوی ۸۰، سطح قندخون ناشتای بزرگتر مساوی ۱۰۰ یا مصرف دارو یا دیابت نوع۲، از مواردی هستند که در صورت مشاهده 3 مورد یا بیشتر از آنها، ابتلا به سندروم متابولیک تایید می‌شود. افزایش وزن یا چربی مرکزی (منطقه زیرشکم که شامل بافت چربی احشایی می‌شود)، افزایش ریسک دیابت و یا بیماری‌های قلبی‌وعروقی همچنین روش‌های زندگی بدون‌تحرک، ژنتیک، افزایش سن (بالای ۶۰ سال)، لیپودیستروفی (ارثی مثل سندروم دومینگان و اکتسابی مثل ایدز و یا دارو‌های آنتی‌رﺗﺮووﻳﺮال) از جمله، عوامل خطرساز هستند. بیماری‌هایی همراه بیماری‌هایی نظیر بیماری‌های قلبی‌وعروقی وجود دارد که خطر سندروم‌متابولیک را تا ۱.۵ تا ۳ برابر افزایش می‌‌دهند که با نارسایی قلبی، ریسک سکته‌مغزی، بیماری‌های عروق محیطی و آلزایمر هم بیشتر می‌شود. سندروم تخمدان پلی‌کیستیک، آپنه‌انسدادی خواب، دیابت نوع2، کبدچرب و اسیداوریک بالا، نیز سایر بیماری‌های ناشی از سندروم متابولیک هستند. تشخیص این سندروم؛ طبق معاینات بالینی و ارزیابی پزشک و بررسی یکسری از تست‌های آزمایشگاهی انجام می‌شود. در راس تست‌های آزمایشگاهی، چک قند و چربی ناشتا، انجام می‌شود اما سایر تست‌های آزمایشگاهی بر حسب بیماری‌های زمینه‌ای است. درمان اصلی این سندروم، کاهش‌وزن است به‌طوری‌که کاهش ۵ تا ۱۰ درصدی کاهش‌وزن، باعث بهبود حساسیت به انسولین می‌شود. اصلاح وضعیت زندگی شامل فعالیت فیزیکی و رژیم غذایی مناسب، رفع علت بیماری زمینه‌ای، کنترل قند، فشار و چربی‌خون در درمان این عارضه موثر است.