شکاف عریان طبقاتی در نظام آموزشی

تبعیض در میان کــودکان در دوره کــرونا در بسـیاری از کشورهای جهان مشاهده شده است، به‌نحوی که در بیشتر کشورها دسترسی کودکان به امکانات آموزشی و تفریحی در خانواده‌های بالاتر از سطح متوسط مناسب‌تر بوده و داشتن همین امکانات نیز باعث شده است که دوره کرونایی جهان چندان به خانواده‌های کودکان ثروتمند سخت نگذرد. در عین حال، کودکان اقشار کم درآمد در بیشتر کشورهای دنیا چه از نظر دسترسی به امکانات آموزشی و چه سایر مسائل اجتماعی و فرهنگی به نوعی تحت تبعیض قرار داشتند و با آسیب‌های جدی مواجه شدند؛ بخصوص که براساس اعلام یونسیف، در دو سال اخیر تعداد کودکان کار در جهان از 94 میلیون به 160 میلیون نفر رسیده است و همین مساله حاکی از فشار مضاعفی است که در دوره شیوع کرونا بر ده‌ها میلیون کودک در سراسر جهان وارد شده است. در کشوری مانند ترکیه که مانند ایران کشوری در حال توسعه محسوب می‌شود، دولت از همان ابتدای شیوع کرونا اقدام به تعطیلی مدارس کرد و به دلیل برخورداری از زیرساخت‌های مناسب در مدت زمان کوتاهی توانست سیستم آموزش از راه دور را در دو قالب تلویزیونی و اینترنتی راه اندازی کند. اتفاقی که البته مشابه آن در ایران نیز رخ داد، اما ضعف‌‌های سیستم آموزش تلویزیونی و مجازی کشور ما به همراه عدم دسترسی بخش زیادی از دانش آموزان به ابزارهای آموزش مجازی، منجر به عدم برخورداری 3.5 میلیون نفر از کودکان از آموزش‌های آنلاین شد. دولت ترکیه برای این که کودکان کشورش با مشکلی مانند دانش آموزان ایران مواجه نشوند، از همان ابتدای شیوع کرونا، ابزارهای آموزش آنلاین و اینترنت پرسرعت رایگان را در اختیار بسیاری از خانواده‌های کم برخوردار گذاشت. دولت ژاپن از همان ابتدای شیوع کرونا به سراغ تجهیز خانواده‌هایی به ابزارهای آموزش مجازی رفت که از امکانات مناسبی در این زمینه برخوردار نبودند؛ یا در کشورهای اسکاندیناوی از همان آغاز تعطیلی مدارس در دوره کرونا تحقیقاتی گسترده و میدانی انجام شد تا مشخص شود چه خانواده‌هایی از ابزارهای آموزش مجازی بی بهره هستند. در کشور ما صرف نظر از 3.5 میلیون دانش آموزی که به دلیل عدم دسترسی به ابزارهای آموزش مجازی از شرکت در کلاس های آنلاین محروم ماندند، حتی 11.5 میلیون دانش آموزی که در حد مناسبی به آموزش‌های مجازی دسترسی داشتند نیز نتوانستند از آموزش‌های آنلاین بهره مطلوبی را کسب کنند؛ به نحوی که به گفته مسئولان وزارت آموزش و پرورش در مجموع 5 تا 7 میلیون دانش آموز نتوانستند در دوره شیوع کرونا به صورتی مناسب آموزش ببینند. این آمارها نشان می‌دهد که در دوران شیوع کرونا بین یک سوم تا نیمی از دانش آموزان کشور به دلیل ناکارآمدی نظام آموزشی یا از تحصیل جاماندند یا نتوانستند مطالب آموزشی را به درستی فراگیرند. حال، حتی اگر از سال تحصیلی آینده مجددا آموزش‌های حضوری برقرار شود و حتی جاماندگان از تحصیل نیز به مدرسه بازگردند، بازهم قشری در کشورمان پرورش خواهند یافت که بنیه تحصیلی آنها برای دو سال متوالی ضعیف بار آمده است.