سند همکاری جامع دیگری در راه است؟

وزیر امورخارجه روسیه همزمان با روزهایی به ایران سفر کرده است که اما و اگرهای زیادی در سیاست خارجی ایران به‌وجود آمده و روزهای سرنوشت‌سازی را پشت سر می‌گذاریم. اسفند 1379 بود که با حضور روسای جمهور دو کشور قراردادی میان ایران و روسیه به امضا رسید. توسعه روابط با ایران یکی از اولویت‌‌های سیاست خارجی روسیه بوده است. حدود بیست سال پیش بود که قراردادی میان ایران و روسیه به امضا رسید و فصل جدیدی در همکاری‌های این دو کشور آغاز شد. این قرارداد بیست و یک بند داشت. طرفین با این گام پایبندی متقابل به برقراری روابط بر اساس اصول برابری و اعتماد متقابل را تأیید کردند. روسیه و ایران به طور متقابل متعهد شدند به حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال احترام گذارند و در امور داخلی یکدیگر مداخله نکنند. نیروگاه اتمی بوشهر، آموزش متخصصین ایرانی و همکاری در سایر صنایع از جمله مهم‌ترین بندهای این قرارداد بود که در ابتدا به مدت 10 سال به امضا رسید اما دو مرتبه نیز تمدید شد. با توجه به تغییر و تحول‌های جهانی و منطقه‌ای و حساس شدن ایالات متحده و اروپا نسبت به مسائل منطقه و ایران، این ضرورت را روسیه احساس کرده است که یک مواضع مشترک با ایران داشته باشد و راهکارهای پیش رو مورد بررسی مشترک با ایران قرار دهند. این دیدار به نظر می‌رسد که مقدمه‌ای برای دیدار سران دو کشور باشد. هدف اصلی به نظر می‌رسد تمدید قرارداد 20 سال بین دو کشور باشد. لاوروف در این سفر اهداف دیگری را نیز دنبال می‌کند که از جمله مهم ترین آنها سوریه، خلیج فارس، عراق، موادمخدر، کرونا، تروریسم و دریای خزر است. روسیه به دنبال سرمایه‌گذاری در ایران است و هوافضا، مسائل اتمی و انرژی از جمله مهم ترین زمینه‌هایی است که روسیه علاقه‌مند است در آنها مشارکت داشته باشد. مشخصا مقامات روسیه با سایر سران کشور نیز دیدارهایی خواهند داشت تا ابعاد مختلف همکاری مورد سنجش قرار گیرد. سند همکاری مشترک ایران با چین و قرارداد با روسیه می‌تواند ضامن منافع ایران در منطقه و حتی سطح بین‌المللی باشد و آنچه که از گفت و گوها به نظر می‌رسد روسیه نیز به دنبال این است تا یک سند همکاری مشابه آنچه میان ایران و چین به امضا رسیده است را در دستور کار قرار دهد. از جمله مسائل مهم دیگر که در مورد آن رایزنی صورت می‌گیرد، تعیین مبدا ساحل خزر است و روسیه بارها خواسته تا ایران رژیم حقوقی دریای خزر را به امضا رساند و این نیز مورد مذاکره قرار می گیرد. سیگنال‌های مثبت از این گفت و گوها دریافت می‌شود و باید منتظر اقدامات عملی پس از دیدارها بود و مشاهده کرد که در عمل چه توافق‌هایی صورت می‌گیرد و همکاری‌های دو کشور تا چه میزان ارتقا پیدا می‌کند.