لزوم توجه به سلامت روان در بحران‌ها

معاونت آموزش، پژوهش و فناوري جمعيت هلال احمر با بيان اينکه بحران ها عوارض رواني شديدي را ايجاد مي کند، گفت: در کشور ما در بسياري از مرحله ها براي برخورد با بحران به دست آورد خوبي رسيديم، اما اگر به ارتقاء سلامت روان نيز بپردازيم مي توانيم اين پازل را تشکيل کنيم. دکتر خسرو رحماني در يک وبينار آموزشي در خصوص بحران و ارتقاي سلامت روان که جمعيت هلال احمر با همکاري سازمان نظام روانشناسي و انجمن علمي مطالعات زنان برگزار کرده بود، اظهار کرد: بحران حادثه‌اي است که معمولا به صورت ناگهاني اتفاق مي افتاد و باعث بي ثباتي در جامعه مي شود و مشکلات و حوادث پي در پي را به دنبال خواهد آورد. به طوري که مجموعه زيادي از يک کشور بايد کمک کنند تا اوضاع به حالت عادي باز‌گردد.

ضرورت پيشگيري از وقوع بحران‌ها

وي با بيان اينکه پيشگيري از وقوع بحران‌ها بحث مهمي است، اظهارکرد: اما برخي از بحران‌ها قابل پيشگيري نيست، مثل بحران‌هاي طبيعي مثل زلزله که البته برخي بحران‌هاي طبيعي نيز قابل پيشگيري است. رحماني گفت: بنابراين پيشگيري از بحران‌ها مهم است و در مواردي که قابل پيشگيري نيست کاهش مخاطرات بحران را بايد با آموزش‌هاي صحيح به مردم مد نظر داشت و جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران بنابر قانوني که مصوب شده و در آخرين بار در سال 98 ابلاغ شده است، مسئول رفع بسياري از مخاطرات و بحران هاي طبيعي و حتي انسان ساختي است که در کشور رخ مي‌دهد.وي تاکيد کرد: هلال‌احمر هم بحث آموزش همگاني براي پيشگيري از مخاطرات بحران‌ها و هم رفع خود بحران‌ها تا عادي شدن شرايط را با همکاري بسياري از سازمان‌هاي ذي‌ربط برعهده دارد. معاونت آموزشي، پژوهش و فناوري جمعيت هلال احمر تاکيد کرد: يکي از عوارضي که در بحران ها اتفاق مي افتد مسايل و عوارض رواني بعد از بحران است که در اين سمينار قرار است به آن پرداخته شود که چه اقداماتي بايد انجام شود تا مردم زندگي طبيعي خود را بازيابند. وي گفت: بحران تقسيم مي‌شود به بحران‌هاي اقتصادي، حوزه سلامت، و...که در اينجا بحث ما بحران ناشي از حوادث طبيعي است. نمونه بارز آن زلزله‌هايي است که رخ مي‌دهد. ما در کشور زلزله‌خيز زندگي مي‌کنيم و به فاصله ميانگين 10 سال زلزله با ميانگين هفت ريشتر در کشور داريم. در طول 30 سال گذشته زلزله منطقه منجيل و رودبار، زلزله بم، زلزله کرمانشاه را پشت سر گذاشتيم که خرابي‌هاي زيادي را به بار آوردند. وي گفت: سيل نيز يکي از حوادث طبيعي مهمي است که باعث بحران زيادي مي شود. بحران خشکسالي هم يکي ديگر از بحران‌هايي است که با آن مواجه هستيم. بنابراين بحران‌هاي طبيعي دو دسته قابل پيشگيري و بحران‌هاي غير‌قابل پيشگيري هستند که البته مي توانيم از عوارض آن‌ها جلوگيري کنيم. وي گفت: نمونه بحراني که خوب مي‌توانيم با آن مواجه شويم سيل است که اگر اقدامات درستي انجام شود خرابي‌هاي ناشي از سيل بسيار کاهش پيدا مي‌کند. وي ساخت‌و ساز در مسيل‌ها را يکي از علل افزايش خسارت سيل دانست و گفت: اين يک بحران خود ساخته است پس اينطور نيست که همه بحران‌هاي طبيعي را رها کنيم تا اتفاق بيفتد و پس از آن بحران را مديريت کنيم. وي گفت: با آموزش‌هاي صحيح، اقدامات پيشگيرانه و بهسازي محيط مي‌توانيم راحت‌تر با بحران مواجه شويم، زلزله هم به گونه‌اي است که با مديريت صحيح سازه‌ها مي‌توانيم آن را کنترل کنيم. کشور هايي هستند که زلزله‌هاي با ريشتر بالا در آن رخ مي‌دهد اما خسارت زيادي به بار نمي آورد. زماني که ساختمان‌ها خراب نشود طبيعتاً بحراني رخ نداده و جامعه روند طبيعي زندگي خود را طي مي کند. پس اقدامات آموزشي و زيرساخت‌ها کمک کرده که در کشوري مثل ژاپن زلزله به بحران اجتماعي تبديل نمي‌شود. رحماني اظهار کرد: پس بحران را مي‌توانيم پيشگيري کنيم و در زمان بحران هم بايد مشکلات مردم را به حداقل برسانيم و پس از آن با انجام اقداماتي جامعه را زودتر به حالت عادي خود بازگردانيم.

تاثير حوادث طبيعي بر بهداشت رواني جامعه

وي افزود: در حوادث طبيعي بر بهداشت رواني جامعه استرس شديدي ايجاد مي‌شود که البته با اقدامات پيشگيرانه مي شود استرس را به حداقل رساند. در هلال احمر هم يکي از اقداماتي که انجام مي‌دهيم افزايش تاب آوري در جامعه است که افراد بتوانند در زمان بحران رفتار خردمندانه‌اي داشته باشند. معاونت آموزشي، پژوهش و فناوري هلال احمر اظهار کرد: معمولا به مسائل رواني بحران هاي طبيعي کمتر توجه مي شود و به مسائل جسماني و مالي معطوف مي‌شود در حالي که بازماندگان تحت استرس شديد قرار گرفتند. در کشور ما در بسياري از مرحله ها به دست آورد خوبي رسيديم اما اگر به ارتقاي سلامت روان نيز بپردازيم مي‌توانيم اين پازل را تشکيل دهيم. وي در خصوص استرس‌هاي حين بحران نيز گفت: قطع شدن خدمات شهري، شنيدن صداي افرادي که کمک مي خواهند، بروز آسيب هاي جسماني، دسترسي محدود به خدمات پزشکي، اختلالات استرس پس از حادثه، سوگ و افسردگي و... از مهم ترين عوامل استرس زاي حين بحران است. وي ادامه داد: فاز اول حادثه فاز حاد با بحران است و معمولا چند هفته پس از حادثه مردم آرامش نسبي خواهند داشت و چند ماه پس از حادثه با واقعيت هاي حادثه رو‌به‌رو مي‌شوند که گاهي اين مورد زمان‌بر خواهد بود. بنابراين بايد افرادي که استرس يا افسردگي شديد دارند شناسايي شوند.

از اقدامات بي‌درنگ جلوگيري کنيم

رحماني اظهار کرد: از اقدامات مهمي که بايد انجام شود شناسايي افرادي است که شناخته نشده‌اند، در يک حادثه نيز تعداد نفراتي که فوت مي‌کنند کمتر و مجروحين جسمي بيشتر هستند؛ متاسفانه آسيب‌ديدگان رواني ديده نمي‌شوند که بعدها شناخته مي‌شوند. وي افزود: در زلزله رودبار 68 درصد افراد دچار افسردگي شدند و اختلالات رفتاري کودکان تا 60 درصد گزارش شده است. در زلزله اردبيل 47درصد کودکان و 76درصد بزرگسالان دچار اختلال پس از حادثه شدند. پس به اين نتيجه مي‌رسيم که بحران ها عوارض رواني شديد را ايجاد مي‌کند. رحماني گفت: نياز است که در زمان بحران اطلاع رساني درستي داشته باشيم و نيرو‌هاي آموزش ديده درستي که بتوانند مشاوره صحيح انجام دهند هم آموزش بيشتري ببينند و هم وسعت بيشتري پيدا کنند. وي گفت: در خصوص بحث‌هاي مداخله در بحران بايد ترجيحا اقدامي انجام دهيم که افراد از اقدامات بي‌درنگ جلوگيري کنند، به عنوان مثال گاهي تيم‌هايي را که براي توزيع اقلام اعزام مي‌کنيم، مردم با آن‌ها خشمگين رفتار مي‌کنند که اين واکنش‌ها بي‌درنگ است و بايد آموزش دهيم و کمک‌هاي مالي نيز سريع باشد.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه