دولت وکاهش سرمایه اجتماعی

سرمایه اجتماعی دولت‌ها یکی دو دهه است که کاهش یافته و در دوره آقای رئیسی این کاهش بیشتر شد. جریانی که به این دولت رای داد و امیدوار بود که اگر قوای سه‌گانه یکدست شوند ممکن است امور کشور و هم‌نظری‌ها و همدلی‌ها بیشتر شود در عمل مشاهده کرد که اساسا این نگاه چندان درست نیست و بخشی از کسانی که به آقای رئیسی رای دادند امروز در نظرسنجی‌ها نیز یا نگرانند یا اساسا ابراز پشیمانی می‌کنند چرا که معتقدند این دولت از توانایی لازم برخوردار نیست و آن امیدی که ایجاد شده بود که با یکپارچگی قوای سه‌گانه همه مشکلات کشور حل خواهد شد طبیعتا دیدند که مساله به گونه دیگری است. لذا اگر آقای رئیسی امروز در انتخابات شرکت کند طبیعتا نسبت به آن سبد رایی که در زمان انتخابات داشت رای کمتری خواهد آورد. دلیل این امر نیز بسیار مشخص است. چرا که از یک سو مشکلات کشور به‌هم‌تنیده و مزمن شده‌ است. هر کس یا جریان سیاسی‌ای که تصور کند می‌تواند بدون اتکا به اعتماد عمومی، امید و همبستگی اجتماعی و صرفا با اتکا به یک جریان مشکلات کشور را حل کند این یک خوش باوری است. مسائل کشور بزرگ و ملی است که در دوران‌های مختلف انباشته شده و طبیعتا حل آن یک عزم ملی و درک درست از اینکه مسائل اصلی کشور در کجاست، می‌خواهد. خیلی اوقات مسائلی را به عنوان مسائل اصلی قلمداد می‌کنیم که اساسا در جایگاه مسائل اصلی قرار ندارند و بعد می‌بینیم به رغم اقداماتی که انجام می‌دهیم، اما به جهت عدم توجه به مسائل اصلی، آن مسائل حل نشده است. لذا فهم همین امر که مسائل اصلی ملی کجاست یک عزم ملی و تکیه جدی به نهاد علم می‌خواهد. امروز یکی از جاهایی که جامعه نسبت به آن به شدت گله‌مند است و امیدی به حل مسائل توسط دولت ندارد این است که دولت‌ها تکیه‌گاه قوی‌ای در نهاد علم ندارند. چرا که به هر حال بخش مهمی از مسائل و مشکلات کشور راه حل‌های علمی دارد که اگر به این راه‌حل‌ها توجه نکنیم و به قواعد آن پایبند نباشیم یا درجا می‌زنیم یا به عقب باز خواهیم گشت. بنابر این آن تصور «یکدستی» آسیب دیده و خود پیروان و هواداران دولت به یک معنی تغییر جدی در نوع رویکردشان به این دولت ایحاد شده است. این دولت به رغم اینکه گفته بود یک دولت مردمی است اما طبیعتا نوع چتری که بر مدیریت کشور گستراند به سمت یک گرایش خاص در کشورداری رفت و به جای تکیه بر محرومان و مردم تکیه اصلی‌اش را بر بخشی خاص از یک جریان سیاسی نهاد. جریانی که در میان اصولگراها نیز در اقلیت است.