اعطای تسهیلات ۷۰ میلیونی برای تولد فرزند سوم
آرمان ملی: این روزها مجلس یازدهم به هر شکلی به دنبال افزایش نرخ جمعیت و تشویق خانوادهها به فرزندآوری است و در این راه برخی مواقع طرحهای عجیب و غیرکاربردی را مصوب میکند. بعد از طرح توزیع خودروی رایگان، مسکن ارزان و اختصاص سهام شرکتهای معتبر دولتی در بورس به فرزند سوم (در زمان رونق بورس در کشور)، که همه این طرحها بیشتر روی کاغذ اجرایی بودند، روز گذشته طی مصوبهای بانک مرکزی را مکلف به اعطای وام ۲۰ساله ۷۰میلیون تومانی به خانوارهای فاقد مسکن که در سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ صاحب فرزند سوم میشوند، کرد. نمایندگان در مجلس در جریان بررسی بخش درآمدی لایحه بودجه 1400، با پیشنهاد کمیسیون فرهنگی با الحاق یک بند درآمدی به ماده واحده این لایحه با بیش از دو سوم رأی نمایندگان موافقت کردند. در این بند الحاقی آمده است: در اجرای بندهای (ت) و(ث) ماده (102) قانون برنامه ششم توسعه موضوع پشتیبانی از فرزندآوری، بانک مرکزی مکلف است مبلغ دههزار میلیارد ریال با اولویت مناطق محروم از طریق بانکهای عامل و از محل سپردههای جاری و قرضالحسنه نظام بانکی، نسبت به پرداخت تسهیلات قرض الحسنه و دیعه مسکن به میزان هفتصد میلیون ریال با
بازپرداخت حداکثر 20 ساله برای خانوارهای فاقد مسکن که صاحب فرزند سوم در سالهای 1399 و 1400 شده یا میشوند، اقدام نماید.
هزینههایی که مجلس نمیبیند!
در نگاهی گذرا به این طرح جدید مجلس نیز میتوان بهسادگی پی برد که مانند طرحهای گذشته جنبه عملیاتی یا تشویقی موثر برای خانوادههایی که این روزها تمایلی به داشتن یک فرزند آن هم به دلیل افزایش هزینههای زندگی و مخارج فرزندآوری ندارند. کافی است نگاهی به آمار هزینههای اجاره مسکن در تهران و دیگر کلانشهرها بیندازیم و آن زمان پی خواهیم برد که ودیعه مسکن 70 میلیون تومانی فارغ از هزینههای نگهداری، پوشک و شیرخشک نوزاد، باید صرفا برای پول پیش یک واحد منزل استیجاری 50 تا 60 متری در اطراف تهران و در شهرکهای حاشیهای هزینه شود. این درحالی است که متوسط قیمت پوشکهای 30 عددی امروز به بیش از 100هزارتومان رسیده، هزینه شیرخشک نیز بهطور میانگین برای یک هفته 30هزار تومان که در ماه مبلغی حدود 120هزار تومان را شامل میشود، باید به این مبلغ هزینههای نگهداری کودک در مهدهای کودک، لباس و ... را اضافه نمود و آن زمان شاهد خواهیم بود با 70میلیون تومان ودیعه مسکن، کوچکترین انگیزهای برای تولد فرزند دوم ایجاد نخواهد شد، چه برسد به فرزند سوم.
شرایط اقتصادی خانوادهها فقط خوب نیست
نکته بعدی در این بخش به شرایط اجتماعی، عاطفی و فرهنگی خانوادهها برمیگردد، به این معنا که زن و شوهر یا پدر و مادر فرزند بالفعل و بالقوه، چقدر در زندگی خودشان احساس ثبات میکنند و چقدر اطمینان دارند که زندگی آنها دوام پیدا میکند و در اثر این تداوم میتوانند مسئولیت فرزندآوری را بر عهده بگیرند. سیدمحمد سیدمیرزایی، جمعیتشناس در رابطه با همه این موانع و طرحهای اقتصادی مجلس میگوید: تا زمانی که ثبات اقتصادی و اجتماعی بر خانوادهها حاکم نباشد، آنها حتی تمایلی به یک فرزند نیز نخواهند داشت، چه برسد به سه فرزند! که در شرایط کنونی امری محال به حساب میآید. مسائل اجتماعی مخصوصا مسائل جمعیتی در جامعه شوخیبردار نیست و اینگونه مشوقها بیشتر شبیه شوخی است. همچنین اگر زن و مرد ناگزیرند در فعالیتهای اقتصادی سهیم باشند، تا چه حد ثبات شغلی دارند و میتوانند برای پنج سال آینده خود برنامهریزی دقیق کنند و احساس ناامنی نداشته باشند. این موارد به نسبتهای مختلف در تصمیم پدر و مادر برای فرزنددار شدن تاثیرگذار است. تکرار میکنم خانواده اینجا مستقل و قائم به ذات نیست و با متغیرهای دیگر هم پیوسته در ارتباط است. با این
حال، به اعتقاد سید میرزایی شرایط اقتصادی هر جامعه علاوه بر اینکه به متغیرهای درونمرزی جامعه ارتباط دارد، بدون تردید به شرایط اقتصادی منطقهای و جهانی هم ارتباط دارد. همه تلاطمهایی که در شرایط اقتصادی جهان، منطقه ما یا در فروش نفت کشور ایجاد شده و ما آن را در شئون مختلف زندگی اجتماعی و اقتصادی لمس میکنیم، خمیرمایه تحولات اجتماعی و اقتصادی است که حتما باید مدنظر داشته باشیم. میرزایی معتقد است که «ما هرچه شعار بدهیم، تا این اوضاع سیاسی و فرهنگی جامعه اصلاح نشود، امید برای اصلاح شرایط اقتصادی نیست. اگر هم ما شرایط اقتصادی را به نحوی بخواهیم ترمیم کنیم، چون آن نقص و خلأ هنوز وجود دارد، باز از یک طرف مشکلی وجود خواهد داشت.»
