فرهنگ و هنر سرمایه یک سرزمین است

شرکت‌کننده زن نداشتیم

هومان اسعدی دبیر دوازدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان گفت: در شش دوره‌ای که این جشنواره به‌طور مستمر برگزار می‌شود، سعی کرده‌ایم نقاط ضعف و قوت را بررسی و تغییر و تحولات لازم را ایجاد کنیم. در دو دوره قبل بخش ویژه‌ای با عنوان حفظ ردیف دستگاهی را اضافه کردیم و در این دوره هم بخش ویژه موسیقی دستگاهی را داریم که موضوعش تکنوازی خلاقانه است. این جشنواره در بخش بین‌الملل هم کم سابقه است. در این جشنواره بیش از ۹۰ نفر از استادان برجسته موسیقی ایران همکاری دارند. در داوران تنوع سبک‌ها و مکاتب را رعایت کرده‌ایم. تلاشمان در این چند دوره این بوده که به سمت پیشرفت برویم.وی در مورد سوال یکی از خبرنگاران مبنی بر حضور زنان خواننده در جشنواره موسیقی جوان افزود: در فراخوان هیچ‌جا ذکر نکردیم که منعی برای شرکت خوانندگان زن وجود دارد. ما امسال در بخش آواز از استاد هنگامه اخوان بهره برده‌ایم. متاسفانه امسال هیچ اثری به جشنواره ارسال نشد. اما ما امکان بررسی آثار بخش آواز بانوان را داشتیم و استادان زن آماده بررسی آثار خوانندگان زن بودند. در مرحله اول داوری CDها به‌صورت کدگذاری شده برای داوران پخش شد و داوران نمی‌دانستند که اصلا این صدا متعلق به چه کسی و از کجاست.

امید به آینده را باید خودمان بیافرینیم

حسین علیزاده نماینده موسیقی کلاسیک ایرانی در مورد ماهیت جشنواره ملی موسیقی جوان گفت: اگر جشنواره جوان را آینده فرهنگی ایران بنگریم، عنصر مهمی در جامعه خواهد بود. پدیده‌ای که این همه متقاضی دارند و البته نسبت به تعدادی که در کشور موسیقی کار می‌کنند، تعداد شرکت‌کننده‌ها در این رویداد بسیار اندک است. و اینها نماینده تمام کسانی که موسیقی کار می‌کنند نیستند چراکه بسیاری برای شرکت نکردن در اینچنین رویدادهایی دلایلی برای خود دارند. من به‌شخصه خودم در تمام طول عمرم در هیچ مسابقه‌ای شرکت نکرده‌ام و نخواهم کرد و در عین حال برخی از کسانی که موسیقی کار می‌کنند در مسابقات و جشنواره‌ها شرکت نمی‌کنند.خالق «نینوا» در ادامه صحبت‌هایش افزود: وقتی واژه جوان را به‌کار می‌بریم با انرژی همراه است. همین تیتر جشنواره هم مخاطب را جذب می‌کند. انگیزه ما هم که در این جشنواره فعالیت می‌کنیم همین جوانان هستند. ما این جشنواره را به‌صورت یک اتفاق ملی می‌نگریم. قبل از اینکه به رقابت و جایزه فکر کنیم، حسِ امید برایمان ایجاد می‌شود. گاهی نویدهایی به‌وجود می‌آید که انسان احساس امید می‌کند. جشنواره جوان نمادی ‌است تا هیچگاه امیدمان را از دست ندهیم. آنچه در تمام دنیا اتفاق می‌افتد این است که فرهنگ و هنر سرمایه یک سرزمین است. حاکمان یک سرزمین به این فکر می‌کنند که مردم چگونه می‌توانند خوشحال باشند. جشنواره جوان رویدادی است که شرکت‌کنندگان و والدینشان برق امیدی در چهره دارند، حتی اگر مقامی هم نیاورند. من خودم بارها این نگاه همراه با امید را در چشمان شرکت‌کنندگان و والدینشان دیده‌ام که این بسیار خوشایند است.استاد علیزاده در ادامه بحث امید در زندگی و تجلی آن در هنر گفت: امید به آینده را باید خودمان بیافرینیم وگرنه کسی این امید را به ما هدیه نمی‌دهد.علیزاده در جواب سوال یکی از خبرنگاران که پرسید چرا در این جشنواره فقط یک «ردیف» یا «رپرتوار» مشخص به شرکت‌کنندگان داده می‌شود و ملزم به اجرای آن هستند گفت: کلا هر جشنواره‌ای که در ایران برگزار شده، تکیه متعصبانه‌ای بر جشنواره داشته است. تکیه به یک روایت به‌خصوص در ردیف را درست نمی‌دانیم یا حتی اجرای ردیف با یک روایت مشخص را. ردیف به تنهایی به چه درد می‌خورد؟ اینکه من آن را حفظ کنم و آن را درس بدهم خوب است. ردیف رپرتواری است که معلم آن را دم دست دارد و از راه درس دادن آن زندگی‌اش را می‌چرخاند. ما کشوری هستیم که همیشه می‌خواهیم به سنت‌هایمان تکیه کنیم.وی در ادامه جواب به همان سوال و در مورد جایگاه «ردیف» در امروز موسیقی ایران گفت: در دهه‌های اخیر ردیف متوقف شده است. ردیف را در یک شب درست نکرده‌اند. این ردیف در طول تاریخ درست شده است. حالا می‌خواهند خلاقیت را از موسیقی و ردیف بگیرند. این نگاهِ بسته به ردیف در جشنواره جوان جاری نیست. سنت‌ها مانند قانون‌های دست و پا گیر شده‌اند که به جوانان اجازه نمی‌دهند پا را فراتر از ردیف و سنت‌ها بگذارند. امسال اندکی به سمت تغییر رفته‌ایم اما از نتیجه راضی نیستیم چرا که شاید شرکت‌کنندگان توجیه نبودند. در گذشته هیچ وقت هیچ استادی ردیف استاد دیگری را اجرا نمی‌کرد. درویش‌خان وقتی بداهه ساز می‌زد، خودش ردیف تولید می‌کرد. بعدها با تکیه بر تکرارِ مو به موی ردیف جلوی خلاقیت‌ها گرفته شد. در دانشگاه باید مفهوم ردیف را درس دهند. ما در ادبیات این مساله را داریم که با خواندن شعر شاعر می‌شوند. در آموزشگاه‌های ما موسیقیدان به‌وجود نمی‌آید، چراکه معلمان می‌گویند تنها باید همان ردیف را تکرار کرد و جایی برای خلاقیت نمی‌گذارند. دیدگاه ردیف در این جشنواره باید متفاوت باشد.این نوازنده چیره‌دست در مورد میزان حضور بانوان در جشنواره گفت: حضور بانوان در کلیه سازها را شاهد هستید. در سازهای کمانچه و قانون نوازندگان زن بسیار قدرتمند حضور دارند. در بخش موسیقی نواحی ممکن است حضور بانوان نوپا باشد، این به‌خاطر شرایط‌شان است و اصلا مربوط به جنسیت آنها نیست. بعضی از شرکت‌کنندگان در گروه‌های سنی الف شرکت می‌کنند و برنده می‌شوند. اما در گروه‌های سنی ب و ج موضوع بسیار جدی می‌شود و ما انتظارهای زیادی از آنها داریم. البته دلیلش این است که مثلا نوازنده‌ای که در سن دوازده سالگی در جشنواره شرکت می‌کند و بعضا مقامی هم کسب می‌کند، بعد از چند سال در اطراف خود به معروفیتی می‌رسد و به اصطلاح خجالت می‌کشد بازهم بیاید و در سن بالاتر در جشنواره شرکت کند از این رو پیشنهاد می‌دهم که جشنواره‌ای برای دانشجویان برگزار شود تا دانشجویان بتوانند با همسن و سال‌های خودشان رقابت کنند.

کارزار موسیقی در ایران

آذین موحد نماینده بخش موسیقی کلاسیک غربی در مورد حضور خود در این نشست خبری گفت: همیشه سوالم این بوده که آیا گفتمان و حضور ما در این رویدادهای هنری و خبری تاثیری در بالا بردن درک مردم از موسیقی دارد یا خیر؟ من واقعا امیدوارم که با همت شما خبرنگاران این تاثیر مضاعف شود و به سمت پیشرفت برویم. ما در جایگاه خودمان سعی می‌کنیم که به سمت بهتر شدن برویم. ولی من لزوما این پیشروی را در خانواده‌ها و شرکت‌کنندگان نمی‌بینم و این یکی از نگرانی‌های من است. زمانی می‌توانیم بگوییم در این عرصه به موفقیت رسیده‌ایم که جایگاه یک جشنواره و رقابت موسیقی مانند جایگاه مثلا المپیاد ریاضی یا شیمی بشود که همه ما می‌دانیم که اصلا در چنین جایگاهی نیستیم و با آن جایگاه فاصله‌ها داریم.موحد در ادامه افزود: جشنواره موسیقی جوان کارزار موسیقی در ایران است. موسیقی باید در جایگاه خودش یعنی امری والا و تاثیرگذار در امور فرهنگی قرار گیرد و صرفا کاری برای سرگرمی نباشد. سوال من این است که افرادی که در جشنواره شرکت می‌کنند، تا چقدر به این ظرافت‌ها توجه دارند. آیا جایگاه ورود به جشنواره‌ای ملی را می‌دانند در کجاست؟ تصور من این است که این اتفاق هنوز در بخش موسیقی نیفتاده است و ما موفق نشده‌ایم که جایگاه موسیقی را در جامعه تبیین کنیم. امید دارم که خبرنگاران عزیز با طرح مسائل جدی، موسیقی را به جایگاه واقعی‌اش سوق دهند.

بخش موسیقی نواحی را جدا نکنید

حمیدرضا اردلان نماینده بخش موسیقی نواحی در مورد جشنواره دوازدهم گفت: یکی از ویژگی‌های این جشنواره ملی بودن آن است و این مساله را شرکت‌کنندگان و خانواده‌هایشان باور کرده‌اند. اگر بخشی از این جشنواره جدا شود، دیگر وجه ملی بودن را ندارد. من شنیدم که تصمیم گرفته‌اند بخش نواحی را جدا کنند. این کار را نکنید! تنها با وجود موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی و موسیقی کلاسیک در کنار هم می‌شود این جشنواره را ملی نامید. جشنواره‌ای که دخالت مسئولان در آن کمتر است و چهره‌های صاحب فن در آن هستند، موفق خواهد بود. یکی دیگر از مشکلات جشنواره ما نبود دبیرخانه دائمی است که به‌نظر من باید دبیرخانه‌ای دائمی برقرار شود تا در تمام طول سال مسائل موسیقی و جشنواره و چگونگی ارتقای موسیقی فاخر و مشکلات این حوزه به بحث و بررسی گذاشته شود.