چرا ارابه مرگ تولید می‌کنید؟

نعمت احمدی حقوقدان

تصادف زنجیره‌ای محور مواصلاتی بهبهان- رامهرمز از این بابت که بیش از 50 اتومبیل در برخوردی زنجیره‌ای دچار حادثه شدند و جان پنج را گرفت و 41 نفر را راهی بیمارستان کرد، مهم است. بلکه از این بابت که به گفته سردار سیدکمال هادیانفر 28 خودرو در این تصادف زنجیره‌ای آسیب جدی دیده‌اند که 27 دستگاه از ماشین‌های آسیب دیده جدی ساخت دو کارخانه مهم خودروسازی کشور که تحت حمایت همه‌جانبه مسئولان هستند، است. این تصادف زنجیره‌ای از این بابت مهم است که از معدود مواردی از این دست است که رئیس پلیس کشور چند سوال اساسی خطاب به خودروسازان را مطرح کرد. کاش سوال نهاد زیرمجموعه خود را که در پایان نوشته آوردم هم مطرح می‌کردند. چرا ارابه مرگ تولید می‌کنید؟ چرا استانداردها کنترل نمی‌شود؟ چرا وزارت صمت کنترل نمی‌کند و در نهایت رئیس پلیس به این نتیجه می‌رسد که خودروسازها در این حادثه باید پاسخگو باشند و به مراجع قضائی معرفی شوند. یک لحظه مجسم کنید، سرنشین یکی از خودروهای وطنی هستید که با پرداخت هزینه‌ای بیش از آنچه در دیگر کشورها برای خرید اتومبیل پرداخت می‌شود، ماشین ناقص تولید داخل را در نوبت طولانی خریداری می‌کنید و علت آن در محدودیت یا بهتر است بگویم اجبار در خرید وسیله نقلیه غیررقابتی تولید داخلی است. چه نهاد و مرجعی بر همین اتومبیل ناقصل‌الخلقه‌ای که ظرف بیش از 50 ساله‌ای که از تولید اولین اتومبیل مونتاژ داخلی گذشته است، نظارت دارد. سازمان ملی استاندارد ایران تعیین کننده استانداردهای تولید اتومبیل است و ظاهرا سازمان ملی استاندارد ایران ادعای بزرگی را همیشه تکرارکرده است. به این گفته آقای فریدون بلغاری، مدیر سابق نظارت بر اجرای استاندارد ملی اتومبیل توجه کنید. «استانداردهای اجباری که در کشور وجود دارد دقیقا با استانداردهای روز اروپایی مطابقت می‌کند وخودروسازان مکلف هستند تا خودروهای تولید داخلی را با همان استاندارد تولید کنند.» نمی‌دانم اگر گفته آقای بلغاری درست است، پس این تصادف و کشتار و نقص عضوهایی که در جاده‌ها داریم و آسیب جدی که اتومبیل‌های تولید داخلی در هر حادثه می‌بینند از کجا ناشی می‌شود؟! اگر استاندارد مطابق استانداردهای روز اروپایی است. اما پرسش اصلی این است که متر و معیار استاندارد ملی ایران با کدام موازین استانداردهای جهانی سنجیده می‌شود که ایربگ 27 اتومبیل از اتومبیل‌های آسیب جدی‌دیده تصادف زنجیره‌ای بهبهان- رامهرمز فعال نشد. اینکه ادعا شده است که ایربگ در یک سرعت مشخصه به بالا باز می‌شود، حرف تازه‌ای است که برای رد گم کردن از طرف خودروسازان مطرح شده است یا اینکه ممکن است صاحبان خودرو ایربگ اتومبیل خود را غیرفعال کرده باشند. ایربگ با ضربه باز می‌شود و ضربه به 27 اتومبیل ساخت داخل آنقدر شدید بوده است که به گفته رئیس پلیس راهور آسیب جدی دیده‌اند. اگر مدعی‌العموم در پی پاسخ دادن به اولین سوال رئیس پلیس باشد و دنبال چرایی تولید ارابه مرگ برود، شاید بعد از بیش از نیم قرن از تولید اولین اتومبیل داخلی که فی الواقع تولید نیست بلکه سرهم‌سازی دست و پا شکسته از تولید چندین قطعه ساخته شده است که بعد از دادگاه یکی از بزرگ‌ترین قطعه‌سازها در دادگاه‌های مفاسد اقتصادی مشخص شد قطعه نامرغوب وارداتی را به عنوان قطعه تولید داخل به خودروسازان تحویل می‌دهند. این ارابه مرگ تحت نظارت سازمان ملی استاندارد و زیر نظر وزارت صمت تولید می‌شود سه متهم اصلی دارد و چند متهم فرعی. متهمان اصلی یعنی خودروسازان که به‌رغم انباشت ضرر سالیانه باز هم به تولید خودروی ناقص یا بهتر است گفته شود به تعبیر رئیس پلیس ارابه مرگ ادامه می‌دهند. ارابه مرگی که هم در جاده‌ها می‌کشد، هم در شهرها به علت نقص لوازم موجب مرگ و نقص عضو می‌شود و هم در طی این سال‌ها نتوانسته به استاندارد معمولی یعنی یورو 4 برسد بلکه به گفته مسئولان نظارتی متاسفانه اتومبیل‌های داخلی استانداردهای یورو 2 را دارند که پرمصرف‌ترین خودرو در نوع خود را به صورت ناقص تحویل مصرف‌کننده مجبور می‌دهند. به این بخش از سخنان آقای رضا شیوا، رئیس شورای رقابت که در نشست خبری بیان داشته است، توجه کنید. ایشان از آمارهایی رونمایی کرد که جای تامل دارد. خودروسازان تا پایان شهریور 40هزار میلیارد تومان زیان انباشته را ثبت کرده‌اند. یعنی هم ماشین تولید کرده‌اند، هم 40هزار میلیارد تومان زیان به زیان‌های سابق خود انباشت کردند. این رقم با افزایش هفت و نیم درصدی به 43 هزار میلیارد رسیده است. بر این اساس زیان تولید نیز در مقایسه با 9ماهه سال گذشته رشد 36 درصدی نشان می‌دهد. خودروسازان در سال جاری با مجوز وزارت صمت سه بار اقدام به افزایش قیمت کردند. این در شرایطی است که تصور می‌شد با روند صعودی قیمت‌ها، از زیان انباشته یا در نهایت از زیان تولید در سال جاری کاسته شود اما این اتفاق نیفتاد و براساس استعلام شورای رقابت از بانک مرکزی، شرح نرخ تورم بخشی برای محصولات ایران‌خودرو و خودروسازی سایپا در بازه زمانی سه ماهه از آخرین مجوز افزایش قیمت رشدی حول وحوش 14 درصد را به خود اختصاص داده است. یعنی علاوه بر تورم 14 درصد هم رشد قیمت داشتیم. کالای معیوب و ناقصی که در بازاری که عوامل مختلف باعث شده‌اند تولیدی بی‌رقابت به دست مصرف‌کننده مجبور برسد، با قیمتی بالاتر از استاندارد جهانی قیمت‌گذاری و تحویل مردم می‌شود. و با تاسف آمار تلفات جاده‌ای کماکان سیر صعودی به خود گرفته است. حال که با حضور وزیر اقتصاد ترکیب شورای رقابت دستخوش تغییر شده است باید گفت برابر قانون اساسی که مسئولیت هر یک از وزرا باعث مسئولیت هیات وزیران در موضوع می‌شود، علاوه بر شورای رقابت، سازمان ملی استاندارد، هیات دولت را هم به لحاظ عضویت وزیر اقتصاد در شورای رقابت در قبال تولید ارابه مرگ، مسئول دانست. نقش شورای رقابت در سال 99 به گفته کارشناسان صنعت خودرو باعث افزایش شدید قیمت خودرو در ایران شد. ایران از نظر جغرافیایی کشور وسیعی است. با 217هزار کیلومتر جاده، با داشتن 44 میلیون راننده دارای گواهینامه و 33 میلیون وسیله نقلیه در هزار و 47 شهر کشور. این آمارها را رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا اعلام کرده است. به گفته سردار حاجیان‌فرد، در حال حاضر 45 هزار کیلومتر جاده اصلی در کشور داریم که 56 درصد از تصادفات در 10 استان اتفاق می‌افتد. در حالی که 1585 نقطه حادثه خیز در کشور داریم که عامل 56 درصدی جان‌باختگان تصادفات را به خود اختصاص داده‌اند. به این بخش از گفته‌های حاجیان‌فرد توجه کنید: «امروزه سهم خودروسازان در میزان کشته‌شدگان جاده‌ای کم نیست. برخی خودروسازان ارابه مرگ تولید می‌کنند. پراید و آردی نباید در جاده‌های کشور تردد کنند چراکه ایمنی لازم را ندارند.» همین بخش از سخنان سردار را شاهد مثال می‌گیرم و انگشت اشاره را به سوی آخرین نهاد مسئول که سهمی در وقوع حوادث جاده‌ای دارد، نشانه می‌روم. چرا پلیس ما با علم به اینکه ارابه مرگ تولید می‌شود و اعلام می‌کند در تولید، استانداردهای مورد لزوم رعایت نمی‌شود و مستقیما از دو محصول پراید و آردی یاد می‌کند، این اتومبیل‌ها در طول سالیان گذشته تولید و نمره‌گذاری شده‌اند. می‌دانیم که ایران و کره جنوبی به طور همزمان وارد دنیای تولید اتومبیل شدند. عمر هیوندای کره جنوبی هم‌سن و سال تولید پیکان برادران خیامی در ایران است. حالا نگاه کنید به برند هیوندا که از آغازین سال‌های تولید زیر همین نام اما با واریانت‌های مختلف تولید شد و جاده‌های پنج قاره را در تصرف و بعضا درانحصار خود دارد اما پیکان، خواهرخوانده هیوندای کره جنوبی در خانواده پرجمعیت ایران خودرو متولد و با بی‌برنامگی مدیران ایران خودرو، ده‌ها خواهر و برادر ناتنی از پدر یا مادرهای مختلف به عنوان فرزند ناقص‌الخلقه وارد جاده‌های کشور کرده. فرزندان ناقص‌الخلقه‌ای که اگر به اسامی رنگارنگ آنها از بدو تولد تا این زمان نگاه کنیم، نتوانستند دورتر از جاده‌های ایران جای پایی پیدا کنند و در جاده‌های کشور هم به ارابه مرگ شهرت یافتند.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه