عواملی که موجب بروز «قتل‌های خانوادگی» می‌شود

هر از چنــد گاهــی اخبـاری در رسانه‌ها در خصوص قتل‌های خانوادگی منتشــر می‌شود، که قلب هر شنونده‌ای را به درد می‌آورد. مثلا همین چند روز پیش، یک فرد در اهواز شش نفر از بستگان خود را با شلیک گلوله به قتل رساند و سپس خودکشی کرد. پیش‌تر نیز ۵ نفر از اعضای یک خانواده در شهرستان کنگان به قتل رسیدند یا در موارد مشابه می‌توان قتل همسر را جلوی دادگاه مثال زد. این درحالی است که مردم در بیشتر مواقع قتل‌های خانوادگی را با «قتل‌های ناموسی» اشتباه می‌گیرند،‌ چرا‌که ذهن ابتدای امر در پی چرایی این اتفاقات و جنایات است. ممکن است با شنیدن عبارات قتل‌های خانوادگی به یاد قتل‌های ناموسی بیفتیم، اما تحقیقات پلیس نشان داد که به‌عنوان مثال پسر خانواده اقدام به قتل نموده یا داماد خانواده کشته شده، پس اموری همچون غیرت و تعصب به این ماجراها شاید ورودی نداشته‌اند تا زنی کشته شود و نام قتل‌های ناموسی بتوان بر آن گذاشت. ریشه‌یابی وقوع جرائمی از این نوع باید توسط جامعه شناسان، روانشناسان، آسیب شناسان اجتماعی صورت بگیرد، اما با اندکی تأمل باید به این سوال پاسخ داد که چگونه یک انسان با در دست داشتن سلاح گرم، به‌راحتی ماشه را چکانده و به حیات چند انسان، به شکلی هولناک پایان می‌دهد؟ آیا مقررات و قوانین به اندازه کافی بازدارنده هستند؟ آیا قوانین به صورت مدون به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند تا هر ‌فردی به‌راحتی اقدام به قتل و دگرکشی نکند و از ترس کیفر عمل خود و عقوبت کار خود، عقب‌نشینی نماید؟ چطور می‌شود که خشم انسان یا تنفر عمیق آنچنان بر ما چیره شود که دست به این اعمال بزنیم؟ آیا به خاطر نداریم که خداوند ناظر و شاهد اعمال ماست و دنیا و جهانی دیگر نیز در انتظار ما؟ بد نیست در خصوص نحوه و میزان کیفر عمل، سری به قانون مجازات اسلامی بزنیم، در ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی آمده است: «فقط پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه قتل به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد.» در این صورت قاتلینی که فرزندانشان را کشته‌اند، به‌زودی و پس از سپری کردن دوران محکومیت کوتاه مدتشان به جامعه باز می‌گردند و قتل فرزند توسط پدر مجازات مرگ برای قاتل در پی ندارد. اما قاتل هر نسبت دیگر فامیلی داشته باشد، قطعا قصاص در انتظار اوست. بی‌شک انگیزه قاتلین هرچه که باشد، نظر به قانون مجازات اسلامی قاتل در صورت اثبات قتل عمد و وجود سایر شرایط، قصاص خواهد شد، پس در این خصوص باید مجدد تاکید نمود که فارغ از انگیزه و هدف فرد خاطی، همچنان مردم عزیز باید بدانند که مجازات دگرکشی، مرگ و قصاص است. با این حال آرزوی نگارنده این سطور، در این گربه جغرافیایی و این پهنه شکوهمند که اکنون به موازات سایر نقاط جهان درگیر کرونا و بیماری شده؛ هموطنان با هم مهربان و یکدل، به سمت مبارزه با این ویروس بروند نه اینکه به آسانی آب خوردن دست به قتل خانواده خود بزنند، قانون، دستگاه‌های ذی‌ربط و اجرایی در این زمینه ساکت نخواهند نشست و به این قتل‌ها رسیدگی جدی خواهند نمود، همانگونه که پیش‌تر گفتیم باید منتظر نتیجه تحقیقات پلیس ماند، اما نتیجه هرچه که باشد مردم باید از درگیری و کینه‌توزی در بستر خانواده خود دوری کنند و از بروز چنین جرائمی به نوعی پیشگیری به عمل آید، چراکه یک لحظه چیره شدن خشم می‌شود همین نابسامانی حاضر! از سوی دیگر این قتل‌ها با شمار زیادی که در سال رخ می‌دهد، مایه تأسف است که جملگی زیر سقف یک خانواده و آشیانه بوده‌اند و رابطه سببی، نسبی و جوشش چشمه محبت خانوادگی نیز مانع غفلت نشده است.