برای واکاوی ابعاد و آینده تشکیل دولت در اسرائیل با حسن هانیزاده کارشناس مسائل منطقه گفتوگو کردهایم.
** اعداد و ارقام نهایی انتخابات پارلمانی اسرائیل گویای چه دورنمایی است؟
انتخابات پارلمان اسرائیل را میتوان یکی از پرچالشترین انتخابات کنست در طول هشت دهه گذشته تلقی کرد؛ به اعتبار اینکه در این انتخابات، ۳۷ حزب بهصورت تنگاتنگ با یکدیگر رقابت کردند. حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو و حزب یشار به رهبری آیزنکوت، بهترتیب ۵۳ و ۴۸ کرسی به دست آوردند. در میان شگفتی ناظران سیاسی نیز فهرست اعراب موفق شد ۱۹ کرسی کسب کند که میتواند معادلات سیاسی را به نفع یا ضرر هر یک از دو حزب بزرگ تغییر دهد. با توجه به اینکه حزب لیکود تنها ۵۳ کرسی به دست آورده و برای تشکیل کابینه به هشت کرسی دیگر نیاز دارد، هر دو حزب بزرگ که در واقع نتوانستهاند اکثریت لازم را برای تشکیل دولت به دست آورند، اکنون به دنبال جذب احزاب کوچکتر و جلب حمایت آنها هستند. از آنجا که اساساً فهرست اعراب تمایل دارد بنیامین نتانیاهو را از قدرت برکنار کند، این مسئله میتواند به سود رقیب او تمام شود. از سوی دیگر، آیزنکوت که رهبری حزب یشع را بر عهده دارد و ۴۸ کرسی به دست آورده است، طبیعتاً در صورت همکاری و ائتلاف با فهرست عربها میتواند دولت تشکیل دهد؛ اما آیزنکوت اعلام کرده است که تحت هیچ شرایطی با فهرست احزاب عرب ائتلاف نخواهد کرد. بنابراین، در این دوره از انتخابات، یک بنبست واقعی به وجود آمده و به نظر میرسد شانس نتانیاهو برای تشکیل دولت و ائتلاف با سایر احزاب بسیار پایین باشد و از سوی دیگر، آیزنکوت نیز نمیتواند بهتنهایی دولت تشکیل دهد. به همین دلیل، به نظر میرسد بنیامین نتانیاهو به دنبال آن است که روند انتخابات به بنبست برسد تا همچنان در قدرت باقی بماند. اگر او نتواند سایر احزاب را با خود همراه کند و به اکثریت ۶۱ کرسی دست یابد، ناگزیر باید انتخابات دیگری برگزار شود. در مجموع، شرایط بسیار پیچیده به نظر میرسد و با توجه به شکستی که بنیامین نتانیاهو متحمل شده، تلاش او بر این است که وضعیت فعلی به بنبست کشیده شود تا زمینه برای برگزاری انتخابات مجدد فراهم شود.
** در صورت شکست نتانیاهو و آیزنکوت برای تشکیل دولت این روند تا کجا ادامه پیدا خواهد کرد؟
در حال حاضر، طبق قوانین رژیم صهیونیستی، بنیامین نتانیاهو با حکم اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل مأمور تشکیل کابینه میشود؛ چراکه او در مقایسه با رقیب خود بیشترین تعداد کرسیها را به دست آورده است. نتانیاهو یک ماه فرصت دارد تا رایزنیها و چانهزنیهای سیاسی خود را آغاز کند و در صورت امکان، با احزاب کوچکتر ائتلاف کند و آنها را به سمت خود جذب کند. اگر نتواند در این مدت با احزاب کوچک ائتلاف کند، طبیعتاً پس از یک ماه، روند تشکیل دولت با شکست مواجه خواهد شد و ظرف سه ماه باید انتخابات مجدد برگزار شود. آنچه نتانیاهو دنبال آن خواهد بود، به بنبست رسیدن انتخابات است تا در طول این مدت (سه ماه آینده) بتواند دست به ماجراجویی علیه ایران بزند. به نظر میرسد اگر نتانیاهو نتواند سایر احزاب را با خود همراه کند و کابینه تشکیل دهد، در این مدت تلاش خواهد کرد با انجام یک اقدام نظامی، دستاوردی برای انتخابات آینده به دست آورد و از این طریق صهیونیستها را با خود همراه کند. این اقدام ممکن است به شکل ماجراجویی علیه ایران یا کشورهای منطقه باشد. از اینرو، به نظر میرسد هر احتمالی در این شرایط وجود دارد. ضمن اینکه دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، نیز به دنبال آن است که نتانیاهو بار دیگر به قدرت بازگردد و رقیب او آیزنکوت، از قدرت خارج شود. به همین دلیل، به نظر میرسد شرایط کنونی، شرایط مناسبی نیست و پیچیدگیهای زیادی در عرصه سیاسی و منطقهای وجود دارد.
** این روند تا چه زمانی میتواند ادامه پیدا کند؟
آنها سه ماه فرصت دارند تا انتخابات مجدد را برگزار کنند. پس از اینکه رئیس رژیم صهیونیستی نتانیاهو را مأمور تشکیل کابینه کند، او یک ماه فرصت خواهد داشت تا با احزاب دیگر ائتلاف کند و اکثریت لازم، یعنی ۶۱ کرسی، را به دست آورد. اگر نتواند در این یک ماه با احزاب دیگر به توافق برسد و اکثریت لازم را کسب کند، طبیعتاً روند تشکیل کابینه با شکست مواجه خواهد شد و سه ماه فرصت برای برگزاری انتخابات مجدد در نظر گرفته میشود. بنابراین، نتانیاهو به دنبال آن است که در طول این سه ماه دست به اقدامی بزند که بتواند صهیونیستها را برای انتخابات آینده با خود همراه کند و حمایت آنها را به دست آورد.