آرمان - سحر افشاری: مصرف سالانه چادر مشکی در ایران بین ۸۰ تا ۰۹میلیون متر مربع برآورد شده است. این در حالی است که حجم واردات رسمی در این دوره کمتر از نیاز اعلام شده کشور گزارش شده است. دستاندرکاران و کارشناسان این صنعت معتقدند ورود غیرقانونی چادر مشکی به کشور سبب شده است بخش عمدهای از نیاز کشور با واردات قاچاق تامین شود. بسیاری از واردکنندگان پارچه، انواع پارچه را به اسم چادر مشکی وارد کشور کردهاند تا از مزیت کمبودن تعرفه واردات این کالا بهره ببرند. علاوه بر این با روشهای رسمی و غیررسمی، آزاد و قاچاق با اشکال مختلف انواع منسوجات وارد کشور میشود. با تمام سختیها صنعت نساجی کشور هنوز پا برجاست، اما سوالی که کارشناسان مطرح میکنند این است که چرا کسی از صنعت نساجی در برابر اینهمه منسوجات خارجی که وارد کشور میشود حمایت نمیکند؟ اگر امروز به وضعیت صنایع کشور نگاه کنید به این نتیجه میرسید که به هیچصنعتی بهاندازه نساجی و پوشاک جفا نشده است.
ایران با جمعیت بیش از 80میلیون نفری بیشترین میزان مصرف چادر مشکی را در بین کشورهای منطقه و حتی جهان به خود اختصاص داده است، بهنحوی که این کشور بازار پر رونق و مناسبی برای فروش چادر در اختیار دارد که همین امر باعث شده تا حجم واردات چادر به کشور هر روز در حال افزایش باشد. به گزارش تسنیم، کشورهای آسیایی از جمله اندونزی، ژاپن و کرهجنوبی بیشترین سهم صادرات چادر به ایران را به خود اختصاص دادهاند. در این میان سهم تولیدکننده داخلی در تامین چادر مشکی بازار کشور تقریبا صفر است. به اعتقاد فعالان حوزه نساجی، در حال حاضر تولید پارچه چادر مشکی در ایران تقریبا متوقف شده و در شرایط فعلی تولید این کالا فقط برای آنکه دانش آن فراموش نشود، در حد بسیار جزئی انجام میشود. آنها معتقدند کاهش تعرفه واردات چادر و همچنین نبود مواد اولیه و نبود حمایت از تولیدکننده داخلی باعث شده تا ایران نتواند در این حوزه حرفی برای گفتن داشته باشد که در صورت استمرار این شرایط تولید پارچه چادر مشکی در ایران هیچتوجیهی ندارد. بر اساس آمار منتشر شده، هماکنون در تولید چادر مشکی با کیفیت نانو، 60میلیون متر ظرفیت خالی وجود دارد، اما تولیدکننده چینی و ژاپنی با تولید پارچه چادر مشکی آنها را از طریق کشورهای عربی وارد ایران میکنند. 9هزار و 800 واحد تولیدی صنعت نساجی در کشور فعال است که زمینه اشتغال بیش از 280هزار نفر را فراهم کرده است. کارخانه تولید چادر مشکی حجاب شهرکرد بهعنوان تنها واحد تولیدکننده چادر مشکی کشور با تولید سالانه 10میلیون مترمربع چادر مشکی حدود 10درصد نیاز داخلی و ششمیلیون مترمربع پارچههای روسری، شال، پردهای و ملحفهای حدود 80درصد نیاز کشور به این محصولات را تامین میکند.
قاچاق چادر مشكی
بر اساس گزارشهای منتشر شده، ژاپن و کره فروشنده سنتی چادر مشکی به ایران بودهاند، اما در سالهای گذشته چین، تایوان و اندونزی نیز به جرگه صادرکنندگان چادر مشکی به ایران پیوستهاند. هند که یکی از مهمترین بدهکاران نفتی ایران محسوب میشود در سالهای اخیر جزو صادرکنندگان چادر مشکی به ایران شده است. باید توجه داشت حجم قابل توجهی پارچه چادر مشکی از مراکز زیارتی نظیر عراق، مکه و مدینه توسط زائران وارد ایران میشود. وزارت صنعت با اشاره به تولید چهارمیلیون متر پارچه چادر مشکی در سال ۹۶ اعلام کرد برای تولید داخل از سال ۱۳۹۳ یکسان سازی حقوق ورودی پارچه چادرمشکی با سایر پارچهها انجام و حقوق ورودی آن به ۳۲درصد افزایش یافت. با هدف ایجاد شرایط رقابتی مناسب برای تولید داخل از سال 1393 یکسانسازی حقوق ورودی پارچه چادرمشکی با سایر پارچهها انجام و حقوق ورودی آن به 32درصد افزایش یافت. در سالهای اخیر و براساس برنامههای ابلاغی ازسوی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ، وزارت صنعت، معدن و تجارت برای تامین داخلی مواد اولیه مورد نیاز و حمایت از تولیدات داخلی اقدامات موثری را انجام داده است. بدیهی است دستیابی به نتایج مطلوب مستلزم انجام اقدامات توسط ارگانهای ذیربط در راستای مدیریت سطح عرضه است. در سال گذشته حدود چهارمیلیون متر پارچه چادر مشکی توسط تنها واحد تولیدکننده داخل کشور تولید شد، اما بهدلیل واردات غیرقانونی، واحد تولیدکننده برای عرضه کالا به بازار داخلی با مشکل مواجه شده است.
جلوگیری از واردات غیررسمی
ذکر این نکته ضروری است تولید پارچه چادر مشکی همواره در اولویتهای سرمایهگذاری در وزارت صنعت، معدن و تجارت بوده است و این وزارتخانه آمادگی دارد در صورت ارائه تقاضا ازسوی سرمایهگذاران داخلی یا خارجی حمایتهای لازم را در این مورد به عمل آورد. در این راستا، مدیرکل صنایع نساجی و پوشاک وزارت صنعت، معدن و تجارت با بیان این مطلب که واردات غیررسمی پوشاک در کشور ضربه مهلک دیگری به اقتصاد نساجی است، گفت: «موضوعاتی نظیر تهلنجی و کولهبری، وجود اسکلههای تخلیه بار فاقد کنترل و مناطق آزاد و مستقر نبودن نیروهای گمرکی در این مناطق از عواملی است که زمینه را برای ورود پوشاک قاچاق و غیررسمی به کشور فراهم کرده است. افسانه محرابی افزود: « در این راستا نیز با تعاملاتی که وزارت صنعت، معدن و تجارت از سال گذشته با مناطق آزاد و روسای گمرک کشور داشته است محدودیت واردات برای مناطق آزاد و استقرار نیروهای گمرکی در این مناطق آغاز شده و در حال پیگیری است.» او، ممنوعیت کولهبری و تهلنجی در مناطق جنوبی کشور را از دیگر اقدامات این وزارتخانه عنوان کرد و در ادامه گفت: «اگر برای نیروهای بیکارشده این بخش نظیر کولهبران، واحدهای صنعتی در استانهای مرزی راهاندازی شود علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار و امنیت شغلی، سلامت جسمی آنان نیز تامین میشود.» محرابی همچنین با ابراز اینکه نوسازی و بهسازی صنایع نساجی از سالهای گذشته آغاز شده است اظهار تاسف کرد: «با وجود ورود تجهیزات نوین به واحدهای نساجی کشور اما دانش فنی این واحدها تغییر چندانی نکرده است.» او یادآور شد: «این در حالی است که با واردات مواد اولیه مرغوب، ارتقای سطح تکنولوژی صنعت نساجی و آموزش نیروی انسانی متخصص میتوان این صنعت را با اشتغالزایی فراوان و سودآوری بالا به جایگاه واقعی خود رساند.»
صنعت نساجی حمایت میخواهد نه صدقه
همانطور که اشاره شد در حال حاضر کارخانه تولید چادر مشکی حجاب شهرکرد بهعنوان تنها واحد تولیدکننده چادر مشکی کشور در حال فعالیت است. مدیرعامل شرکت حجاب شهرکرد در گفتوگو با تسنیم، به بیمهریهای سالهای اخیر نسبت به صنعت نساجی کشور اشاره کرد و با اعلام اینکه بهرغم تمام این بیمهری و اذیتهای شدید این صنعت هنوز پابرجا باقی مانده است، گفت: «صنعت نساجی بهعنوان صنعت پراشتغال باعث رشد عمومی اقتصاد و اشتغال پایدار میشود، حتی باعث بهبود معیشت مردم هم خواهد شد، اما متاسفانه در طول چند دهه گذشته به این صنعت بیمهری زیادی شد.» میرمحمدتقی دانایی هوشیار با ابراز اینکه هرساله حجم عظیمی از منسوجات وارد کشور میشود و کسی پاسخگو نیست، افزود: علاوه بر این از روشهای رسمی و غیررسمی، آزاد و قاچاق با اشکال مختلف انواع منسوجات وارد این کشور میشود، با وجود اینهمه سختی صنعت نساجی کشور هنوز پا برجاست، اما سوال اینجاست؛ چرا کسی از صنعت نساجی که اینهمه منسوجات خارجی وارد کشور میشود حمایت نمیکند؟! اگر امروز به وضعیت صنایع کشور نگاه کنید به این نتیجه میرسید که به هیچصنعتی بهاندازه نساجی و پوشاک جفا نشده است. او معتقد است: «صنعت حمایت میخواهد، اما صدقه نه. هر زمان که صحبت حمایت از صنعت نساجی میشود، همه فکر میکنند ما وام، استمهال یا کسب یک امتیاز میخواهیم در حالی که اصلا اینگونه نیست همه چیز پول نیست بهقول معروف نمیخواهیم کسی دست ما را بگیرد، پایمان را رها کند و فقط از صنعت نساجی حمایت واقعی کنند همین برای ما کافی است، گدایی هم نمیکنیم، انتظار داریم اگر میخواهید کشور توسعه پیدا کند باید حمایت کنید.»