تبعات استفاده زیاد از «هندزفری»

رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت گفت: در ایران تعداد اعمال جراحی کاشت حلزون از سال ۱۳۸۷ از ۱۷۴ مورد عمل جراحی به ۱۰۸۰ مورد در سال ۱۳۹۸ رسید و در حال حاضر بیش از ۱۴ هزار مورد از این طریق شنوایی‌شان را به‌دست آوردند. دکتر سعید محمودیان در نشست خبری روز جهانی شنوایی، اظهارداشت: طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، ناشنوایی و کم‌شنوایی به‌‌رغم همه اقداماتی که انجام می‌شود، رو به تزاید است. بر این اساس باید تمهیداتی اندیشیده شود تا بتوانیم بار بیماری را کاهش دهیم. وی افزود: امسال را با عنوان مراقبت از شنوایی برای همه، غربالگری، توانبخشی و مراقبت موثر در نظر گرفتیم. اگر کسی مشکلی را در شنوایی‌اش پیدا کند، اولین چیزی که صدمه می‌بیند، ارتباطش است و این موضوع بسیار مهم است و باید از آن صیانت کرد. هدف از این روز توجه بیشتر به موضوع ناشنوایی است؛ چراکه هم از سوی خانواده‌ها و هم از سوی جامعه توجه کمتری به ناشنوایی می‌شود. بر این اساس جهت افزایش آگاهی و سواد سلامت مردم و توجه بیشتر به این موضوع این روز را برگزار می‌کنیم. محمودیان درباره تاثیر استفاده زیاد از هندزفری و گوشی‌های همراه در کم شنوایی، گفت: یکی از عوامل خطری که جوانان و نوجوانان را هدف قرار داده، استفاده بی‌رویه از اصوات پرخطر است. اصواتی که به آنها توجهی نمی‌شود. به‌ویژه اینکه کودکان، نوجوانان علاقه دارند و از هندزفری یا هدفون استفاده می‌کنند و اصوات مختلف را در سطوح بالا ساعت‌ها گوش می‌دهند. این موضوع ممکن است برایشان تبعات داشته باشد. دستورالعملی در این زمینه وجود دارد که بر اساس آن صدا آنقدر نباید بالا رود که باعث نشنیدن صداهای اطراف شود. از طرفی منجر به پیرگوشی زودهنگام و درجاتی از ناتوانی شنوایی برای این افراد می‌شود که قابل‌جبران نیست. در نتیجه والدین باید مراقب باشند که اولا استفاده از هندزفری‌ها نباید بیش از یک ربع شود و صدا هم نباید از ۵۰ یا ۶۰ درصد بالاتر از ولوم باشد. به دفعات هم باید استراحت صوتی داده شود تا آسیب‌ها در این زمینه کاهش یابد.

شناسایی به‌موقع ناشنوایی در تولد

وی درباره غربالگری کودکان ناشنوا تصریح کرد: یکی از نکات مهمی که باید به آن توجه شود، شناسایی به موقع ناشنوایی در بدو تولد است. خوشبختانه در کشور ما از سال ۱۳۸۴ سازمان بهزیستی غربالگری‌ها را شروع کرد و در سال ۱۳۹۳ با این سازمان تفاهمی را در جهت ارتقاء و گسترش برنامه‌های غربالگری انجام شد. در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد از مراکز بهداشتی، بیمارستان‌ها و... پذیرایی غربالگری هستند و پوشش داده می‌شود. طبق برنامه‌ای که داریم ۱۰۰ درصد نوزادان باید از خدمات غربالگری استفاده کنند. در عین حال تشخیص هم باید زیر سه ماهگی انجام شود و در شش ماهگی هم اگر نوزادی دچار کم شنوایی است، باید تحت مداخلات مناسب مانند کاشت حلزون، سمعک و... قرار گیرد. برنامه‌ها در کشور جاری است و استانداردهای لازم هم در این زمینه از سوی وزارت بهداشت داده شده و در حال اجرا است. محمودیان گفت: برای مراقبت‌های درمانی در کودکان و افرادی که دچار کم‌شنوایی می‌شوند، یکی از اقدامات، کاشت حلزون شنوایی است که در کشور به‌صورت تخصصی انجام می‌شود. در این زمینه هیات امنای ارزی وزارت بهداشت بزرگترین حامی اعمال جراحی کاشت حلزون است. در ایران تعداد اعمال جراحی کاشت حلزون از سال ۱۳۸۷ از ۱۷۴ مورد عمل جراحی به ۱۰۸۰مورد در سال ۱۳۹۸ رسید و در حال حاضر بیش از ۱۴ هزار مورد از این طریق شنوا شدند. ۳۰ مورد هم در کشور عمل جراحی کاشت ساقه مغز انجام شده است که جزو اعمال فوق تخصصی در جهان است. وی افزود: تعداد مراکز کاشت حلزون از سه مرکز که قبلا فقط در تهران بود، در حال حاضر به ۱۴ مرکز کاشت حلزون شنوایی رسیده است که اعمال تخصصی کاشت حلزون را در مراکز دانشگاهی ما انجام می‌دهند و حدود ۲۴ مرکز نیز توانبخشی کاشت حلزون را در سطح کشور انجام می‌دهند. مجموع مراکزی که خدمات توانبخشی شنوایی انجام می‌دهند در کشور به حدود ۴۰۰ مرکز رسیده است.

کم‌شنوایی نوعی معلولیت خاموش

رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت همچنین گفت: از آنجایی که در کشور هزینه بالای برای کاشت حلزون انجام می‌شود، این موضوع اهمیت دارد که شناسایی در قالب نظام سلامت از نوزادی شروع شود تا کم شنوایان یا ناشنوایان شناسایی شوند. به ازای هر یک پروتز کاشت، ۲۴ هزار یورو هزینه می‌شود در کشور که خوشبختانه با تدابیر انجام شده این رقم به هفت هزار یورو تقلیل یابد. در چهار سال گذشته حدود ۱۵۲ میلیارد تومان از محل هزینه‌های داخلی وزارت بهداشت هزینه شده و حدود ۸۰ درصد هزینه کاشت حلزون شنوایی توسط دولت پرداخت می‌شود. در بخش‌های مربوط به سمعک هم باید برنامه‌ریزی دقیق‌تر انجام شود تا تمام کشور اعم از روستاها و مناطق کمتر برخوردار هم از سمعک برخوردار شوند که در این زمینه برنامه‌هایی داریم. محمودیان در ادامه اضافه کرد: براساس مطالعات انجام شده در همه کشورها، روند بار بیماری کم‌شنوایی در کشورها به‌صورت نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است. در حال حاضر رتبه این اختلال میان سایر بیماری‌ها از نظر ایجاد ناتوانی در ۱۰ سال گذشته از رتبه سیزدهم به رتبه چهارم رسیده است. در این زمینه پویشی شکل‌گرفته تا همه کشورها و هم همه افراد به این روند افزایشی توجه داشته باشند. زیرا این موضوع معلولیت خاموش نامیده می‌شود. محمودیان در پاسخ به سوالی درباره ماسک‌های مخصوص ارتباط با ناشنوایان گفت: ماسک‌های شفاف که برای ارتباط با ناشنوایان است در بسیاری از کشورها استفاده می‌شود. باید به این موضوع توجه شده و تولید آن در کشور بررسی شود.