خواب کوتاه بازار مسکن
یک کارشناس اقتصاد مسکن با بیان اینکه در مقطع کنونی کاهش معاملات داریم اما رکود نداریم، گفت: رکود را باید در یک شاخص بلندمدت بررسی کرد، در حالی که همواره طی ۵۰ سال گذشته تقاضای مسکن بیش از تولید بوده و در سال ۱۴۰۰ نیز این روند ادامه مییابد؛ معتقدم سال آینده در هر چهار شاخص معاملات، قیمت، تولید و سرمایهگذاری در بخش مسکن با رشد مواجه میشویم. بیتا... ستاریان در گفتوگو با ایسنا اظهارکرد: کاهش مقطعی معاملات در بازار مسکن را اصلا نمیتوان بهعنوان رکود تلقی کرد. بازار مسکن در خواب کوتاهمدت قرار دارد و با وجود آنکه در تهران حدود ۲۰۰۰ معامله مسکن در بهمنماه منعقد شده صحبت از رکود تحلیل عجولانهای است. ما دیدیم که طی یکسال با وجود بیماری کرونا و رکود اقتصادی در ایران و تمام جهان، مسکن در تهران با حدود ۱۰۰ درصد افزایش قیمت مواجه شد. معاملات نیز با وجود آنکه از آبانماه بهعلت انتخابات آمریکا به یکباره افت کرد، در ۱۰ ماهه امسال نسبت به سال قبل ۲۳ درصد افزایش یافت. این یعنی ورود سرمایه به بازار مسکن. او افزود: حالا بهدلیل بحث برجام و نزدیکشدن به انتخابات ریاستجمهوری، مقداری خریدوفروش مسکن کاهش یافته و ممکن
است تا اردیبهشت و خرداد این روند حاکم باشد، اما پایدار نیست. معتقدم در سال آینده در هر چهار شاخص معاملات، قیمت، ساختوساز و سرمایهگذاری در بخش مسکن با افزایش مواجه میشویم. برنامههای ما برای حوزه مسکن اشتباه بوده و هنوز هم مشکل را رفع نکردهایم.۵۰ سال مساله مسکن را کوچک شمردهایم و با تحلیلهای کوتاهمدت خواستیم آن را حل کنیم. این کارشناس اقتصاد مسکن با بیان اینکه آثاری از رکود بازار یا افت قیمت خانه برای سال آینده نمیبینم، گفت: علت اینکه فعلا بخش مسکن وارد رکود شده کاملا مشخص است. مسکن در حال حاضر سعی میکند در یک فضای باثبات حرکت کند؛ زیرا معمولا تاثیرات روانی خیلی در این حوزه تاثیر میگذارد و هماکنون تحتتاثیر مسائل سیاسی قرار دارد. از طرف دیگر غالب تولیدکنندگان مسکن، خرد هستند و تحلیل بلندمدت ندارند؛ چرا که بخش مسکن در ایران یک ساختار متشکل نیست و هیچگاه دولتها خردهسازندگان را در یک تشکیلات بزرگ قرار ندادهاند. در واقع بسترهای ایجاد ساختار در بخش مسکن فراهم نیست و به همین دلیل دائما شاهد مقاطع رونق و رکود در این حوزه هستیم. ستاریان خاطرنشان کرد: بعضی وقتها که قیمتها جهش میکند، برخی مسئولان
در مصاحبههای خود صحبتهایی را مطرح، با این تصور که دارند به بخش مسکن کمک میکنند. مثلا میگویند فعلا خانه نخرید تا ارزان شود اما با این صحبت به تولید مسکن هم ضربه وارد میکنند؛ زیرا تولیدکنندگان خرد تحلیل خاصی از اقتصاد مسکن ندارند. میخواهند زود سرمایه را بیاورند ۱۰ تا ۲۰ تا واحد احداث کنند و بروند. جالب است که در مقطع رکود قیمتها بالا میرود؛ زیرا در دورهای که رکود معاملاتی بوده، تولید مسکن خوابیده است.
سازندگان را منسجم کنیم
او با بیان اینکه دولتها در ایران همیشه جدا از بخش خصوصی بودهاند،گفت: دولت برنامهریزی خود را دارد و اقتصاد مسکن و ساختمان رها شده است؛ در حالیکه نیمی از نقدینگی کشور در بخش ساختمان است و جمعیت انبوهی در این حوزه کار میکنند. درواقع ما در کشور دو اقتصاد بزرگ داریم که یکی نفت و دیگری ساختمان است. هرکس در هر شغلی بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به صنعت ساختمان مربوط است. این کارشناس اقتصاد مسکن، سرمایهگذاران در ایران را به گنجشکی تشبیه کرد که با پرتاب یک سنگ پر میزند اما در کشورهای توسعهیافته بهدلیل وجود ساختار و برنامهریزی بلندمدت معمولا اهداف بزرگتری دنبال میشود. به همین دلیل بازارهای اقتصادی از جمله مسکن مثل کشور ما متلاطم نیست. ستاریان با بیان این ادعا که بعضی دستاندرکاران و مسئولان مرتبط با بخش مسکن مطالعه عمیقی ندارند، گفت: بخش دولتی ما اساسا اطلاعاتی از حوزه بخش مسکن ندارد. یکبار در جهت حمایت از خریدار حرفهایی میزنند و حدود ۹۵درصد تولیدکنندگان را سرکوب میکنند. بعد برای جبران مافات، حمایتهای تشویقی میگذارند، یکدفعه قیمتها بالا میرود. طی ۵۰ سال گذشته از قبل انقلاب هیچ کالایی به اندازه مسکن
افزایش قیمت نداشته است. طلا و ارز یکدهم مسکن با افزایش قیمت مواجه شدند. هر مسئولی میآید یک ایده میدهد، معاونش هم یک طرح جلویش میگذارد. بعد میبینیم که بعد از هشت سال مشکل مسکن دستنخورده باقیمانده است. سال ۱۳۵۸ با معضل مسکن مواجه بودیم و هنوز هم هستیم. در بخشهای علمی، اقتصادی و تکنولوژی پیشرفت داشتیم اما مشکلات بخش مسکن لاینحل باقی مانده است. او تصریح کرد: بهجای آنکه متقاضیان را از مافیای مسکن بترسانیم سازندگان را در یک ساختار تشکیلاتی، منسجم کنیم و برنامه بلندمدت بریزیم. در حال حاضر تولیدکنندهای که ۲۰ واحد میسازد، وقتی شما حرف از رکود میزنید سرمایهاش را بیرون میبرد. بعد که شما وعده یا احساس رونق و توسعه میدهید با حرص و ولع وارد بازار مسکن میشود. این چرخه دائم ادامه یافته و کسی به آن توجه نمیکند. این کارشناس بازار مسکن درباره پیشبینی از وضعیت این بازار در سال آینده گفت: بهعنوان کسی که بخش مسکن را در ۴۰ سال گذشته مطالعه کرده میگویم رکود و رونق در یکماه تاثیری در بخش مسکن نخواهد داشت. ما برای سال ۱۴۰۰ رونق اقتصادی را در ایران و بهطور کلی شرق جهان پیشبینی میکنیم. البته منظور
توسعهآرمانی نیست، بلکه توسعه نسبت به سالهای قبل است. اگر این اتفاق بیفتد قطعا مسکن با رونق تولید، افزایش معاملات و رشد قیمت مواجه میشود.ستاریان در بیان راهکار مشکلات بازار مسکن گفت: در کشورهای توسعهیافته شرکتهای بزرگ ساختمانی در یک تشکیلات منسجم تمام فرآیند تولید تا عرضه را بر عهده دارند و از ابزارهای مالی مثل بانک و بورس استفاده میکنند. حتی زیرساختهای شهری و فضاهای خدماتی توسط این شرکتها ایجاد میشود. دولت هم با ابزارهای مالیاتی جلوی احتکار مسکن را میگیرد.
