تاکید رهبر انقلاب بر احیای چوگان
آرمانملي- حسين ردکا: چوگان ورزشي که قدمت آن به600 سال قبل از ميلاد بر ميگردد، نيازمند حمايت بخش خصوصي است. ورزشي که بهنام کشورمان ثبت جهاني شده و رهبر انقلاب بر احياي آن تاکيد دارند.
قدمت
اين بازي از نزديک 600 سال قبل از ميلاد در ايران شکل گرفت و در زمان هخامنشيان بازي ميشده است. چوگان بههنگام کشورگشايي داريوش اول در هند، در آن سرزمين رواج يافت. همچنين در دوره ساسانيان بخشي از فرهنگ، بازيهاي اين دوره بوده است. پس از اسلام تازيان بازي چوگان را از ايرانيان آموختند و آن را «صولجان» ناميدند. رودکي نخستين شاعري است که از چوگان سخن ميگويد و فردوسي نيز فراوان از آن نام ميبرد. مغولان پس از حمله به ايران و در زماني که با فرهنگ و هنر ايران آشنا ميشوند، چوگان را نيز يادگرفته و در سراسر امپراطوري وسيع خود رواج ميدهند. ميتوان گفت که گرايش کشورهاي شرق آسيا به چوگان به همين دليل است. از اين دوره بهعنوان جديترين برهه خروج چوگان از ايران ياد ميشود. اسناد تاريخي نشان دادهاند که شاهعباس چوگانباز بوده است و حتي پيش از اينکه به اصفهان بيايد در قزوين که پايتخت ايران بوده چوگان بازي ميکردهاست. همچنين ميدان نقش جهان اصفهان براي چوگان بازي بنا نهاده شده بود. اروپاييان در زمان صفويان و در زمان استعمار خود در هند، با اين بازي آشنا شدند و افسران انگليسي نيز بهطور حرفهاي چوگان را در باشگاه کلکته آموخته و با خود با انگليس بردند. بعدها نيز ورزشهايي از قبيل گلف و هاکي پديد آوردند که دستههاي استفاده شده در اين بازيها به همان چوب چوگان برميگردد. در سال 1860 (ميلادي) چوگان در انگليس متداول ميشود. اين ورزش در ايران پس از صفويان کمکم رو به فراموشي رفت. البته در زمان پهلوي، در ارتباط با اروپاييان، چوگان دوباره مورد توجه قرار گرفت، ولي مانند گذشته رواج نيافت. امروزه سعي ميشود توجه بيشتري به اين ورزش نشان داده شود. چوگان بازي بيانگيزهاي نبوده است و کاملا يک بازي استراتژيک است که آمادگي سوار و اسب را با هم نياز داشته است. سوار و اسب در بازي چوگان مشق رزم ميکردهاند. اسب وقتي مقابل مانعي قرار ميگيرد، فرار ميکند اما اسب چوگان به سمت مانع رفته و خود را در شرايطي قرار ميدهد که اسبسوار، چوگان بزند. اسبي که خود با شرايط چوگان باز در ميدان تطبيق ميدهد بهراحتي در ميدان جنگ نيز حضور مييابد.
ثبت جهاني
جمهوري آذربايجان در راستاي ثبت تمام ويژگيهاي فرهنگي اقوام و ملل مختلف بهنام خود، نخستين کشوري بود که به فکر ثبت چوگان در يونسکو افتاد. با اينحال اما درخواست اين کشور بهدليل نبود اسناد و مدارک معتبر، در هشتمين نشست کميته ميراث ناملموس يونسکو پذيرفته نشد و تنها اين کشور توانست بازي محلي قرهباغ را بهعنوان چوگان آذربايجاني ثبت کند. ابوالفضل قارايف نماينده جمهوري آذربايجان در يونسکو در حاشيه اين اجلاس در پاسخ به انتقادات مطرح شده نسبت به اينکه چرا قصد داريد بازي يک کشور ديگر را بهنام خود ثبت کنيد، گفته بود: چوگان يک بازي مشترک منطقهاي و يک ميراث مشترک فرهنگي است و همه کشورها از جمله ايران ميتوانند در ثبت مشترک جهاني آن سهيم باشند! درنهايت رايزنيهاي بينالمللي و همکاري نزديک وزارت ورزش و جوانان و سازمان ميراث فرهنگي براي تهيه اسناد و مدارک لازم نتيجه داد تا رشته چوگان در دوازدهمين اجلاس کميته حفاظت از ميراث ناملموس يونسکو در کرهجنوبي به سال 2017 بهنام جمهوري اسلامي ايران ثبت شود.
ديدار اهالي فدراسيون و معاون وزير
رئيس فدراسيون چوگان و همراهان ظهر ديروز سهشنبه 23 ارديبهشتماه با مهدي علينژاد معاون توسعه ورزش قهرماني و حرفهاي وزارت ورزش و جوانان ديدار کردند. ابراهيم نوزايي رئيس فدراسيون چوگان در اين ديدار ضمن اشاره به پيشينه و تاريخ کهن ورزش چوگان، گفت: يکي از محورهاي بيانات رهبر انقلاب در خصوص ورزش چوگان به احياي اين رشته ورزشي اختصاص داشته، زيرا چوگان بخشي از فرهنگ غني ايراني است. وي در ادامه با اشاره به عملکرد فدراسيون چوگان تصريح کرد: خوشبختانه تقويم اجرايي فدراسيون طبق برنامهريزيها محقق شد، اما در پايان سال بهدليل شيوع بيماري کرونا و دستورالعمل ستاد مبارزه با اين بيماري، 2 مسابقات پيشبيني شده در اسفندماه برگزار نشد. نوزايي همچنين از اهميت توسعه چوگان در استانها گفت و در ادامه بر لزوم حمايت دوچندان مسئولان ورزشي کشورمان از اين ورزش تاکيد کرد. معاون توسعه ورزش قهرماني و حرفهاي وزارت ورزش و جوانان نيز با بيان اينکه در فرهنگ و ادبيات ايران اسلامي همواره به چوگان اشاره شده است، گفت: بدونشک فدراسيون چوگان امروزه بيش از هر زمان ديگري نيازمند انجام اقدامات عملي براي توسعه و ترويج چوگان در سراسر کشور است. علينژاد تصريح کرد: در واقع با حمايت مسئولان بخش ورزش کشور و همچنين جلبنظر بخش خصوصي ميتوان توسعه چوگان را سرعت بخشيد. وي ضمن بيان اينکه داشتن نگاه توسعه اي در هر جايگاه ميتواند سبب رشد يک مجموعه شود که اين مهم بايد در چوگان مشهود باشد، اظهارکرد: بنابراين بهنظر ميرسد بايد با برنامهريزي دقيق به سمت فراگير کردن چوگان در جامعه گام برداريم؛ بهعنوان مثال شرايط آموزش و بازي چوگان براي افراد آماتور و همچنين کساني که از قدرت اقتصادي بالايي برخودار نيستند، فراهم شود تا افراد با لذت و هيجان چوگان آشنا شوند. در ادامه غزاله امير ابراهيمي نايبرئيس، حجتا... دهخدايي مشاور ارشد فدراسيون و همچنين محمدرضا شاپوري رئيس و کاظمي دبير هيات چوگان استان تهران به مشکلات، دغدغهها و برنامهريزيهاي آتي فدراسيون براي توسعه و ترويج اين رشته ورزشي پرداختند. در پايان کتاب «گوي و چوگان» از سوي ابراهيم نوزايي، رئيس فدارسيون چوگان به مهدي علينژاد، معاون توسعه ورزش قهرماني و حرفهاي وزارت ورزش و جوانان اهدا شد.
