جای کالا فناوری وارد کنیم

کشورهای در حال توسعه از نظر ساختار اقتصادی دارای ویژگی‌های مشابهی هستند که از آن‌ جمله می‌توان به ترکیب تولید آنان که بیشتر محصولات کشاورزی و سنتی را شامل می‌شود، اشاره کرد. برای انتقال از مرحله تولید سنتی به تولید صنعتی و طی مراحل توسعه اقتصادی، واردات تکنولوژی مناسب زمینه‌ساز تحول صنعتی و اجتماعی است. در چنین‌ شرایطی شناسایی اثرات تکنولوژی نهفته در کالاهای سرمایه‌ای وارداتی و واسطه‌ای بر رشد اقتصادی، از اهمیت خاصی برخوردار است. یک عضو اتاق بازرگانی تهران پیش‌تر گفته بود: عقب‌ماندگی از تکنولوژی روز دنیا می‌تواند مانع رشد اقتصادی کشور شود به‌طوری که در 10 سال گذشته به‌علت تحریم‌ها در حوزه اقتصادی بسیار متضرر شدیم. با توجه به دانش‌بنیان‌بودن بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی و زمینه علمی مناسبی که در کشور وجود دارد و با حمایت‌های دولت از تولیدات داخلی می‌توان با تکنولوژی روز دنیا همگام شد. حمیدرضا صالحی اظهار داشت: نباید در حوزه دستیابی به فناوری از ابتدا شروع کنیم، بلکه باید با دانش فنی صنایع مختلف آشنا شویم و یا با ادغام چند مدل، تکنولوژی جدیدی را ایجاد کنیم. در حال حاضر تمامی کشورهای فعال در حوزه‌های مختلف با این روش تکنولوژی را وارد کشور خود کرده و آن را پس از ایجاد تغییراتی به نام خود در جهان ثبت کرده‌اند. او عنوان کرد: در دوران پسابرجام و حذف تحریم‌ها، در‌های ورود تکنولوژی به سمت ایران باز شده و هیچ ‌منعی برای دریافت فناوری‌های پیشرفته توسط ایران وجود ندارد و تنها با ایجاد امنیت اقتصادی می‌توانیم این قبیل دستاورد‌ها را با تحقیق و توسعه و بومی‌سازی به نام کشور خود ثبت کنیم. ما می‌توانیم با استفاده از این فناوری‌ها، تولید محصولات داخلی خود را افزایش داده و کیفیت آن را نیز ارتقا دهیم که در صورت تحقق این امر رکود بازار صادرات محصولات ایرانی نیز از بین خواهد رفت.

ضرورت تسهیل واردات ماشین‌آلات نوین

واردات کالاهای آی‌تی همچنان با موانعی روبه‌روست. از جمله دلایل وضعیت فعلی تحریم‌های بین‌المللی، قوانین مبارزه با قاچاق کالا، که هنوز کارکرد اصلی‌شان را نیافته‌اند، و رکود در بازار تولید و فروش تجهیزات است که همواره در ماه‌های اخیر محسوس بوده است. عضو کمیسیون مجلس پیش‌تر اظهار داشته بود: در فرآیند تولید باید از تکنولوژی‌های روز دنیا استفاده کنیم چرا که در این صورت تولید مقرون به‌صرفه خواهد بود. او با اشاره به اینکه توسعه ماشین‌آلات تهدیدی برای اشتغال به‌شمار می‌رود؛ گفت: توسعه فناوری‌های نوین و بهره‌گیری از ماشین‌آلات پیشرفته در فرآیند تولید موجب شده که در بازار‌های داخلی و خارجی به جایگاه رقابتی دست یابیم، با وجود اینکه این امر تهدیدی برای اشتغال به‌شمار می‌رود اما نمی‌توان از علوم روز دنیا استفاده نکرد. ناصر عاشوری‌قلعه‌رودخانی ادامه داد: طی سال‌های تحریم، ماشین‌آلات پیشرفته مورد نیاز به کشور وارد نشد که همین امر توانست آسیب جدی به تولید و اشتغال وارد کند. با پیشروی در روند مذاکرات از دولت انتظار می‌رود که برای بخش خصوصی و تجار گره‌گشایی کند، چراکه در این صورت می‌توانیم به‌راحتی ماشین‌آلات مورد نیاز را به کشور وارد کنیم.

کالا به‌جای تکنولوژی

در سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی هم به‌صورت ملموس به درون‌زایی اقتصاد یعنی استفاده مطلوب از ظرفیت‌ها و امکانات داخلی و برون‌گرایی از طریق تکیه بر صادرات دارای ارزش افزوده توجه شده است. بدون تردید جلوگیری از واردات بی‌‌‌رویه کالا و ورود کالاهایی که موجب تضعیف تولیدات داخلی مربوط به بنگاه‌های اقتصادی نوپا و استراتژیک می‌شود، یکی از سیاست‌های مهم در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی است و به همین دلیل مسئولان عالی نظام در ابلاغ سیاست‌های مرتبط با این موضوع به طرق مختلف بر ضرورت این امر تاکید کرده‌اند. یک اقتصاددان می‌گوید برای حمایت از کالای ایرانی دولت باید به جای واردات کالاهای غیرضروری به فکر واردات مهارت، آموزش و تکنولوژی باشد تا توان تولید کالای داخلی افزایش یابد. به گزارش ایسنا، علی قنبری درباره موضوع حمایت از کالای ایرانی اظهار کرد: حمایت از کالای ایرانی و استقبال مصرف‌کننده از آن منوط به این است که کالای ایرانی از حیث کیفیت و قیمت با کالای خارجی امکان رقابت داشته باشد. اگر این دو مولفه تامین نشود، کالای ایرانی امکان رقابت با کالای خارجی را ندارد چراکه به هر حال مصرف‌کننده برای مصرف ترجیح می‌دهد کالای مقرون‌به‌صرفه را تهیه کند. این اقتصاددان ادامه داد: تا زمانی که کالایی در ایران تولید می‌شود که مشابه آن با قیمت پایین‌تر و کیفیت بهتر در دسترس مصرف‌کننده قرار دارد، چگونه می‌توان انتظار داشت که مصرف‌کننده به سمت کالای نازل‌تر با قیمت گران‌تر رود؟ او اظهار کرد: البته ارتقای کیفیت کالای ایرانی مساله‌ای نیست که از مصرف‌کنندگان آن را انتظار داشته باشیم. دولت در شرایط کنونی موظف است که با توجه به تاثیری که تولید در اشتغال و به‌طور کلی در اقتصاد یک کشور دارد، زمینه‌هایی را فراهم کند که مصرف‌کننده داخلی به سمت کالای داخلی اقبال پیدا کند. یکی از این راه‌ها وضع تعرفه‌های مناسب است. دولت باید مکانیزم‌هایی را به‌کار ببندد که برای کالاهای غیرضروری که تولید داخل دارند، تعرفه‌های سنگین وضع شود که مصرف‌کننده به مصرف کالاهای داخلی روی بیاورد، در عین حال باید برای کالاهای واسطه‌ای و کالاهای ضروری تعرفه‌های متناسبی وضع شود که مصرف‌کننده بتواند از کالاهایی که تولید داخل ندارند با قیمتی مناسب استفاده کند. این اقتصاددان ادامه داد: یکی از اقدامات مهمی که دولت می‌تواند انجام دهد، واردات تکنولوژی، آموزش و مهارت است. دولت باید بتواند از طرق مختلف اقدام به واردات این موارد بکند تا با به‌کاربستن آنها مکانیزم‌های تولید کالای مناسب ایرانی فراهم شود. پیشنهاد من این است که دولت بازنگری جدی در وضعیت واردات انجام دهد و در این بازنگری اولویت خود را بر واردات تکنولوژی و آموزش و مهارت بگذارد تا بتوان تولید داخل را ارتقا داد.

بهره‌گیری از دانش غرب با واردات تکنولوژی

یک کارشناس اقتصادی با بیان اینکه تکنولوژی طرح‌هایی است که دانشمندان با همفکری یگدیگر برای بهبود تولید ارائه می‌دهند، به «آرمان» می‌گوید: با توجه به اقدامات آنها سرمایه‌گذاران در کشورهای مختلف از طرح‌های آنها استفاده می‌کنند و کالاهایی با کیفیت بهتر و سرعت بیشتر تولید می‌کنند. در صورت عدم وجود تکنولوژی انسان به این صورت نمی‌تواست ابداع و اختراعی داشته باشد. مهدی تقوی در مورد اهمیت واردات تکنولوژی می‌افزاید: با واردات تکنولوژی می‌توانیم از دانش کشورهای مختلف بهره‌مند شویم. ما در گذشته هیچ ‌تولید اتومبیلی در داخل نداشتیم و اولین اتومبیل‌ها را از کشورهای خارجی وارد می‌کردیم. بعد از سال‌ها شرکت ایران‌خودرو ایجاد شد و با استفاده از تکنولوژی و ماشین‌آلات کشورهای خارجی توانستیم اتومبیل تولید کنیم. یا حتی برخی داروها نیز به همین شکل بود. ما در گذشته هیچ‌ تولید دارویی نداشتیم و توانستیم با بهره‌گیری از دانش غرب به این مرحله از تولید برسیم. او تصریح می‌کند: در حال حاضر کشور در اکثر زمینه‌های اقتصادی توانایی جذب سرمایه‌گذار خارجی دارد که باید ضوابط و قوانین مناسب در این زمینه برای جذب آنها در جهت انتقال تکنولوژی فراهم شود.