مرگ در کمین عابران پیاده سالمند
آرمان ملي- منيره چگيني: امروزه پيادهروها و معابر در کلانشهرها مخصوصا پايتخت، معنا و ماهيت اصلي خود را از دست دادهاند و به محلي براي جولان موتورسواران، افزايش متراژ مغازهها و پارکينگ برخي خودروها تبديل شدهاند و در اين بين آمار تصادف در معابر که حق استفاده از آن براي مردم بيخودرو است، نگران کننده است. امروزه اغلب پيادهروهاي شهر کم عرض هستند. اين مساله مختص مناطق پايين يا بالاي شهر تهران نيست، بلکه در اغلب کوچههاي پايتخت به پيادهرو و حقوق عابرپياده بها داده نشده است. از سوي ديگر در خيابانها نيز باز هم پيادهرو در اختيار عابر نيست، بلکه برخي از مغازهداران با ورود به حريم پيادهرو از شهروندان حق تردد را گرفتهاند.
آمار نگرانکننده کشتهشدگان
اخبار کشتهشدگان در معابر نيز نگران کننده و قابل تأمل است. نگران کننده از بابت اينکه در هفت ماهه سال جاري دو هزار و 181 عابر پياده در حوادث رانندگي جان خود را از دست دادند و تأمل برانگيز به اين دليل که بيش از 40 درصد عابران کشته شده بالاي 60 سال سن دارند. بر اساس اين گزارش، برخورد با خودروهاي سواري با 63.8 درصد عمدهترين علت مرگ عابرين پياده در تصادفات بوده است و پس از آن برخورد با وانت بار با 11درصد، موتورسيکلت با 9.1 درصد، کاميون و تريلي با 6.3 درصد و برخورد با اتوبوس و ميني بوس با 3 درصد موجب از دست دادن جان عابرين پياده شده است. در هفت ماهه امسال سه چهارم عابران متوفي در تصادفات مرد و يک چهارم زن بوده اند. همچنين استان هاي تهران با 317، خراسان رضوي با 171 و فارس با 149 نفر بيشترين تعداد عابران متوفي را داشته اند.
پايتخت انسانمحور طراحي نشده
رئيس کميسيون معماري و شهرسازي شوراي شهر تهران به «آرمان ملي» ميگويد: برخي مشاغل در سطح شهر به لحاظ قانوني مجوز دارند. براي مثال واحدهاي کسب و کار همچون پاساژها و پروژههاي چندمنظوره براي فعاليت خود مجوزهاي لازم را کسب کردهاند. در اين پروژهها مجموعهاي از واحدهاي کسب و کار در کنار يکديگر فعاليت ميکنند. از سوي ديگر مغازهها و واحدهاي تجاري در راستاي خيابانهاي شهر هستند. محمد سالاري ميافزايد: اين واحدهاي تجاري به واسطه مجوزي که از شهرداري تهران اخذ کردهاند، ميتوانند در محدوده واحد تجاري و کسب و کار خود فعاليت کنند. اين در حالي است که در سالهاي گذشته برخي از صاحبان واحدهاي کسب و کار محصولات خود را در محدوده پيادهرو و جلوي مغازهها قرار ميدادند که اين اقدام برخلاف اصول و قوانين مديريت شهري است. اين عضو شوراي شهر تهران ميافزايد: در اين شرايط شهرداري تهران از طريق شهرداريهاي مناطق و نواحي مکلف است، براي رعايت حقوق شهروندي و رعايت محدوده فضاي پيادهرو و فضاي معبر اقدامات لازم را انجام دهد، چون خيابان متعلق به عموم شهروندان است. سالاري تاکيد ميکند: در هر شهر پيادهرو به تمامي شهروندان تعلق دارد. صاحبان اين املاک به واسطه منزل مسکوني يا واحد تجاري ويژه اجازه ورود به حريم پيادهرو را ندارند. به گفته او براي صيانت از حقوق شهروندي ميتوان با افراد خاطي در اين زمينه برخورد کرد. اين مساله از سوي ماموران شهري به ندرت مورد توجه قرار گرفته است. هرچند تاکنون ماموران شهرداري در اين زمينه اهمال به خرج داده و در بسياري از مواقع اين قضيه به فضاي رانت تبديل شده است. به گفته او اين مساله يکي از آسيبهاي جدي در حوزه مديريت شهري محسوب ميشود. وي در پاسخ به اين سوال که چرا در شهر تهران در پروژههاي شهرسازي حتيالامکان از عرض پيادهروها کاسته شده است؟ ميافزايد: در واقع ساختار کلانشهر تهران و ديگر کلانشهرهاي کشور مبتني بر استفاده و بهره برداري انسانها و جامعه شهري طراحي نشده است. در دهههاي گذشته طرحها در ايجاد شبکه معابر، ميادين و شبکه راههاي درون شهري خودرو محور بوده است. هم اکنون در شهري همچون تهران قرار است، تمامي اين کالبد و امکانات اعم از ساختمانها، معابر، فضاهاي عمومي و ديگر خدمات در اختيار جامعه شهري و انساني باشد. بايد به اين نکته اذعان داشت که در اغلب شهرهاي پيشرفته دنيا شهرها به شکل انسانمحور طراحي ميشود، نه خودرومحور. سالاري ميافزايد: شيوه مهندسي و شهرسازي در شهر تهران نيازهاي عابران پياده را به حاشيه رانده است. در مقايسه طراحي پيادهروهاي کشورها با پياده روها در شهرهاي توسعه يافته دنيا بايد گفت که در کشور ما سهم پيادهرو از خودروسواران بيشتر است.
