گره خوردن نشست وین و دولت جدید

سید ابراهیم رئیسی در روز ثبت نام در وزارت کشور به صراحت عنوان کرد که به صورت مستقل، بدون وابستگی و وامداری از هیچ جریان سیاسی وارد کارزار انتخابات شده است. البته در این بین برخی هم این تلقی را داشتند که این مواضع رئیسی یک تاکتیک انتخاباتی برای پیروزی است، اما اکنون که رئیسی در جایگاه رئیس جمهور جدید کمتر از یک ماه دیگر زمام امور را به دست می‌گیرد، وی کماکان سعی می‌کند در کلام، رفتار و اقداماتش همین رویه را پیش بگیرد. این نشان می دهد که سید ابراهیم رئیسی برخلاف تصور تلاش دارد که چهره متفاوتی از آنچه در افکار عمومی و نگاه کارشناسان، فعالان سیاسی و حزبی است، از خود نشان دهد. پس باید این احتمال را داد که او، کابینه و دولتش به واقع به دنبال آنند است که به عنوان یک جریان سوم عمل کنند. رئیسی سعی دارد با آسیب‌شناسی عملکرد دولت‌های قبلی نفس تازه ای به عرصه سیاسی و مدیریتی کلان کشور بدمد و خود را مدعی جریان سوم نشان دهد. به ویژه که آقای رئیسی، هم به فضای شکننده کنونی کشور، آستانه تحمل پایین مردم و گسل ملت با حاکمیت به خوبی اشراف دارد. روی کار آمدن آقای محسنی‌اژه‌ای به عنوان رئیس قوه قضائیه در کنار دولت آقای رئیسی می ‌تواند فضای متفاوتی را شکل دهد. چون به نظر می رسد که آقای اژه‌ای، هم اشراف کاملی به حوزه قضائی دارد و هم این که فرد حزبی به شمار نمی‌روند. یعنی نمی‌توان آن را منتسب به یک حزب اصولگرا دانست. لذا وابستگی سیاسی به افراد ندارد و در سایه افراد و جریان‌ها حرکت نمی‌کند. این یک نشانه مثبت برای رئیس قوه قضائیه جدید است که آن استقلال خود را حفظ کند. ضمن این که با شناختی که از بینش سیاسی آقای رئیسی هم در این سال‌ها پیدا کرده است، به نظر می‌رسد رابطه قوه قضائیه و دولت در چهار سال پیش رو خوب باشد. این امر فی نفسه برای حل مشکلات کشور بسیار خوب است. برخلاف ارزیابی برخی از کارشناسان و ناظران امر، چه در داخل و چه در خارج که این تصور را داشتند نشست وین قبل از پایان دولت حسن روحانی و حتی قبل از انتخابات ریاست جمهوری ایران به نتیجه خواهد رسید، اکنون این نشست به روی کار آمدن دولت سید ابراهیم رئیسی گره خورده است. یعنی اعضای حاضر در نشست وین منتظر یک پیام روشن و مشخص از رئیس‌جمهور جدید ایران در اقبال احیای برجام هستند که رئیسی مشخص کند که دولت وی چه نگاهی در قبال پرونده فعالیت های هسته ای دارد؟ یعنی موتور حرکت نشست وین در جلسات آتی به اظهار نظر روشن آقای رئیسی و نه کلی گویی او در قبال احیای برجام منوط شده است. حال باید دید که در این روزها و هفته‌ها رئیسی موضع روشنی در قبال برجام اتخاذ می‌کند یا این که منتظر می ماند تا با تشکیل کابینه اش، تیم سیاست خارجی وی مذاکرات را به دست بگیرد؟ البته این امر هم بسیار طبیعی است چون اعضای 1+4 و خصوصا آمریکا به هیچ وجه منطقی نمی‌داند توافق مهمی ‌مانند برجام و پرونده فعالیت های هسته‌ای ایران را با دولتی ببندند که در ماه‌های پایانی حیات خود به سر می‌برد. ضمن اینکه به نظر من ۱+۴ و به خصوص آمریکایی‌ها این نشست‌ها را فراتر از اختیارات دولت ها در ایران می‌دانند. بنابراین سعی می کنند با فرصت زمانی بیشتر نگاه حاکمیت در ایران را تغییر دهند. ولی در راستای نقش و نفوذ همان جریان رادیکالی که در سوالات قبلی مطرح شد برخی از رسانه‌ها مانند کیهان از همین الان مرگ برجام و شکست نشست وین در دولت رئیسی را اعلام کرده اند. پس به نظر شما اساسا احیای برجام در دستور کار رئیسی خواهد بود؟ قطعاً موضع گیری رسانه‌هایی مانند کیهان بسیار مهم است و در تحلیل باید ملاک نظر قرار گیرد، اما در نهایت باید گفت که موضع گیری کیهان و رسانه‌هایی از این دست لزوماً به معنای موضع گیری آقای رئیسی در قبال برجام یا هر مسئله دیگری نیست. تا اینجای کار که عملکرد آقای رئیسی این را نشان می‌دهد. یعنی او سعی دارد با مشورت با کارشناسان در همه ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و دیپلماتیک پیش رود، نه

بر اساس موضع‌گیری رسانه هایی چون کیهان. فضای کشور به قدری شکننده و ملتهب است که اجازه برخی تک روی ها و اقدامات غلط را به دولت جدید نمی‌دهد. لذا باید نهایت دقت در تصمیمات رئیسی و سنجش کل جوانب کار لحاظ شود. ضمن اینکه قطعاً تماس دولت رئیسی با برخی از اصلاح‌طلبان مطلوب نگاه کیهان و رسانه‌های همسو با آن نیست. خود این اقدام نشان می‌دهد که آقای‌رئیسی برای خوش آمد یا بدآمد رسانه‌هایی چون کیهان عمل نمی‌کند. اینجا ملاک منافع ملی است؛ لذا رئیسی، رئیس جمهور حاکمیتی است، نه اصولگرا. همانگونه که آقای‌رئیسی در جریان مناظره انتخاباتی مطرح کرد، منافع ملی است که تعیین می‌کند این لوایح تصویب شود یا نه. بنابراین اگر دولت وی به این نتیجه برسد که باید این لوایح تصویب شود، احتمالا ایشان هم به سمت همراهی و همسویی دیگر نهادها برای تعیین تکلیف این لوایح پیش رود. البته باید آقای رئیسی روی کار بیاید، کابینه‌اش تشکیل شود و با مشکلات روبه‌رو شوند، آن گاه واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که راهی جز تصویب این لوایح وجود ندارد.