آرمان - سحر افشاری: ایران با کشورهای همجوار مانند ارمنستان، آذربایجان، ترکیه، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان و عراق مبادله برق دارد که به چهار کشور عراق، ترکیه، پاکستان و افغانستان صرفا برق صادر میکند، اما اکنون مذاکراتی میان ایران، ارمنستان و آذربایجان برای صادرات برق به روسیه آغاز شده و در صورتی که هر کدام از این مذاکرات سریعتر به نتیجه برسد، صادرات برق از آن مسیر صورت میگیرد.
بررسی آمار وزارت نیرو از رشد درآمد حاصل از صادرات برق در دولت یازدهم خبر میدهد. طبق این آمار از شهریور92 تا پایان سهماهه نخست سال96 با وجود افزایش مصرف داخلی درآمد حاصل از صادرات برق به سهمیلیارد و 373میلیون دلار رسیده است. همچنین در دولت یازدهم 40میلیارد و 120میلیون کیلوواتساعت برق به کشورهای همسایه همچون جمهوری آذربایجان، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، ارمنستان، ترکیه و عراق صادر شد. در سالهای پایانی فعالیت دولت دهم نیز میزان صادرات برق هشتمیلیون کیلووات بوده و درآمد سالیانه از آن نیز نزدیک به 800میلیون دلار اعلام شده بود. افزایش صادرات برق ایران در دولت یازدهم در زمانی محقق شد که مصرف بخش خانگی با افزایش دما روندی صعودی داشت، به گزارش ایرنا، ایران با برخی کشورهای همسایه مبادله برقی دارد، یعنی در کنار صادرات در فصلهای خاص و برخی ساعات شبانهروز از کشورهایی چون ارمنستان و ترکمنستان برق وارد میکند. وزارت نیرو، تبدیل ایران به مرکز راهبردی برق منطقه را بهعنوان یک چشمانداز در نظر گرفته و برای گسترش مبادلات الکتریکی برونمرزی، ارتباط با روسیه، تاجیکستان و کشورهای جنوب خلیج فارس را در دست بررسی، مطالعه و اقدام قرار داده است. معاون وزیر نیرو در این زمینه گفت: در صورتی که خط سوم صادرات برق ارمنستان و ترکمنستان راهاندازی شود، میتوانیم 700 مگاوات برق وارداتی را به دوهزار مگاوات برسانیم. هوشنگ فلاحتیان در مورد واردات برق از کشورهای همسایه گفت: با ارمنستان و ترکمنستان برای ساخت خط سوم صادرات برق به ایران وارد مذاکره شدهایم. همچنین با جمهوری آذربایجان، گرجستان و روسیه نیز برای تهاتر برق مذاکراتی داشتهایم. با افزایش ظرفیت نیروگاهی و همچنین خطوط انتقال از سال 1392 تاکنون، ظرفیت صادرات برق ایران نیز افزایش یافته است. از آغاز فعالیت دولت یازدهم تا امروز، 54 واحد نیروگاهی جدید به بهرهبرداری رسید و ظرفیت نیروگاههای کشور با افزایشی هشتهزارمگاواتی به 77هزار مگاوات رسید. همچنین در این مدت دوهزار و 433 کیلومتر خط انتقال و سههزار و 133 کیلومتر خط فوقتوزیع در کشور به بهرهبرداری رسید و به این ترتیب، قابلیت صادرات انرژی الکتریکی افزایش یافت.
صادرات 7/6میلیارد کیلوواتساعت برق
معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی همچنین گفت: در سال 95 ایران توانست بیش از 7/6میلیارد کیلوواتساعت برق به کشورهای مختلف صادر کند. فلاحتیان افزود: ایران به کشورهای مختلف و تمام کشورهایی که از طریق مرز زمینی به ایران متصل هستند، برق صادر میکند. او ادامه داد: ایران به کشورهایی مانند عراق، پاکستان و افغانستان برق صادر و از کشورهای ترکمنستان و ارمنستان برق وارد میکند، اما در مجموع، تراز صادرات برق ایران نسبت به واردات به نحو قابلتوجهی بیشتر است. معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی با اشاره به اینکه در پرتو اجرای چنین کنفرانسهایی شاهد این هستیم که سالبهسال خدمات شرکتهای برق بهبود مییابد، گفت: درصد خودکفایی در بخش توزیع برق کشور نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است به گونهای که 100درصد از تجهیزات مورد نیاز برای توزیع نیروی برق هماینک در داخل کشور و توسط متخصصان داخل ساخته میشود. فلاحتیان تصریح کرد: هماکنون ایران جزو پنج کشوری است که تمام نیروگاههایش در داخل کشور ساخته میشود و این یکی از افتخارات ملی است. معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی با بیان اینکه تراز تجارت برق ایران مثبت است، گفت که میزان صادرات برق در هفت ماه ابتدای سال 96 نسبت به مدت مشابه پارسال 25درصد رشد داشته است. فلاحتیان در ادامه بیان داشت: میانگین صادرات برق کشور به سالانه 10میلیون کیلوواتساعت رسیده، این در حالی است که سالانه چهارمیلیون کیلوواتساعت صادر شده که نشاندهنده تراز مثبت تجارت برق کشور است. معاون وزیر نیرو یادآور شد: میزان درآمد حاصل از صادرات برق در سالهای مختلف، نوسان داشته اما میانگین آن بین 700میلیون دلار تا 2/1میلیارد دلار در سالهای مختلف بوده است.
صادرات برق به همسایه شمالی
همچنین وزیر نیرو روز گذشته با اعلام این خبر که مذاکرات سهجانبهای بین ایران، ارمنستان و آذربایجان برای صادرات برق به روسیه آغاز شده است، گفت: هر کدام زودتر به نتیجه برسد، صادرات برق از آن مسیر انجام میشود. رضا اردکانیان در مورد اتصال شبکه برق ایران به اروپا گفت: اتصال به شبکه اروپا را بهطور جدی دنبال میکنیم و سناریوهای مختلفی برای این امر وجود دارد. او اظهار داشت: یکی از سناریوها این است که از طریق همسایگانمان در شمال بتوانیم به شبکه برق اروپا وصل شویم. او در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر اینکه برنامه وزارت نیرو برای آینده مبادلات برق با کشورهای منطقه بهویژه عراق چیست، گفت: ما برنامه داریم همانطور که زیرساختهای آن را فراهم کردهایم، با تمام کشورهای همسایه از جمله پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، ارمنستان، آذربایجان، ترکیه و عراق تبادل انرژی داشته باشیم. وزیر نیرو افزود: در مبادلات برقی با برخی کشورها هم صادرکننده و هم واردکننده هستیم؛ با برخی کشورها فقط صادرکننده و با برخی دیگر فقط واردکننده هستیم. عضو هیات وزیران کابینه دوازدهم اظهار داشت: ما یکی از امتیازهای خود را وجود این شبکه ارتباطی میدانیم. اردکانیان در مورد قطع صادرات برق در تابستان امسال گفت: امسال بهدلیل اتفاقهایی که در زمان اوج بار داشتیم، نتوانستیم به همسایگانمان برق صادر کنیم؛ ما این مساله را به اطلاع آنها رساندیم که موضوع قابلفهمی است. به محض اینکه ما از این چرخه محدودیت خارج شویم، صادرات خود را ادامه میدهیم. او در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر اینکه پیش از این، وزارت نیرو مبادله برق با کشورهای جنوبی خلیج فارس و دریای عمان را در دستور کار قرار داده بود؛ آیا این طرح همچنان روی میز وزارت نیرو است، گفت: اولویت نخست ما این است که بتوانیم از آنچه که زیرساختهایش فراهم است استفاده کنیم؛ البته برای بحث جنوب هم مطالعات لازم انجام میشود.
صادرات برق به عراق
معاون برق و انرژی وزیر نیرو نیز در مورد صادرات برق به عراق گفته است صادرات برق به این کشور هنوز از سر گرفته نشده بلکه قرارداد مربوط به سال 2017 میلادی بین دو کشور مبادله شده است. فلاحتیان با اشاره به آخرین وضعیت صادرات برق به عراق، افزوده بود که عراقیها بخشی از بدهی خود به میزان 200میلیون دلار را در روزهای گذشته پرداخت کردهاند و مقرر شده در روزهای آینده نیز 150میلیون دلار دیگر را پرداخت کنند. او تصریح کرد: برای وصل مجدد برق منتظر گشایش اعتبار اسنادی ال.سی از سوی عراقیها هستیم و قرار است باقیمانده بدهی خود را در سه قسط سهماهه پرداخت کنند. عراقیها در مجموع یکمیلیارد و 200میلیون دلار بدهی برقی به ایران داشتند. او با بیان اینکه کشورهای همسایه مانند عراق از بزرگترین خریداران برق ایران هستند، گفت: در سالهای اخیر ایران حجم گستردهای از برق را به عراق صادر میکرد، اما با توجه به اینکه صادرات گاز ایران به عراق بهتازگی آغاز شده است، این کشور میتواند گاز دریافتی از ایران را در نیروگاههای خود برای تولید برق استفاده کند، بنابراین، در آینده نیاز این کشور برای واردات برق از ایران کاهش پیدا میکند. افزود: اکنون شبکه برق ایران به شبکه کشورهای همسایه متصل است اما در نظر داریم آن را به شبکه برق روسیه و اروپا نیز متصل کنیم. پیشتر آرش کردی مدیرعامل شرکت توانیر اظهار کرده بود، شبکه برق عراق اجازه افزایش صادرات برق را نمیدهد، هرچند صادرات برق را در تابستان بهدلیل نیاز داخلی نمیتوان افزایش داد. او تصریح کرد: میزان صادرات برق ایران به عراق بر حسب ایام هفته متغیر است، اما بهطور میانگین روزانه 700 تا هزار مگاوات برق صادر میشود.