تاثیر سیاست‌های جدید بانک مسکن بر بازار

آرمان - مسکن بخش مهمی از اقتصاد است که می‌تواند به عنوان پیشرو در این عرصه حرکت کند، اما متاسفانه بیش از پنج سال است که صنعت ساختمان‌سازی در شرایط رکود به‌سر می‌برد و راهکارهای مختلف نتوانسته است رونق را به این بازار بازگرداند. رونق‌هایی هم شکل گرفته‌اند اغلب مقطعی و کوتاه‌مدت بوده‌اند. در تازه‌ترین برنامه، روز گذشته بانک مسکن از پنج سیاست اعتباری جدید بازار مسکن رونمایی کرد که افزایش عرضه مسکن متناسب با الگوی تقاضای مصرفی و افزایش نرخ تسهیلات از مهم‌ترین اولویت‌های این بانک است. در این زمینه باید گفت که متولیان مسکن بیشتر در اندیشه تامین مسکن دهک‌های پایین جامعه هستند و تلاش می‌کنند کمبود مسکن برای قشر کم ‌درآمد جامعه را جبران کنند. برنامه بانک مسکن برای پرداخت تسهیلات به تولید واحد مسکونی آن هم در متراژ کوچک و متوسط تصمیم درستی است، به این شرط که بتوانند به آن جامه عمل بپوشانند. این اقدامی منطقی است که باید پیش از آن به اجرا گذاشته می‌شد. متاسفانه هرگاه صحبت از پرداخت تسهیلات به میان می‌آید بانک‌ها مشتریان مسکن را جامعه هدف خود قرار می‌دهند، اما باید مسکنی برای فروش وجود داشته باشد که مشتری بتواند آن را بخرد. تصمیم جدید بانک مسکن هم بر همین اساس اتخاذ شده است و طرف عرضه را مدنظر دارد. تزریق پول و نقدینگی به سمت تقاضا، صرفا کفه ترازو را به آن سمت سنگین می‌کند و به دلیل کمبود عرضه قیمت‌ها به سمت بالا حرکت می‌کند. این اتفاق نه تنها رونقی را در حوزه مسکن به وجود نمی‌آورد، بلکه در میان‌مدت بر التهاب بازار می‌افزاید و در نهایت بر رکود این بخش دامن می‌زند. از سوی دیگر بارها کارشناسان هشدار داده‌اند که تسهیلات بانکی صرف خانه‌های لوکس نشود، در طرح جدید بانک مسکن این موضوع هم مدنظر قرار دارد که در صورت اجرا این موضوع نیز از دیگر نکات مثبت آن است. امروزه اقتصاد ایران از نبود مخاطب‌شناسی رنج می‌برد. به این معنا که تولید بر اساس نیاز جامعه مصرفی شکل نمی‌گیرد. یعنی در شرایطی که قشر متوسط و ضعیف جامعه نیازمندان اصلی مسکن هستند، اما طی سال‌های اخیر تولید خانه‌های لوکس و میلیاردی در اولویت قرار داشته است. مشخصا در چنین شرایطی نه‌تنها مشکلات مسکن حل نمی‌شود، بلکه به دلیل قدرت افرادی که وام دریافت می‌کنند و آن را به بانک بازنمی‌گردانند، شبکه پولی هم مختل می‌شود. این افراد سرمایه‌دارانی هستند که مسکن را به چشم کالای سرمایه‌ای می‌بینند و با آن تجارت می‌کنند. حال در طرح جدید بانک مسکن باید شیوه بازپرداخت وام‌ها به گونه‌ای باشد که بر انبوه‌سازان فشار وارد نشود. در هر صورت واحدهای کوچک‌متراژ حاشیه سود کمتری دارند و ممکن است تولیدکنندگان را در مرحله ساخت با کمبود سرمایه مواجه کند، اما در بلندمدت به دلیل وجود تقاضای بالا در بلندمدت گردش مالی خواهد داشت. امروز باید اقتصاد ایران به سمتی حرکت کند که تولید برای مصرف صورت بگیرد و نه برای سرمایه‌داران. اگر این فضا در بازار ایجاد شود، می‌توان مشکل تامین مسکن را در جامعه از بین برد و فشار را از قشر کم‌درآمد جامعه برداشت.