آرمان ملي: «رويه و اعتقاد من اين است که بدون آنکه فرياد بزنم، يا در دام هياهوي تبليغاتي گرفتار شوم يا در جنگ لفظي و کلامي با ديگران، منابع ارزشمند کشور را معطل تصميمگيري کنم، به شما گزارش دهم. هم از گذشته و هم از برنامههاي پيشرو تا از دل همه تهديدها، محدوديتها، چالشها، بيانصافيها، تخريبها و... راهکارهايي براي برونرفت از چالشهاي پيشروي کشورمان شناسايي و اجرايي شود. با پذيرش برخي نقدها به مدل سياستورزي شخصي اينجانب يا برخي اقدامات و تصميمهاي گذشته، از زحمات ارزشمند بسياري از همکارانم در فراکسيون اميد يا چهرههايي ناشناخته در مجلس سپاسگزارم که لوايح و مصوبات ارزشمندي براي احقاق حقوق و يا اصلاح ساختارهاي کشور پيگيري و مصوب کردند». اين سطور بخشي از نامه محمدرضا عارف خطاب به مردم است. عارف رئيس فراکسيون اميد مجلس بود؛ همان فراکسيوني که اعضايش در ليست انتخاباتي به اسم اميد درانتخابات مجلس 94 حضور داشتند و به مجلس راه پيدا کردند. اين فراکسيون در طول فعاليت 4 ساله خود با فراز و فرودهايي مواجه بود و برخي از اعضاي آن مواضعي اتخاذ ميکردند که همراه با ديگر نمايندگان ليست اميد نبود. محمدرضا عارف در کسوت رئيس فراکسيون تلاش کرد ديدگاههاي همه اعضاي فراکسيون را همسو سازد که در برخي مواقع موفق و در برخي مواقع ديگر ناموفق بود. اما سکوت عارف در برهههايي که انتظار موضعگيري از او بود بيشترين انتقادات را روانه فراکسيون اميد ميکرد؛ چرا که همگان منتظر بودند تا آقاي رئيس در برخي اتفاقات چالشي به نوعي با مخالفان اتمامحجت کند يا از موانعي بگويد که سبب شده نمايندگان اين فراکسيون در مسير تحقق اهداف تعيين شده موفق نباشند. از کارشکني نمايندگان دلواپسي بگويد که تلاش کردند با هر ترفندي مانع تصويب طرحهاي فراکسيون اميد شوند تا موفقيتي در کارنامه اصلاحطلبان ثبت نشود. برخي نظرات غيرهمسو در فراکسيون اميد را حاصل سکوت و عدمموضعگيري قاطع عارف ميدانند و او هم هيچگاه تلاش نکرد اين اتهامات را از خود دور کند. در روزي که مجلس به پايان رسيد يکي از طعنهها چنين بود که مجاس تمام شد و سکوت عارف شکسته نشد! با اين همه نامهاي منتشر شد که نويسنده آن محمدرضا عارف بود؛ نامهاي خطاب به مردم ايران!
تصديق نقدها
عارف در اين نامه به دليل سکوت خود حتي در آخرين روز کاري مجلس چنين اشاره کرده است که «بنا داشتم نکات اصلي اين گزارش را در نطق سالانه خود در مجلس شوراي اسلامي ارائه کنم که متاسفانه مطابق با برنامه تعيين شده، فرصت ارائه آن مهيا نشد. قطعا جمعبندي تحليلها جهت استفاده در اختيار دولت، مجلس و قوهقضاييه قرار خواهد گرفت و پيشنهادي براي تدوين راهکار آينده جريان اصلاحطلبي خواهد بود». اين عبارات نشان ميدهد عارف از پوسته نمايندگي مجلس خارج شده و برنامهاي که مدنظر دارد بهبود شرايط در جريان اصلاحات است. او در بخشي از اين نامه چنين آورده است که «اگر از گذشته ميپرسيد، از عملکرد دولت تدبير و اميد يا از عملکرد مجلس دهم شوراي اسلامي يا از کارکرد فراکسيون اميد و شورايعالي سياستگذاري اصلاحطلبان ايران اسلامي. پاسخ من تصديق بسياري از نقدهاي شما به ناکارآمديها يا فرصتسوزيهاست. پاسخ من همراهي با ديدگاه شما در خصوص وجود تضادها و تقابلهايي است که مانع از عملکرد درست نهادهاي اجرايي و تقنيني ميشود. من با شما هم نظرم که ميتوانستيم در حوزههاي مختلف بهتر عمل کنيم و به انتظارات شما بيشتر نزديک شويم. من قطعا بسياري از نقدهاي شما به خودم را به عنوان رئيس فراکسيون اميد مجلس يا رئيس شوراي عالي سياستگذاري اصلاحطلبان، وارد ميدانم اما در بسياري از موارد هم توضيحات و پاسخهايي وجود دارد که قطعا در آينده در نشستهاي خبري با اصحاب رسانه يا از طريق انتشار گزارشهايي اينچنين با شما به اشتراک خواهم گذاشت.» او ادامه داده است: «ضمن پذيرش نقدها، به شما خواهم گفت که چگونه تلاش شده است بسياري از اقدامات و مصوبات خوب همکارانم در فراکسيون اميد ناديده گرفته شود و سايه نااميدي توسط برخي رسانهها و جريانها و افراد خاص بر سر کشور مستولي شود. با شما خواهم گفت چگونه از دل تکثر آرا، ديدگاهها و اختلافنظرات جدي در درون جبهه اصلاحات، تلاش شد تا رويکرد و راهبرد واحدي در درون جبهه اصلاحات دنبال شود. با شما از بيمهريها و رد صلاحيتهاي گسترده افراد خدوم و کارآمد خواهم گفت تا چگونه رقيبان جبهه اصلاحات از فضاي سرد سياسي و دلخوري بدنه اجتماعي اصلاحطلبان، نهايت بهرهبرداري را با رد صلاحيت گسترده تکميل کنند که اين نه به نفع کشور است، نه به نفع جريانهاي سياسي و حتي اصولگرايان.» رئيس فراکسيون اميد به بخشي از طرحهاي مصوب اين فراکسيون اشاره کرده و آورده است: «مراد از بيان عناوين برخي لوايح، مصوبات، پيگيريها و نظارتها در اين مقال اين است که بهرغم همه محدوديتهايي که وجود داشت چه از سوي دخالت برخي نهادها و چه از سوي برخي همکاران در مجلس و حتي عدمهمراهي افرادي که به نام جريان اميد و اصلاحطلبي وارد مجلس شدند و راهشان را جدا کردند، کارکرد مجلس و بهخصوص فراکسيون اميد ناظر بر اولويتها و چالشهاي کشور و تلاش براي رفع موانع و مشکلات بوده است.»
کارشناسان خارج کشور به کار گرفته شوند
عارف در اين نامه به نگرانيها و دغدغههاي جامعه اشاره کرده و آورده است: «سرمايه اجتماعي ضرورت حياتي براي جوامع بشري است هم براي بقا و هم براي پيشرفت و ارتقا. «صداقت با مردم»، «اقرار به اشتباهات»، «ارائه اطلاعات صحيح و واقعيات»، «دوري از ابهامات» و «رفع محدوديتها و حصرها» شرط اصلي حفاظت از سرمايه اجتماعي و توسعه آن است. دولت و حاکميت بايد مردم را محرم اسرار خود بدانند و دوران سرپوش گذاشتن بر مشکلات، اشتباهات و ناکارآمديها و ايجاد خطکشيها و محدوديتها را پايان دهند. دولت، مجلس و قوهقضائيه در دوران جديد بايد نظامي باز و شيشهاي باشد تا بطن و درون آن عيان باشد؛ از کاستيها گرفته تا قوتها و...» او آگاه است که برخي از افراد خبره و کارشناس خانهنشين شدهاند، بنابراين در اين نامه اين دغدغه را فراموش نکرده و آورده است: «بسياري از متخصصان و کارشناسان شايسته، به واسطه سازوکارهاي نامناسب، گوشه عزلت اختيار کردهاند و کشور از توانمندي آنها بينصيب شده است و در عوض، فرض اصلي بر حضور اطرافيان، معتمدان و مرتبطان مديران ارشد بر مسند امور است.» او در وصف لزوم بهکارگيري متخصصان خارج از کشور چنين نگاشته است: «نهادهاي امنيتي و نظارتي بايد سعهصدر و ظرفيت لازم را براي استفاده از اين سرمايه بينظير فراهم کنند. دولت هم نبايد به اقدامات مقطعي و موردي در استفاده از سرمايه دانشي ايرانيان خارج از کشور اکتفا کند يا در صورت عدمتوفيق در مواردي، اصل اين رويکرد را رها کند.» يکي از منابع شايعهپراکني و هجمه به فراکسيون اميد و اصلاحطلبان فضاي مجازي است که هر روزه چندين شايعه دروغ عليه اصلاحطلبان در آن منتشر ميشود. عارف چنين به اين خطر اشاره کرده است: «فضاي مجازي به جاي افشاگري و پردهدري ميتواند با سعهصدر و آزاد گذاشتن انتخاب افراد، به بستري براي گفتوگوها و تبادل آرا و ايجاد مزيتهاي جديد تبديل شود. محدوديتهاي اعمال شده روي بسترهاي فضاي مجازي و شبکههاي اجتماعي جز به فرصتسوزي و از دست دادن امکان رشد منجر نميشود.»