سخنگوي سازمان غذا و دارو به برخي شائبه هاي مطرح شده پيرامون واکسن روسي کرونا پاسخ داد و با بيان اينکه اين واکسن شرايط قابل قبول براي شروع واکسيناسيون را داراست، گفت: تا روزهاي اخير بيش از 14 کشور در دنيا اين واکسن را تاييد يا مجوز مصرف اضطراري آن را صادر کرده اند و بيش از 50 کشور نيز درخواست آن را دارند. پس از انتشار اخبار مربوط به صدور مجوز مصرف اضطراري واکسن اسپوتنيک V روسيه از سوي سازمان غذا و داروي کشور، برخي شائبه هايي را پيرامون اين واکسن مطرح کردند. دکتر کيانوش جهانپور - سخنگوي سازمان غذا و دارو و رييس مرکز اطلاعرساني و روابط عمومي وزارت بهداشت در گفتگو با ايسنا به تشريح به اين مباحث پاسخ داد و تاکيد کرد: اين واکسن اسپوتنيک نيز فعلا در زمره 10 واکسني است که فرايند تاييد و ورود به سبد کوواکس را سابميت کرده و توسط WHO در دست بررسي است ليکن کوواکس هنوز توزيع واکسني نداشته است.
اظهارات غيرحرفهاي
دکتر کيانوش جهانپور گفت: متاسفانه برخي از اظهارات در رابطه با واکسن کوويد که مجوز مصرف اضطراري در کشور دريافت کرده، غير حرفه اي است و اخلاق حرفه اي در آن رعايت نشده و در برخي موارد نيز شائبه علايق و تعارض منافع وجود دارد. وي تاکيد کرد: مشخص است که مرجع ملي براي تاييد واکسن ها چه توليد داخل و چه وارداتي، سازمان غذا و دارو است. البته در صورتي که واکسن و يا هر فرآورده سلامت محور ديگر، تا زمان بررسي مدارک در سازمان غذا و دارو، توسط سازمان جهاني بهداشت يا رگولاتورهاي معتبر تاييد شده باشد، اين موضوع مي تواند تسهيلگر روند بررسي آن در سازمان غذا و داروي کشور باشد. اما براي صدور مجوز مصرف اضطراري و با توجه به اينکه تا ماه هاي آينده گزينه هاي مورد استفاده براي واکسن کوويد، محدود خواهند بود، به هيچ وجه تاييد يا فهرست سازمان جهاني بهداشت و ديگر رگولاتورهاي کشورهاي توسعه يافته الزامي نيست. جهانپور افزود: از طرف ديگر در رابطه با واکسن کوويد، در اين ماهها رفتاري تجاري و سياسي را در سطح کشورهاي مختلف سازنده اين واکسن، شاهد هستيم و اطلاعات موجود حکايت از آن دارد که اين رفتارها بي طرفانه نيست و انگيزههاي ديگري هم دارد. اين موضوع قابل پيش بيني بود و اساسا شکلگيري اتحاديه و ساز و کار کوواکس در جهت رفع اين دغدغهها بود و هست. وي ادامه داد: در مجموع هيچ کدام از واکسنهاي موجود و در دسترس عليه کوويد 19، فاز چهارم باليني را طي نکردند، اما با توجه به هزينه اثربخشي برآورد شده، فاز چهارم عملا ناديده گرفته شده تا واکسنها سريعتر به توليد انبوه برسند و به اين ترتيب اين بحران اپيدمي و مرگ و مير ناشي از آن در دنيا کاهش يابد و حتي متوقف شود.
تاييد در 14 کشور تاکنون
سخنگوي سازمان غذا و دارو درباره واکسن اسپوتنيک V گفت: اين واکسن توسط موسسه تحقيقات ميکروبيولوژي گاماليا روسيه با مشارکت وزارت بهداشت روسيه، اولين واکسني است که در کشور مبداء و سازنده ثبت شده و تا روزهاي اخير بيش از 14 کشور در دنيا آن را تاييد کرده يا مجوز مصرف اضطراري آن را صادر کرده اند و بيش از 50 کشور درخواست آن را دارند. در روسيه نيز تا کنون بيش از 3 ميليون دز توليد شده و افزون بر يک ميليون دوز از اين واکسن تزريق شده است. واکسيناسيون انجام شده در برخي از کشورها و همچنين روسيه با واکسن اسپوتنيک V اثربخشي مناسب همراه با بي خطري را نشان داده است. جهانپور تاکيد کرد: در مجموع اسپوتنيک V شرايط يک واکسن قابل قبول براي شروع واکسيناسيون را داراست و چه بسا بر برخي همتايان خود برتريهايي تا امروز داشته است. بر همين اساس هم سازمان غذا و داروي کشورمان مجوز مصرف اضطراري آن را با بررسي مدار تکنيکال آن صادر کرده و هيات امناي ارزي وزارت بهداشت و يا شرکتهاي خصوصي مي توانند بحث خريد و ورود را عملياتي کنند.
بررسي مستندات چند واکسن ديگر
وي همچنين درباره مقدمات انجام شده براي واردات ديگر واکسنهاي موجود عليه کوويد19 گفت: از بين واکسنهاي موجود و در دسترس در دنيا، تعدادي ديگر نيز مستندات فني خود را به سازمان غذا و دارو کشورمان ارايه کرده اند يا در حال تکميل مدارک هستند و اين مستندات در دست بررسي است. اين واکسنها از مبداء روسيه، چين و هند هستند و به محض آنکه مستندات از طريق کميسيون تشخيص صلاحيت ساخت و ورود دارو و مواد بيولوژيک تاييد شود و مجوزي صادر شود، آنها هم اطلاع رساني خواهند شد و مي توانند وارد کشور شوند. اين روند بررسي براي واکسنهاي ديگر هم که ممکن است در سبد کووکس سازمان جهاني بهداشت باشند نيز انجام خواهد شد؛ چنانکه اين واکسن اسپوتنيک نيز فعلا از زمره 10 واکسني است که فرايند تاييد و ورود به سبدکوواکس را سابميت کرده و توسط WHO در دست بررسي است ليکن کوواکس هنوز توزيع واکسني نداشته است. سخنگوي سازمان غذا و دارو از تفاهم صورت گرفته براي انتقال دانش فني اسپوتنيک V و توليد مشترک آن در کشورمان خبر داد و گفت: مجوز مصرف اضطراري اسپوتنيک V در کشورمان در ادامه طبق تفاهمات فعلي با انتقال فناوري و توليد مشترک آن نيز همراه خواهد بود و به اين ترتيب همکاري مشترک بيوتکنولوژي و صنعت واکسنسازي بين ايران و فدراسيون روسيه در دستور کار است و با توجه به زيرساختهاي عظيم روسيه در اين حوزه و توانمندي بالاي ايران، قطعا اين همکاري ها جايگاه هر دو کشور را در حوزه بيوتکنولوژي و واکسنسازي در دنيا ارتقا خواهد داد. وي افزود: با توجه به اينکه ايران تبديل شدن به يک هاب منطقهاي توليد واکسن را هدفگذاري کرده، قاعدتا اين اقدامات و مشابه آن مي تواند دستيابي به اين هدف را تسهيل کند.
نقش مذاکرات ديپلماتيک براي خريد واکسن
سخنگوي سازمان غذا و دارو در بخش ديگري از صحبتهايش با اشاره به نقش مذاکرات ديپلماتيک براي تامين و خريد واکسن کوويد، گفت: با توجه به اينکه تا ماههاي آينده، تعداد واکسنهاي توليدي و عرضه شده با تقاضا در بازار مطابقت ندارد، قاعدتا تامين آن نيازمند مذاکرات ديپلماتيک و پيگيري از مسير ديپلماسي خواهد بود و در اين زمينه وزارت امور خارجه و سفراي ايران در کشورهاي مبداء، نقش تسهيلگر داشته و خواهند داشت و اقدام موثر در اين رابطه قابل تقدير است نه اينکه توسط افراد ناآگاه يا حتي با اغراض سياسي خاص اين تلاشها وارونه جلوه داده شود. جهانپور همچنين گفت: اميدواريم با ورود اولين محمولههاي واکسن کوويد19 به کشور، آغاز کمپين واکسيناسيون عليه اين بيماري را در کشور شاهد باشيم. بعد از آن نيز از طريق واکسنهاي مورد تاييد و انتخاب سازمان غذا و دارو در سبد کوواکس با محوريت سازمان جهاني بهداشت، روند واکسيناسيون ادامه خواهد داشت. در بهار 1400 نيز اميدواريم روند واکسيناسيون عليه اين بيماري با واکسنهاي توليد داخل ادامه يابد و به اين ترتيب در صورتي که اتفاق غيرمنتظرهاي در ساختار ويروس و واريانتهاي جديد آن رخ ندهد، تا پايان سال 1400 کمپين واکسيناسيون عليه کوويد 19 را در کشور به پايان رسانيم. جهانپور در پايان تاکيد کرد: دولت و نظام سلامت در مقابل ورود واکسن موثر و ايمن براي مديريت کوويد 19 خود را مسوول ميداند و در اين رابطه از هيچ تلاشي فروگذار نکرده است و البته انتظار مي رود افراد و نهادهاي مختلف مسئوليت اجتماعي و اخلاقي خود در اين رابطه را ايفا کرده و از دامن زدن به مسائل حاشيه اي خودداري کنند.