مراقب روح و روان بچه‌ها باشيم

استرس‌هاي کرونا در کودکان

مراقب روح و روان بچه‌ها باشيم

فوق تخصص روانپزشکي کودکان و نوجوانان، گفت: در فقدان‌ها و بحران‌ها بر احساسات کودکانمان سرپوش نگذاريم و اجازه دهيم آنها احساسات خود را آشکار کنند. فريبا عربگل، با اشاره به سوگواري کودکان در بحران ها، اظهار داشت: بچه ها نيز همانند بزرگ ترها وقتي با از دست دادن و فقدان عزيزي مواجه مي شوند دچار واکنش سوگواري مي‌شوند و به محض اينکه کودک گريه يا بي تابي کرد نبايد يادآوري کرد که گريه بد است و ديگران با ديدن اشک‌هايش غمگين مي‌شوند. وي با تاکيد بر اينکه اغلب بزرگسالان تمايل ندارند درباره مشکلات و مسائل فقدان عزيزان با کودکان خود صحبت کنند، افزود: اين موضوع دلايل مختلفي دارد که يکي از مهم‌ترين دلايل آن ايجاد درد و رنج در خود والد و يا بزرگ‌ترها است. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، با اشاره به اينکه قدرت کلام ضعيف‌تر کودکان نسبت به بزرگ‌ترها يکي از مهم‌ترين عللي است که کودکان نمي توانند به درستي احساسات خود را کنترل يا بيان کنند، خاطرنشان کرد: ممکن است بزرگسالان اصلاً متوجه تغيير حالات روحي و رواني کودکان نشوند بنابراين بايد از طريق رفتار کودکان متوجه شويم که چه احساسي دارند و در چه شرايطي به سر مي برند. عربگل توضيح داد: فقدان عزيزان يا از دست دادن بخش جدانشدني زندگي است بنابراين به هر ميزان که از اين مسائل اجتناب يا فرار کنيم باز هم احتمال اينکه خودمان يا بچه ها از دست دادن را در زندگي تجربه کنيم زياد است، حتي اين از دست دادن مي تواند از دست دادن معلم، دوست و يا همکلاسي باشد. فوق‌تخصص روانپزشکي کودکان و نوجوان ادامه داد: حتي از دست دادن يک توانايي مثلاً در اثر ضربه يا حادثه مي تواند در کودکان واکنش سوگ ايجاد کند. وي تاکيد کرد: اپيدمي کرونا براي کودکان نيز مشکلات جدي را فراهم آورده که از مهم‌ترين آن مي‌توان به بيماري، مرگ يا از دست دادن سيستم‌هاي حمايتي مثل مدرسه رفتن، بازي يا تعامل با ديگران اشاره کرد. عربگل با بيان اينکه فقدان و مرگ عزيزاني که در اثر کرونا از بين رفته‌اند مي‌تواند موجبات استرس کودکان را فراهم آورد خاطرنشان کرد: به طور مثال اگر کودکي در شرايط ديگري پدر و مادر و يا يکي از عزيزان خود را از دست مي داد، به احتمال زياد از اين فقدان کمترآزار مي‌ديد چرا که اطرافيان بيشتر در کنار او بودند و نقش حمايتي پررنگ‌تري را تجربه مي‌کرد ولي در اين بازه زماني با توجه به توصيه‌هاي بهداشتي مبني بر محدوديت ارتباط و تماس فيزيکي کودکان و حتي بزرگسالان بيش از پيش در معرض خطر افسردگي هستند. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، با اشاره به اينکه فقدان‌هاي ناشي از کرونا براي کودکان بسيار متعدد است، گفت: در شرايط کرونايي کودکان خيلي بيشتراز قبل احساس تنهايي مي‌کنند زيرا شيوع کرونا فقط باعث مرگ و مير نمي‌شود، بلکه باعث جلوگيري کودکان از رفتن به مدرسه شده و همچنين ارتباط آنان را با ساير کودکان، دوستان و معلم کمرنگ کرده است، بنابراين کودکاني که عزيزي را از دست داده‌اند در شرايط سختي به سرمي‌برند.وي به خانواده‌هايي که کودک خردسال دارند و در عين حال عزيزي را از دست داده ند، توصيه کرد: لازم است فردي آگاه در اين شرايط از کودک مراقبت کند. اين فرد بايد مسئول مراقبت از کودک باشد و او را تنها نگذارد همچنين کودک نيز با اين فرد بزرگسال ارتباط نزديک و مناسبي داشته باشد. ايجاد شرايطي که کودک بتواند احساسات خود را آشکارا بيان کند دومين توصيه عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي بود.عربگل گفت: ترس از گفت‌وگو و عدم‌آگاهي کافي از چگونگي رفتار با کودکان مهم‌ترين عاملي است که در بيشتر موارد باعث مي‌شود که با کودکان ارتباط مناسبي نداشته باشيم، مثلاً بزرگسالان حتي اجازه نمي‌دهند کودکان احساسات خود را در فقدان‌ها آشکار کنند و به محض اينکه کودک گريه يا بي‌تابي مي‌کند مدام به او يادآوري مي‌کنند که گريه بد است يا ديگران با ديدن اشک‌هاي او غمگين مي‌شوند. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، تاکيد کرد: نبايد بر احساسات بچه‌ها سرپوش بگذاريم و در حالي که بچه ناراحت است و مي خواهد گريه کند مدام بگوييم گريه نکن. بزرگسالان ناخواسته حرف‌هايي به کودکان مي‌زنند که اين حرف‌ها بر روح و روان کودک تاثير منفي دارد. وي ادامه داد: بزرگسالان راه‌هاي مختلفي براي ابراز احساسات دارند، آنها مي‌توانند درباره ناراحتي‌ها و غم‌هايشان حرف بزنند و از اين طريق احساسات خود را تخليه کنند ولي کودکان خصوصاً کودکاني که قدرت کلام ضعيف‌تري دارند نمي‌توانند درباره احساس‌شان گفت‌و‌گو کنند، اين درحالي است که هر چه سن کودک پايين‌تر و از نظر شناختي ضعيف تر باشد بروز احساسات براي او دشوار‌تر خواهد بود. عربگل خواندن مطالب، کتاب يا انيميشن‌هايي با موضوع سوگ يا از دست دادن را راه‌حل مناسبي براي کمک به کودکان دانست و توضيح داد: دريافت اطلاعات از اين منابع به کودکمان کمک مي‌کند تا متوجه شود در اين دنيا تنها نيست بلکه ديگران نيز با اين مشکلات و موضوعات درگير هستند و اين شرايط را تجربه مي‌کنند.