کاهش قیمتی که در عمل اتفاق نمی‌افتد؟

آرمان‌ملی- محمدسیاح: تردیدی وجود ندارد که کاهش قیمت در هر حوزه به نفع مصرف کننده تمام خواهد شد اما این روند در حوزه بلیت هواپیما فارغ از زیان و مشکلاتی که در نتیجه قیمت گذاری دستوری و لزوم رعایت کف ۶۰ درصدی مسافر در دوران کرونا به ایرلاین‌ها تحمیل کرده به دلیل آنچه تعیین کف و سقف قیمتی گفته می شود عملا امکان پذیر نبوده و همچون روال گذشته ایرلاین ها در زمان عادی تخفیفات خود را ارائه می‌دهند بنابراین آنچه در واقعیت اتفاق افتاده تبلیغاتی است که وزیر راه و شهرسازی از ابتدایی‌ترین قانون نرخ شناور استفاده کرده است. تعیین قیمت بلیت هواپیما از زمان شیوع کرونا در ایران به یکی از معضلات جدی در حوزه سفرهای هوایی بدل شده است، چراکه اولا به‌دلیل ترس مردم از آلودگی‌های ویروسی و بیماری کرونا سفرها به‌شدت کاهش پیدا کرد و از طرفی با از سرگیری پروازها و افزایش مسافر ایرلاین‌ها مجاز به فروش 60 درصدی بلیت شدند. این درحالی اتفاق افتاد که هزینه‌های خدمات پروازی در کشور به‌دلیل نبود ثبات در اقتصاد و افزایش نرخ دلار و دلاری‌بودن هزینه‌های ایرلاین‌ها به‌شدت رشد کرد و افزایش قیمت بلیت با کاهش حجم مسافر در هواپیماها هم جبران نشد. از این‌رو هر از چندگاهی ایرلاین‌ها با تخطی از مجوزهای صادر شده برای میزان فروش بلیت یا افزایش نرخ بلیت؛‌ سعی در جبران آن داشتند که صدای اعتراض مسافران را درآورد. در این شرایط سازمان هواپیمایی وارد موضوع شده و با جریمه چند ایرلاین قیمت را به نرخ مصوب برمی‌گرداند. با این حال افزایش روز‌افزون هزینه‌ها تا جایی پیش رفت که این بار صدای ایرلاین‌ها بلند شد. حالا با برداشتن محدودیت فروش بلیت، کاهش قیمت در دستور کار وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته است. با این حال با توجه به عدم ثبات نرخ دلار، هزینه‌های ایرلاین‌ها در حال افزایش است و از طرفی با ادامه تحریم صنعت هوایی و فرسودگی هواپیماها و نبود قطعات و تجهیزات رشد هزینه سرپاماندن ایرلاین‌ها به‌شدت افزایش یافته و از این‌رو دستور کاهش قیمت جدید وزیر راه و شهرسازی به مزاج ایرلاین‌ها خوش نیامده است. در شرایطی که بسیاری از ایرلاین‌ها در فشار تحریم سعی در حفظ همین خدمات حداقلی به مردم هستند و هر روز با افزایش نرخ دلار زیان‌های بیشتری را متحمل می‌شوند، «رستم قاسمی»، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم اعلام کرد که در شورایعالی هواپیمایی کشور کاهش ۱۵ درصدی قیمت بلیت هواپیما از اول آذر در دستور کار خواهد بود. این کاهش قیمت هر چند برای مسافران خوشایند است، اما از آن طرف یکی از مهمترین بخش‌های خدماتی کشور را در فشار قرار می‌دهد. البته مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اشاره به اینکه با رایزنی‌های وزیر راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشوری قرار بر این شده تا به نفع مردم قیمت بلیت هواپیما کاهش پیدا کند، گفته است که «از اول آذر قیمت بلیت هواپیما با کاهش متوسط 13 درصدی به فروش می‌رود. کاهش نرخ بلیت هواپیما برای مسیرهای داخلی از 2 تا 28 درصد کاهش است، اما برای مسیرهایی مانند تهران– بم میزان کاهش نرخ بلیت هواپیما 33 درصد است. البته همچنان قیمت بلیت هواپیما براساس قواعد آزادسازی نرخ‌‌ها به فروش می‌رود و قیمت‌ها شناور است و قرار نیست به نرخ مصوب برگردیم. مهمترین شرط ما برای کاهش قیمت عدم افزایش قیمت ارز است و این قیمت‌ها را براساس نرخ ارز بازار آزاد و دلار 28 هزار تومانی بسته شده است. قرار بر این است برای جبران هزینه‌ ایرلاین‌ها با این کاهش قیمت بلیت، قیمت تمام شده پرواز را کاهش دهیم و تسهیلاتی در بخش‌های مختلف از جمله فرودگاه‌ها و... به آنها ارائه شود.»
 ماراتن افزایش و کاهش نرخ!
ایرلاین‌ها بدون داشتن مصوبه و حتی اطلاع‌رسانی از روزهای نخست تیر امسال اقدام به افزایش قیمت بلیت هواپیما تا بیش از 30 درصد کردند و از آن زمان تا هفته گذشته با وجود هشدارها و مخالفت‌های متعدد از سوی وزیر وقت راه و شهرسازی و مسئولان سابق سازمان هواپیمایی اتفاقی در این زمینه نیفتاد و جلسات متعددی هم که بین محمد اسلامی ‌و نمایندگان ایرلاین‌ها برگزار شد بی‌نتیجه باقی ماند، اما بالاخره سه‌شنبه هفته گذشته محمد محمدی‌بخش، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری خبر از توافق با ایرلاین‌ها برای کاهش قیمت بلیت هواپیما در پی برداشته‌شدن محدودیت‌هایی مانند محدودیت پذیرش 60 درصدی مسافر از ابتدای آذرماه داد. افزایش‌های سرخود قیمت بلیت هواپیما از سوی ایرلاین‌ها و کاهش‌های دستوری متعدد باعث نوعی سردرگمی‌ و بی‌اعتمادی مسافران به ایرلاین‌ها و همچنین وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشوری شده است و عدم ثبات در این حوزه حتی بسیاری از مسافران را هم از سفرهای هوایی پشیمان کرده است. به‌هرحال یکبار برای همیشه باید فرمول تعیین قیمت بلیت هواپیما اصلاح و ابلاغ شود. اینکه هر از چندگاهی خود ایرلاین‌ها یا دولت برای قیمت بلیت تصمیم بگیرند یا برسر کاهش و افزایش آن دعوا کنند مشکلی را حل نخواهد کرد. ضمن اینکه دولت باید به‌جای دخالت در نرخ‌گذاری به کاهش تورم و افزایش ارزش پول ملی و کاهش نرخ دلار و بهبود فضای اقتصادی کشور و برداشتن تحریم‌ها و فراهم‌سازی خرید هواپیماهای جدید کند تا ایرلاین‌ها بتوانند با ارائه خدمات بهتر و بروز نرخ خود را تعیین کنند.
 تعیین نرخ به‌صورت شناور 
جعفرزاده، ‌سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور در این باره به «آرمان‌ملی»‌ گفت: کاهش نرخ بلیت هواپیما و زیان یا نفع ایرلاین‌ها از این موضوع، بسته به نوع نگاه به صنعت حمل‌ونقل دارد. زمانیکه کرونا پیش آمد درصد پروازها به میزان 90 درصد کاهش یافت و به‌دلیل توصیه‌های بهداشتی مقابله باکرونا محدودیت‌های سنگینی اعمال شد. او ادامه داد: ایرلاین‌ها در این بخش تحت فشار زیادی قرارگرفتن و در زمان پیک پروازها یک مقدار قیمت‌ها را افزایش دادند تا بتوانند سرپا بمانند. یعنی گاهی اوقات با این دیدگاه به افزایش قیمت‌ها نگاه شده است. بعد که وضعیت به‌دلیل افزایش واکسینه بهتر شد شرکت‌های هواپیمایی هم مصمم شدند تا در مسیرهای داخلی حدود 2 تا 28 درصد به شکل کلی و حدود 12 درصد به‌صورت میانگین از میزان نرخ بلیت کاهش دهند. جعفرزاده اضافه کرد: گاهی اوقات اشتباهاتی که ممکن است صورت بگیرد این است که در زمان‌های کم و زیادشدن نرخ از میزان سقف تعیین شده نرخ؛ براساس وضعیت بازار و عرضه و تقاضا متفاوت شود و به همین دلیل این تصور ایجاد شکل می‌گیرد که نرخ افزایش پیدا کرده است ولی اینطور نیست. ‌سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور افزود: نرخ نامه تمامی مسیرهای پروازی از طریق انجمن شرکت‌های هواپیمایی تعیین شده و روی سایت همین انجمن هم موجود و قابل دسترس است. به عبارت ساده‌تر شرکت‌های هواپیمایی می‌توانند نرخ بلیت را تا سقف تعیین شده به‌صورت شناور و براساس زمان و مسیر و شرایط فروش بلیت تعیین کنند. او تاکید کرد: این کاهش نسبت به نرخ‌های گذشته انجام و تعیین شده است. به‌عنوان مثال اگر نرخ تهران- مشهد فرضا یک‌میلیون‌وصدوهفتادهزارتومان بوده الان حدود 900 هزارتومان است و این میزان کسر با توجه به ویژگی مسیرها متفاوت است. 
 همه چیز با دستور حل نمی‌شود
اقتصاد دولتی خود به‌تنهایی معضلی جدی برای اقتصاد کشور محسوب می‌شود، چون دولت خود را متولی تمامی‌ بخش‌های اقتصادی می‌داند و از این‌رو برای سعی می‌کند همه‌چیز را دستوری کنترل کند حتی اگر در این زمینه دانشی نداشته باشد. در مورد ایرلاین‌ها هم همین است و چون همه ایرلاین‌ها وابسته به دولت و زیرمجموعه ایران‌ایر هستند،‌ مجموعه دولت با وجود اینکه می‌داند ایرلاین‌ها در شرایط سختی هستند دست به اصلاح قیمت می‌زند. البته که باید حقوق مسافران در تعیین نرخ بلیت هواپیما مورد توجه قرار بگیرد ولی دخالت دولت در این موضوع هیچ کمکی نخواهد کرد و چون دولت به پرداخت برخی از یارانه‌ها و پوشش هزینه‌ها از طریق ارائه خدمات متوصل است،‌ سعی در کاهش دستوری قیمت دارد. به‌هرحال کاهش قیمت بلیت هواپیما به‌صورت دستوری در آینده به تبعات خود را نشان خواهد داد و تا آن زمان دولت باید راهی برای بهبود اقتصاد و کاهش تنش‌های اقتصادی کشور و ثبات پیدا کند تا شاید بتوان بدون دخالت در قیمت‌گذاری ارائه خدمات هواپیمایی ادامه پیدا کند. آقای وزیر راه و شهرسازی هم باید بداند که دستوری عمل‌کردن در حوزه قیمت‌گذاری هیچگاه نتیجه مثبتی برای کشور به‌ویژه صنعت هوانوردی کشور نداشته و نخواهد داشت چراکه این صنعت در حال حاضر هم در فشار تحریم؛‌ زیان‌دیده است.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه